ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas’udi مورخ و جغرافیدان بزرگ اسلامی که به سرزمینهای بسیاری از جمله ایران سفر کرد و آثار وی در بین محققین از جایگاه ویژهای برخوردار است. آثار مهمی در حیطۀ تاریخ و جغرافیا بر جای گذاشت که از جمله منابع مهم تاریخ عمومی و قرون اولیۀ اسلامی به شمار میروند.
جوزف مِیسون آپتون Josef Meson Upton باستانشناس آمریکایی و عضو موزۀ هنر متروپولیتن (The Metropolitan Museum of Ar) که حفاریهای کاخ ساسانی تیسفون (Tisophon) در نزدیکی بغداد (Baghdad)، کاخ ابونصر(قصر ابونصر) (Abu Nasr Palace) در شرق شیراز و خرابههای بیشابور (Bishapur) از جمله اقدامات باستانشناسی اوست.
انگلبرت کمپفر Engelbert Kempfer، دانشمند، طبیب، جهانگرد و محقق آلمانی، بود که در زمان شاه سلیمان صفوی(Safavid Shah Suleiman) به همراه سفیر سوئد به ایران آمد. او کسی بود که از تمام سیاحان اروپایی دوره صفویه مسائل را علمیتر بررسی نمود و به این ترتیب بنایی مطمئن برای تاریخ فرهنگ و هنر ایران قرن هفدهم میلادی باقی گذاشت.
آلبرت تنآیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead، خاورشناس، مورّخ آمریکایی، متخصّص و مدرّس در تاریخ هخامنشیان(Achaemenians) و آشور (Assyria)که سرپرستی چند هیأت اعزامی به مشرق زمین را نیز بر عهده داشته است.
ادوارد مایرEduard Meyer مورخ آلمانی و نظریهپرداز علم تاریخ بود. او یکی از شناختهشدهترین مورخان دوران باستان در زمان خود بود. دانش وسیع مایر در زبانهای کلاسیک و شرق باستان او را به یکی از عالمان این حوزه بدل کرد. مهمترین دستاورد او در مطالعات تاریخ باستان کتابی چند جلدی است که میکوشد با روشی نوین تمدنهای جهان باستان را در پرتو ارتباطهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی در کنار یکدیگر مطالعه کند و در این مسیر نگاهی ویژه به ایران دارد.
میشل لونگینو Michele Longino دانشمندی فرانسوی در زمینۀ ادبیات و فرهنگ فرانسه و به ویژه ادبیات قرن هفدهم م. فرانسه است که به دلیل رویکرد میانرشتهای خود به پیشرفت این حوزه کمک قابل توجهی کرده است. مطالعات میان فرهنگی، شرقشناسی، سفرنامهنویسی، تاریخ، زیباییشناسی و مطالعات زنان، برخی از موضوعهای پژوهشی این استاد بازنشستۀ دانشگاه دوک در رشتۀ رومشناسی است.
یوسف (هوسپ) آبگاروویچ اربلی Josif Abgarowich Orbeli متخصص باستانشناسی، تاریخ و زبانشناسی بود. او به نه زبان زندۀ دنیا مسلط بود. وی موسّس بخش شرقشناسی در موزۀ آرمیتاژ بود. او به عنوان استاد افتخاری دانشگاه تهران به ایران آمد.
میشل تاردیو Michel Tardieu شرقشناس، تاریخدان و پژوهشگر دین است. زمینۀ اصلی فعالیت او پژوهش در وضع دینی امپراتوری روم در اواخر دوران باستان بوده و بر حوزههایی چون شکلگیری مسیحیت، متون اولیۀ مسیحی، مانوی و گنوسی و همچنین تاریخ کلیسای شرق تمرکز دارد. پژوهشهای او در زمینۀ شناخت مانویت از جملۀ جامعترین مطالعات انجامشده در این حوزه است و تا جای ممکن تصویری روشن از این دین به دست میدهد.
باربارا هلوینگ Barbara Helwing باستانشناس آلمانی است. تخصص او در حوزۀ باستانشناسی پیشاتاریخ خاور نزدیک است و تمرکز اصلی او بر فلات ایران و شکلگیری شهرها و جوامع پیچیدۀ اولیه است. او در چند دوره کاوش در ایران حضور داشته است.
ارنست پرنیکا Ernst Pernicka شیمیدان، باستانشناس و باستانسنج اهل اتریش است. او پژوهشهای بسیاری در زمینۀ قدمتسنجی و اصالتسنجی آثار تاریخی و هنری انجام داده و برنامههای پژوهشی بسیاری را در زمینۀ باستانشناسی راهبری کرده است. همچنین در کاوشها و پژوهشهای مرتبط با چند سایت باستانشناختی در ایران مطالعاتی داشته و آثاری از خود به جای گذاشته است.
اریش فریدریش اشمیت Erich Friedrich Schmidt باستانشناس آلمانی-آمریکایی که همزمان با روی کار آمدن سلسلۀ پهلوی در ایران، مأمور بررسی و کاوش در مناطق دامغان، چشمه علی برای اوّلین بار و تختجمشید بود که توانست کشفیات بسیاری در این مناطق به انجام رساند و عکسهای نفیسی از این مناطق تهیه و در اختیار جهانیان قرار دهد.
ارنست اورسل Ernest Orsolle جهانگرد بلژیکی بود که برای پژوهش و تحقیق در باب مردم و فرهنگ ایران و آسیا به مشرقزمین سفر کرد. وی به زبانهای بسیاری مسلّط بود و همچون یک پژوهشگر، بدون جانبداری برای دولت متبوع خویش، به نگارش اثر خود به شیوه علمی همّت گماشت.
آناهیت گئورگی یونا پریخانیان Anahit Georgievna Perikhanianایرانشناس، متخصص فقه و حقوق، تاریخ ایران باستان و به ویژه سلسلۀ ساسانیان و زبان فارسی میانه بوده است.
امیلی سویج-اسمیت Emilie Savage-Smith اسلامشناس و شرقشناس آمریکایی-بریتانیایی است. او استاد بازنشستۀ تاریخ علوم اسلامی مؤسسۀ شرقی دانشگاه آکسفورد است و بهعنوان آرشیویست در کالج سنت کراس همکاری میکند. او به دلیل مطالعاتش در جهان اسلام در قرون وسطی و پزشکی در جهان اسلام قرون وسطی شناخته شده است.
