این بخش به ارائۀ اطّلاعاتی مفید و مختصر دربارۀ زندگی، تحصیل، سوابق اجرایی و پژوهشی و آثار و تحقیقات ایرانشناسان پرداختهاست. مقصود از ایرانشناس کسانی هستند که از گذشته تاکنون در پژوهشها، سفرها و اندیشههای خود، به ایران و ایرانیان و هر آنچه به اینها مربوط است پرداخته‌اند.
مشاهده صفحه ایرانشناسان والتر برنو هنینگ (Walter Bruno Henning) از شرقشناسان و ایرانشناسان آلمانی متخصص در زمینۀ زبانهای باستانی ایرانی و پژوهشهای آیین مانی بود. تمرکز او بر پژوهشهای زبانهای ایرانی او را...
احمد بن رسته اصفهانی Ahmad ibn Rusta...
این بخش می‌کوشد تا زندگی، آثار و اندیشههای فرهیختگانی را معرّفی کند که از گذشتههای دور تا به امروز در مرز و بومی زیستهاند که طیّ هزاران سال گذشته با حکومتهای گوناگون و با تغییراتی در قلمروی آن ایران نامیده شدهاست. این بخش به ارائۀ چکیدۀ مطالعات ایرانشناسان دربارۀ هر فرهیخته توجّه ویژه داشتهاست.
مشاهده صفحه فرهیختگان احمد بن رسته اصفهانی (Ahmad ibn Rusta Esfahani) از مشهورترین جغرافیدانان قرن سوم هجری قمری است. وی صاحبِ دایرةالمعارفی ارزشمند به نام الأعلاق النّفیسه میباشد و بهخاطر این تألیف مهم...
ایرانشناسی در اروپای شرقی
این بخش به ارائۀ مقالاتی پیرامون وجوه مختلف ایرانشناسی می‌پردازد و می‌کوشد تا زوایای مختلف این دانش و سوابق و تحوّلات آن را در ایران و سرزمینهای دیگر واکاود. در این بخش مقالات نوینی نیز دربارۀ هنر، تاریخ، ادبیات، علوم گوناگون، آیینها و فرهنگ و... ایران ارائه شدهاست.
مشاهده صفحه مقالات در مطالعات ایرانشناسی، زبان و ادبیات فارسی گام اول شناخت تاریخ و فرهنگ ایران از سوی اروپاییان بوده است و اهتمام ویژه به این زبان و ساختار آن، زمینة ایجاد...
این بخش به ارائۀ اطّلاعاتی مفید و مختصر دربارۀ زندگی، تحصیل، سوابق اجرایی و پژوهشی و آثار و تحقیقات ایرانشناسان پرداختهاست. مقصود از ایرانشناس کسانی هستند که از گذشته تاکنون در پژوهشها، سفرها و اندیشههای خود، به ایران و ایرانیان و هر آنچه به اینها مربوط است پرداخته‌اند.
میر لیتواک (Meir Litvak) استاد بخش خاورمیانه دانشگاه تلآویو و محقق مرکز مطالعات خاورمیانه و آفریقا در مرکز دایان دانشگاه تلآویو است. حوزههای تخصصی او مذهب، جامعه و سیاست در شیعۀ نوین ایرانی و پیوند بین ناسیونالیسم و مذهب در خاورمیانه و مسلمانان است. یکی دیگر از حوزههای مورد علاقۀ او یهودیستیزی در ایران و جهان عرب به ویژه نگرش به هولوکاست است. او همچنین در مورد ایدئولوژی جنبش فلسطینی حماس نیز مطالعاتی انجام داده است.
فردریش ماکس مولر (Friedrich Max Müller) فیلسوف، اسطورهنویس، و شرقشناس آلمانی بود که رشتۀ دین تطبیقی را ایجاد کرد. او محقق حوزة سانسکریت و پیشرو در زمینههای مطالعات ودایی، فلسفه تطبیقی، زبانشناسی تطبیقی، اسطورهشناسی تطبیقی، و دین تطبیقی بود. او همچنین یکی از بنیانگذاران حوزة آکادمیک غرب در مطالعات هندی بوده است.
مارتین گاردینر برنال (Martin Gardiner Bernal) استاد حوزۀ مطالعات دولتی، تاریخ مدرن چین و مطالعات خاورنزدیک دانشگاه کرنل بوده است. او به زبانهای بسیاری همچون چینی، ویتنامی، ژاپنی، زبانهای خاورنزدیک، مصری باستان و یونانی مسلط بوده است. دلیل شهرت او توجهش به ریشۀ فرهنگ و تمدنهای باستانی بوده است. برنال به دنبال تغییر نظریۀ آریایی و تجدید نظر در ارائۀ الگوی باستانی در این زمینه بوده است.
امانوئل لویناس (Emmanuel Levinas) فیلسوف اهل لیتوانی است که به فلسفة اخلاق نگاه ویژهای داشته و از سوی منتقدان نیز بارها مورد نقد و تمجید قرار گرفته است. او به الهیات فلسفی توجه خاصی داشت و فلسفه اخلاق را ارائه کرد.
لئون ماری اوژن دو بیلیه (Léon Marie Eugène de Beylié) ژنرال و نویسندۀ فرانسوی بود که به دلیل مأموریتهای کاریاش سالهای زیادی را در کشورهای جنوب شرقی آسیا حضور داشت. موزۀ گرونوبل مدیون اکتشافات هنری و جمعآوری آثار هنری کشورهای شرقی است. علاوه بر این او باستانشناس خبرهای بود که کاوشهایی را در شمال آفریقا و آسیای جنوبی انجام داد.
این بخش می‌کوشد تا زندگی، آثار و اندیشههای فرهیختگانی را معرّفی کند که از گذشتههای دور تا به امروز در مرز و بومی زیستهاند که طیّ هزاران سال گذشته با حکومتهای گوناگون و با تغییراتی در قلمروی آن ایران نامیده شدهاست. این بخش به ارائۀ چکیدۀ مطالعات ایرانشناسان دربارۀ هر فرهیخته توجّه ویژه داشتهاست.
شعر و سیاست
ابوعلی بلعمی، مورخ و ادیب ایرانی که در دورۀ سامانیان به وزارت منصوب شد و کتاب مهم تاریخ طبری را از زبان عربی به…
ابوطاهر طیب بن محمد خسروانی، از شاعران دورۀ سامانیان بود.
ابوالعلا اشعار فنی و مصنوع سروده و در هزل پیشگام کسایی مروزی بوده است.
ربنجنی از شاعران مشهور و بهنام دورۀ خود بوده است. عوفی در تعریف شعر او گفته است: «شعر او در غایت دقّت و نهایت…
این بخش به ارائۀ مقالاتی پیرامون وجوه مختلف ایرانشناسی می‌پردازد و می‌کوشد تا زوایای مختلف این دانش و سوابق و تحوّلات آن را در ایران و سرزمینهای دیگر واکاود. در این بخش مقالات نوینی نیز دربارۀ هنر، تاریخ، ادبیات، علوم گوناگون، آیینها و فرهنگ و… ایران ارائه شدهاست.
در مطالعات ایرانشناسی، زبان و ادبیات فارسی گام اول شناخت تاریخ و فرهنگ ایران از سوی اروپاییان بوده است و اهتمام ویژه به این…
آنچه امروزه به‌عنوان مینیاتور، نگارگری یا نقاشی ایرانی میشناسیم تاریخی بس دراز در ایران دارد، اما مطالعه آن به‌عنوان شاخهای از هنرهای ایرانی یا…
بدون تردید نظامی گنجوی شاعر و داستانسرای بزرگ ایرانی یکی از قلّههای افتخارآمیز شعر و ادب فارسی است. آوازه نام این اَبَرمرد به ایران…
هنگامی که میخواهید کتابی از متون کهن فارسی را بخوانید، در صفحه مشخصّات و شناسنامه کتاب به عبارتی نظیر «تصحیح دکتر/ پروفسور» بر میخورید.…
کشور ایران دارای آب و هوایی نیمه خشک است و. فلات مرکزی آنایران را سرزمین های خشک و مناطق کویری پوشانده است؛، به طوری…
ایرانشناسی چیست؟
ایرانشناسان چه کسانی هستند؟
چه کسانی فرهیختگان ایرانی را به جهانیان معرفی کرده و آثار آنها را تصحیح و منتشر کرده‌اند؟
آثار باستانی ایران کدامند و به چه دوره‌های تاریخی تعلق دارند؟
جایگاه فرهنگ، هنر، تاریخ، زبان و ادبیات فارسی در جهان کجاست؟
پاسخ به این سوالات و هزاران سوال دیگر در حوزۀ ایرانشناسی را می‌توانید در وبسایت دائره‌المعارف مطالعات ایرانشناسان مطالعه و مشاهده کنید.
این بخش به معرفی منابع و مراکز مربوط به حوزۀ ایرانشناسی برای استفادۀ علاقه‌مندان و متخصصان این حوزه می‌پردازد. در مورد مراکز، این بخش می‌کوشد تا اهداف، فعالیت‌ها و اطلاعات تماس مراکزی را که بخشی یا تمامیِ فعالیت‌های آنها مربوط به ایرانشناسی است، ارائه کند و از سوی دیگر، این بخش شامل معرفی و نقد منابعی است که به ایرانشناسی پرداخته‌اند و منابع مربوط به تعریف ایرانشناسی، تاریخچه، زندگینامه‌ها، کتابشناسی‌ها و موارد این‌چنینی را دربرمی‌گیرد.
ایرانشناسی در دانشگاه براون یک ابتکار پژوهشی میان‌رشته‌ای در مرکز مطالعات خاورمیانه (Center for Middle East Studies) است که با برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مرکز مطالعات زبان دانشگاه و پژوهشگران متخصص در زمینه فرهنگ، تاریخ و سیاست ایران و جوامع فارسی‌مآب ارتباط دارد. این حوزه از مطالعات ایران، افغانستان، تاجیکستان و جوامع فارسی‌زبان خارج از این مناطق پشتیبانی می‌کند و موضوعاتی از زبان و ادبیات فارسی تا فرهنگ، سینما، جامعه و تحولات سیاسی ایران را دربر می‌گیرد. ایرانشناسی در براون رویکردی میان‌رشته‌ای دارد و در پیوند با حوزه‌هایی مانند مطالعات ادیان، تاریخ، ادبیات تطبیقی، انسان‌شناسی، هنر و رسانه دنبال می‌شود. از این منظر، فعالیت‌های ایرانشناسی دانشگاه در امتداد سنت مطالعات شرق‌شناختی و مطالعات منطقه‌ای قرار می‌گیرد، اما ساختار فعلی آن بر همکاری میان رشته‌ها و مطالعه انتقادی فرهنگ‌ها و جوامع ایرانی و فارسی‌مآب استوار است (Brown University, Center for Middle East Studies, n.d.).
این بخش به معرفی منابع و مراکز مربوط به حوزۀ ایرانشناسی برای استفادۀ علاقه‌مندان و متخصصان این حوزه می‌پردازد. در مورد مراکز، این بخش می‌کوشد تا اهداف، فعالیت‌ها و اطلاعات تماس مراکزی را که بخشی یا تمامیِ فعالیت‌های آنها مربوط به ایرانشناسی است، ارائه کند و از سوی دیگر، این بخش شامل معرفی و نقد منابعی است که به ایرانشناسی پرداخته‌اند و منابع مربوط به تعریف ایرانشناسی، تاریخچه، زندگینامه‌ها، کتابشناسی‌ها و موارد این‌چنینی را دربرمی‌گیرد.
هسته اصلی کتاب، روایت ابراهیم گلستان از دیدار خود با دیلن توماس در آبادان در سال 1951م.
بخش اخبار به ارائۀ خبرهای مرتبط به حوزۀ موضوعی و رشتۀ ایرانشناسی اختصاص دارد. بخش رویدادهای ایرانشناسی، همان‌طور که از عنوانش پیداست به رویدادهای علمی مرتبط با این حوزه، از جمله کنگره‌ها، همایش‌ها، سمینارها، کارگاه‌ها و نشست‌های حوزۀ ایرانشناسی می‌پردازد.
برنامۀ ایرانشناسی حمید و کریستینا مقدم ( Hamid and Christina Moghadam Program in Iranian studies) دشمنی و انقلاب در ایران (Enmity and Revolution in Iran) را برگزار می‌کند. حسین بنائی دانشیار مطالعات بین‌المللی در دانشگاه ایندیانا (Indiana University) در این سخنرانی با رویکردی تاریخی-تحلیلی، مسیر حرکت جمهوری اسلامی پس از انقلاب را از طریق مفهوم «دشمنی» به‌عنوان محور اصلی بررسی می‌کند. این سخنرانی که در 7 می 2026م./ 16 اردیبهشت 1405ش. برگزار می‌شود، استدلال می‌کند که برخلاف تأکید معمول تاریخ‌نگاری بر عواملی مانند ایدئولوژی، مذهب، ژئوپلیتیک یا استبداد، «دشمنی» محور اساسیِ تحکیم درونی و تثبیت موقعیت خارجی نظام بوده است.
۱۲ قطعه شیء تاریخی در شهرستان جیرفت کشف شد. این اشیا به‌صورت داوطلبانه از سوی یکی از میراث‌بانان افتخاری شهرستان به نیروهای یگان حفاظت تحویل داده شده‌اند. اشیای کشف‌شده شامل نمونه‌های سفالی و سنگی‌اند. این آثار پس از بررسی کارشناسان باستان‌شناسی، واجد ارزش تاریخی و فرهنگی تشخیص داده شده‌اند.
در حاشیه نخستین جشنواره بین‌المللی اسپا و گردشگری تندرستی در جزیره کیش، شهر سرعین در استان اردبیل به‌عنوان میزبان دوره آینده این رویداد تخصصی در نیمه دوم اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵ انتخاب شد. نخستین دوره این جشنواره سه‌روزه با حضور متخصصان، هتلداران و فعالان صنعت گردشگری سلامت از ایران و هشت کشور جهان در کیش برگزار شد و بستر اعلام این میزبانی را فراهم کرد. برگزاری این جشنوارۀ تخصصی، که در منطقه غرب آسیا بی‌سابقه توصیف شده است، می‌تواند جایگاهی تازه برای ایران در صنعت تندرستی جهان ایجاد کند. انتخاب سرعین به‌عنوان میزبان دوره بعدی نیز فرصتی استثنایی برای معرفی قابلیت‌های منحصربه‌فرد گردشگری سلامت ایران، بر پایه مزیت طبیعی چشمه‌های آب معدنی، فراهم می‌آورد.
پرونده «مهارت آینه‌کاری در معماری ایران» در بیستمین اجلاس کمیته بین‌الدولی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در دهلی‌نو به ثبت جهانی رسید. آینه‌کاری در فرهنگ ایرانی صرفاً یک تکنیک تزیینی نیست، بلکه آینه در باور سنتی ایرانیان نماد پاکی است و کاربرد آن در معماری، ریشه در جهان‌بینی کهن ایرانی نسبت به نور و روشنایی دارد. این هنر که در مکان‌هایی چون حرم امام رضا(ع)، حرم شاه‌چراغ(ع) و کاخ گلستان جلوه یافته است، در مخاطب و زائر احساسی از خشوع و کوچکی در برابر عظمت معنوی پدید می‌آورد.
ایران با تصویب در مجمع عمومی یونسکو، به شبکه جهانی حفاظت از میراث و توسعه علوم شناختی پیوست. این شبکه جهانی با هدف تلفیق دانش سنتی و علوم نوین برای حفاظت بهتر از میراث فرهنگی و طبیعی جهان ایجاد شده است. عضویت ایران در این شبکه، فرصتی ارزشمند برای بهره‌مندی از تازه‌ترین دستاوردهای علمی و فناوری‌های روز جهان در حوزه حفاظت از میراث فرهنگی فراهم می‌کند.
منظر فرهنگی و تاریخی باغستان سنتی قزوین در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این دستاورد مهم، فرصتی استثنایی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری و ایجاد رونق اقتصادی در سطح ملی و بین‌المللی فراهم خواهد کرد. این ثبت در چارچوب کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان محقق شده و نام قزوین را در میان مقاصد برتر گردشگری جهان قرار داده است.
