مؤسسه شرق‌شناسی ضیا بنیادوف

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

هدف اصلی مؤسسه شرق‌شناسی ضیا بنیادوف، مطالعه قواعد و ویژگی‌های متمایز توسعه تاریخی، اجتماعی-سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشورهای خاور نزدیک و میانه بود. با توجه به پیوندهای تاریخی و فرهنگی چندین‌ساله بین آذربایجان و کشورهای خاور نزدیک و میانه، پژوهشکده مأموریت آغاز پژوهش‌های ویژه‌ای را برعهده گرفت که به تحلیل مسائل روز جمهوری می‌پرداخت. مؤسسة شرق‌شناسی ضیا بنیادوف روابط پژوهشی نزدیکی با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ترکیه، روسیه، آلمان، هلند، ایران، امارات متحده عربی، مصر، و همچنین انجمن تاریخی ترکیه دارد. هم‌زمان، این مؤسسه هماهنگ‌کننده مؤسسه بین‌المللی مطالعات آسیای میانه تحت حمایت یونسکو در آذربایجان نیز هست. در سال‌های پس از استقلال، مؤسسه کنفرانس‌ها و همایش‌های بین‌المللی مهمی را برگزار کرده است. تربیت نیروهای متخصص و ارتقاء ظرفیت پژوهشی مؤسسه این امکان را فراهم کرده است تا دامنة مطالعات شرقی گسترش یافته و غنای بیشتری پیدا کند. تأکید ویژه‌ای بر تحلیل جامع مسائل روز تاریخ، اقتصاد، اندیشه‌های اجتماعی و سیاسی و زبان‌شناسی کشورهای خاور نزدیک و میانه صورت گرفته است. پژوهش و انتشار آثار مکتوب ملل شرقی، ترجمه و مطالعه آثار به زبان‌های عربی و فارسی متعلق به مردم آذربایجان نیز از دیگر محورهای فعالیت بود. (Azerbaijan National Academy of Sciences Institute of Oriental Studies after Academician Z.M.Buniyadov, 2025)

مطالعات زرتشتی

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این اثر به‌عنوان دوازدهمین جلد از مجموعه مطالعات هندوایرانی (Columbia University Indo-Iranian Studies) منتشر شده است. کتاب دو بخش کلیدی را در بر می‌گیرد، بخش نخست به تاریخ و آموزه‌های دین زرتشتی می‌پردازد و مقدمه، زرتشت، اهورامزدا، اهریمن، آخرت‌شناسی، دین در دوران مختلف، آیین‌ها و مراسم و تأثیرات متقابل را در بر می‌گیرد. بخش دوم رساله‌هایی است که به موضوعات خاص‌تری در زمینه دین زرتشتی می‌پردازند.

حسن روحانی کتابخانه شخصی خود را به کتابخانه ملی اهدا کرد.

اخبارنوشتن دیدگاه

حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، مجموعه شخصی شامل حدود ۲۵ هزار جلد کتاب و ۵۰۰ حلقه نوار از سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های خود را در 15 شهریور 1404ش. به سازمان اسناد و کتابخانه ملی اهدا کرد. این مجموعه که حاصل گردآوری طی بیش از ۶۰ سال است، شامل کتاب‌های نفیس فارسی، عربی و انگلیسی، چاپ‌های سنگی، و کتاب‌های خطی می‌شود.

نشست نگاهی دوباره به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ایران برگزار می‌شود.

رویدادهانوشتن دیدگاه

برنامه مطالعات ایرانی حمید و کریستینا مقدّم (Hamid and Christina Moghadam Program in Iranian Studies)، و پرنده‌ی آفتاب و داستان کانون: نگاهی دوباره به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ایران (The Sunbird and the Story of Kanun: Revisiting the Institute for the Intellectual Development of Children and Young Adults in Iran) را برگزار می‌کند. این نشست در 24 اکتبر 2025م./ 1 آبان 1404ش. برگزار می‌شود. این نشست با سخنرانی لیلی امیرارجمند بنیان‌گذار و نخستین مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ایران و ماندانا زندیان برگزار می‌شود. این نشست به مناسبت شصتمین سالگرد تأسیس کانون، به معرفی کتاب جدید دکتر ماندانا زندیان با عنوان مرغ آفتاب نگاهی به سال‌های شکل‌دهنده کانو می‌اندازد. این کتاب در دو بخش به صورت مصاحبه ارائه شده است، یک گفت‌وگوی طولانی و عمیق با لیلی امیراعلم (ارجمند)، و مجموعه‌ای از بیست‌وسه مصاحبه کوتاه با کسانی که در ساخت مراکز فرهنگی متنوع کانون مشارکت داشتند یا زمانی عضو کتابخانه‌های آن بودند.

ایران در نمایشگاه گردشگری گوانگجو ۲۰۲۵ حضور یافت.

اخبارنوشتن دیدگاه

ایران با هدف معرفی ظرفیت‌های گردشگری خود در سطح جهانی، از ۲۱ تا ۲۳ شهریورماه 1404ش. در نمایشگاه گردشگری گوانگجو 2025م. در چین حضور یافت. در این نمایشگاه، غرفۀ ایران با برنامه‌هایی شامل نشست‌های تخصصی با تورگردانان چینی، کارگاه‌های ایران‌شناسی، صنایع‌دستی، نمایش لباس اقوام ایرانی و پخش فیلم‌های تبلیغاتی به زبان چینی، به معرفی گردشگری و فرهنگ ایران پرداخت. از بلاگرها و رسانه‌های مطرح چینی نیز برای پوشش این رویداد دعوت شده بود.

موزه ملی هنر آذربایجان

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

موزه هنر آذربایجان دارای مجموعه‌ای در بر گیرنده بیش از ۸۰۰۰ اثر هنری جهانی است. این مجموعه آثار هنری زیبا و تزئینی-کاربردی از اروپای غربی، روسیه، و کشورهای شرقی را شامل می‌شود. مینیاتورهای شرقی که به دلیل طراحی ظریف و زیبایی‌شان شهرت دارند، همراه با هنرهای ظریف گلدوزی، پوشاک، فرش، سرامیک، آثار فلزی، و کنده‌کاری‌های چوبی از فرهنگ‌های کهنی همچون ترکیه و ایران در این مجموعه دیده می‌شود. این مجموعه مینیاتورهای هنرمندانه، پنل‌های دیواری که به‌طرز زیبایی تصویرسازی و خوشنویسی را با هم تلفیق می‌کنند، فرش‌ها و گلدوزی‌های رنگارنگ و شکیل، سرامیک‌هایی با ترکیب رنگ بی‌نظیر و طرح‌های پیچیده، به‌علاوه لوازم خانگی منبت‌کاری‌شده و دیگر نمونه‌های هنرهای تزئینی و کاربردی را در بر می‌گیرد. این آثار به‌وضوح سنت‌های منحصربه‌فرد هنرهای دستی شرقی را بازنمایی می‌کنند. همچنین، مجموعه آثاری که بازتاب‌دهنده سنت‌های هنری منحصربه‌فرد چین، ژاپن، و هند هستند، در این گنجینه گنجانده شده‌اند (Azerbaijan National Museum of Art (ANMA), 2025).

سفر به ایران

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این کتاب برآمده از سه سفر نویسنده به ایران در سال‌های 1375ش. و 1376ش. است و می‌کوشد تصویری همه‌جانبه از جامعه، فرهنگ، سیاست، و مذهب ایران پس از انقلاب اسلامی ارائه دهد. نویسنده با نگاهی عالمانه و گاه انتقادی، به بررسی ابعاد مختلف زندگی در ایران می‌پردازد. این کتاب در هفت فصل و دو ضمیمه ارائه شده است.

وبینار ایران و افغانستان برگزار می‌شود.

رویدادهانوشتن دیدگاه

مؤسسه ایران‌شناسی بریتانیا (British Institute of Persian Studies (BIPS))، وبینار ایران و افغانستان: به سوی یک تاریخ (ادبی) مرتبط (Iran and Afghanistan: Toward a Connected (Literary) History) را برگزار می‌کند. این وبینار در 15 نوامبر 2025م./ 23 مهر 1404ش. به صورت آنلاین برگزار می‌شود. این وبینار با سخنرانی آریا فانی دانشیار زبان‌ها و فرهنگ‌های خاورمیانه در دانشگاه واشنگتن (University of Washington) برگزار می‌شود. این سخنرانی به ترسیم شبکه افراد، نهادها و گفتمان‌هایی می‌پردازد که تبادلات فرهنگی پایدار بین ایران و افغانستان را ممکن ساختند و بررسی می‌کند که چگونه افغان‌ها و ایرانیان با ایده‌های نو دربارۀ ادبیات، خودهای مدرن خویش را ابداع کردند. فانی نشان می‌دهد که چگونه انجمن‌های داوطلبانه و دولتی خوانندگان، به فرمول‌بندی و گسترش ادبیات به مثابه مفهومی قابل شناسایی کمک کردند و ایده‌های کهن فارسی را با تصورات نوین ملی تطبیق دادند.

فراخوان یک بخش ویژه در جشنواره فیلم کوتاه تهران منتشر نشد.

اخبارنوشتن دیدگاه

انجمن سینمای جوانان ایران، در چهل و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، بخش کتاب و کتاب‌خوانی، صنعت نشر، اقتباس ادبی، پاس‌داشت و سرگذشت مؤلفین و ناشرین و خادمین حوزه نشر را افزوده است. این فراخوان مقررات این بخش جدید، شرایط شرکت آثار، درگاه ثبت‌نام، و جوایز را در بر گرفته است. سومین روز از این جشنواره روز کتاب و سینما نام گرفته و در آن آثار منتخب به نمایش گذاشته خواهد شد. جوایز بخش ویژه کتاب و سینما همزمان با اختتامیه هفتمین همایش مطالعات فیلم کوتاه تهران، در 25 آذر 1404ش./16 دسامبر 2025م. به برگزیدگان اهدا خواهد شد.

ایران در هشتادونهمین نمایشگاه بین‌المللی تسالونیکی حضور یافت.

اخبارنوشتن دیدگاه

ایران با نمایش صنایع‌دستی اصیل، توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه بین‌المللی تسالونیکی را جلب کرد. ایران با حضور در هشتاد و نهمین نمایشگاه بین‌المللی تسالونیکی یونان، غرفه‌ای پربازدید از صنایع‌دستی اصیل و هنرهای سنتی خود برپا کرد. در این نمایشگاه که از ۱۵ تا ۲۳ شهریورماه 1404ش. برگزار شد، ایران در غرفه‌ای مجموعه‌ای ارزشمند از آثار هنری شامل سرامیک‌های ظریف، منبت‌کاری‌های چوبی، مینیاتورها، و دیگر صنایع‌دستی برجسته را به نمایش گذاشته است.

وبینار آشور در قرن هفتم پیش از میلاد برگزار می‌شود.

رویدادهانوشتن دیدگاه

مؤسسه ایران‌شناسی بریتانیا (British Institute of Persian Studies (BIPS))، وبینار آشور در قرن هفتم پیش از میلاد (Assyria in the 7th century BC) را برگزار می‌کند. این مجموعه سخنرانی در 4 تا 6 نوامبر 2025م./ 13 تا 15 آبان 1404ش. به صورت آنلاین برگزار می‌شود. این وبینار با سخنرانی پروفسور کارن رادنر (Karen Radner) از دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ (Ludwig Maximilian University of Munich (LMU Munich)) برگزار می‌شود. این رویداد بخشی از مجموعه سخنرانی‌های شویخ در باستان‌شناسی کتاب مقدس (Schweich Lectures on Biblical Archaeology) است و در سه نشست مجزا به بررسی تاریخ، باستان‌شناسی، و متون این دوره می‌پردازد. شرکت‌کنندگان با تحولات بزرگ امپراتوری آشور، از اوج قدرت پس از فتح مصر تا سقوط نینوا، آشنا خواهند شد و این رویداد نگاهی تازه به زندگی مردمان آشور در این دوران پرحادثه ارائه می‌دهد.

مرکز مطالعات زبان‌های خارجی دانشگاه دولتی تجارت تاجیکستان

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

مرکز آموزش زبان‌های خارجی یک واحد ساختاری از کمیته اتحادیه‌های کارگری تراس در بخش روابط بین‌الملل است که برنامه‌های مختلف آمادگی زبانی و دوره‌های آنلاین را در قالب پروژه‌های متنوع سازمان‌های بین‌المللی برای دانشجویان، اساتید و دیگر افراد علاقه‌مند دانشگاه اجرا می‌کند. زبان فارسی یکی از زبان‌های اصلی است که در این مرکز ارائه می‌شود (TSUC Center for foreign languages study, 2025)

مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس سخنرانی نظریه‌های متأخر پادشاهی در جهان پارسی را برگزار می‌کند.

رویدادهانوشتن دیدگاه

مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس ( Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) ساختن شهر طلایی: نظریه‌های متأخر پادشاهی در جهان پارسی (Crafting the Golden City: Later Theories of Kingship in the Persianate World) را برگزار می‌کند. سخنران این سخنرانی علی کارجو راوری از دانشگاه کلمبیا است که در تاریخ فکری، اجتماعی و تصویری اسلام پیشامدرن با استفاده از منابع به زبان‌های عربی، فارسی و ترکی تخصص دارد. این سخنرانی در 22 اکتبر 2025م./ 30 مهر 1404ش. برگزار می‌شود.

جلال خالقی مطلق دست نوشته ها و یادداشت های تصحیح شاهنامه را به گروه ایران شناسی دانشگاه هامبورگ اهدا کرد.

اخبارنوشتن دیدگاه

استاد ایران‌شناسی دانشگاه هامبورگ، تمام دست‌نوشته‌ها و یادداشت‌های تصحیح شاهنامه را به گروه ایران‌شناسی این دانشگاه اهدا کرد. این مجموعه که برآمده از ۳۶ سال پژوهش پیوسته جلال خالقی مطلق، شاهنامه‌پژوه برجسته ایرانی است، به زودی به صورت آنلاین در اختیار پژوهشگران سراسر جهان قرار خواهد گرفت. خالقی مطلق که سال‌ها مسئولیت تدریس زبان و ادبیات فارسی و پژوهش در دانشگاه هامبورگ را بر عهده داشت، تصحیح خود از شاهنامه را مهمترین اثر در این زمینه می‌داند. این اسناد همچنین به عنوان درس‌نامه‌ای برای تصحیح متون کهن فارسی ارزشمند است.

دانشنامه ایرانشناسی

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

این اثر دربردارنده ۳۹ مقاله از نویسندگان ایرانی و خارجی است که به موضوعات مختلف مرتبط با تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران پرداخته‌اند. مقالات در این کتاب به ترتیب حروف الفبای فارسی تنظیم شده‌اند. جلد نخست این دانشنامه شامل ۳۹ مقاله است که در ۲۶ مدخل (حروف «الف» و «ب») تنظیم شده‌اند. برخی از عناوین مقالات عبارتند از آب در ایران باستان، ابن سینا، اخلاق ایرانیان، ادبیات ایران، آموزش و پرورش در ایران، و ایران و ایران‌شناسی. این مقاله‌ها را نویسندگان گوناگونی مانند مجتبی انوری، بهرام فره‌وشی، محمد جواد مشکور، رضا زاده شفق، ایرج افشار، عزیزالله بیات، عیسی صدیق، محمد معین، محمد هومن، ابراهیم پور داوود، محمد تقی مصطفوی، محمد حسن سمسار، حسین بهار، ملک الشعرای بهار، روح‌الله خالقی، ساسان سپنتا، ابوالقاسم قربانی، مجتبی مینوی، احمد آرام و دیگران نگاشته‌اند.