لئون ماری اوژن دو بیلیه (Léon Marie Eugène de Beylié) ژنرال و نویسندۀ فرانسوی بود که به دلیل مأموریت‌های کاری‌اش سال‌های زیادی را در کشورهای جنوب شرقی آسیا حضور داشت. موزۀ گرونوبل مدیون اکتشافات هنری و...
راجر متیوز (Roger Matthews) پژوهشگر حوزۀ باستانشناسی است که به طور ویژه بر روی پیش از تاریخ و اوایل تاریخ ایران تمرکز دارد. فعالیت‌های او شامل مطالعۀ توسعۀ کشاورزی و یکجانشینی، روابط انسان و محیط در...
لیزا بت گلمبک (Lisa Beth Golombek)، محقق، مورخ، استاد دانشگاه و نمایشگاه‌گردان حوزۀ هنر اسلامیِ ایران است. او پژوهش‌های متعددی در باب معماری و سفال و سرامیک دورههای تیموری و صفوی انجام داده است. مطالعات...
هرمان پارتسینگر (Hermann Parzinger) باستانشناس آلمانی، پژوهش‌های گسترده‌ای در حوزۀ تاریخ و باستانشناسی فرهنگ‌های اوراسیایی انجام داده است. تمرکز بخش مهمی از مطالعات او بر اقوام کوچ‌نشین سکاها و فرهنگ...
کاگه‌آکی اوءبا (Kageaki Oba ) خبرنگار، روزنامه‌نگار و جهانگرد ژاپنی بوده است. علاقۀ وی به روسیه و شناخت آن به‌علاوۀ سیر و سیاحت در بسیاری از مناطق جهان بارزترین شاخصه‌ای است که دربارۀ او می‌توان گفت....
بوریس پاولِویچ بالایان (Boris Pavlovich Balayan) مورخ و ایرانشناسی ارمنی‌تبار است. مهم‌ترین موضوعاتی که وی دربارۀ آنها تحقیق و پژوهش می‌کرد روابط ایران و روسیۀ تزاری در دورۀ قاجار و تاریخ و سیاست ایران...
والتر بورکرت (Walter Burkert) زبان‌شناس و دین‌پژوهِ آلمانی و به طور خاص متخصصِ فرهنگ و تمدن یونانِ باستان است و از محققان مشهور و خوش‌فکر در این حوزه به حساب می‌آید و آثارش در این زمینه معروف و مُعرّف...
توشوف نوری‌اوغدی (Toshov Nuryogdi) شرقشناس ازبک و محقق مؤسسۀ مطالعات ایران آکادمی علوم اتریش است. او به حوزه‌های تاریخ آسیای مرکزی قرون وسطی، تاریخ‌نگاری مسلمانان در آسیای مرکزی و ایران و فرهنگ نسخ خطی...
هریبرت بوسه (Heribert Busse) قرآن‌پژوه معروف آلمانی است که سعی کرده ارتباط اسلام، مسیحیت و یهودیت را بررسی کند. علاوه بر اسناد مربوط به اسلام و قرآن، او اسناد تاریخی ایران را نیز بررسی کرده و مقالاتی نیز...
فوشیا هارت (Fuchsia Hart) پژوهشگر تاریخ هنر است با تمرکز بر تاریخ و هنر ایران و جهان اسلام. او در مطالعات خود به بررسی فرهنگ مادی تشیع امامی، معماری اماکن مقدس و هنر دورههای میانه و متأخر ایران، به...
جک مارتین بالسر (Jack Martin Balcer) پژوهشگر آمریکایی و استاد تاریخ در دانشگاه ایالتی اوهایو، از جمله محققانی بود که بخش مهمی از مطالعات خود را به بررسی ساختارهای قدرت، روابط فرهنگی و تعاملات سیاسی در...
آبراهام کونستانتین مورادگئا دوسون (Abraham Konstantin Mouradgea D'Ohsson) ایرانشناس و تاریخنگار سوئدی با اصالت ارمنی بود که در قرن نوزدهم میلادی در زمینه‌های تاریخ شرق‌شناسی، به ویژه تاریخ مغول‌ها و...
یائو جی‌ده (Yao Jide ) ایرانشناس اهل کشور چین است. او متبحر در حوزه‌هایی چون تاریخ و فرهنگ ایران، روابط تاریخی ایران و چین، مذهب اسلام و تشیع و نهایتاً فرهنگ و تاریخ مسلمانان در چین است. او با جامعۀ...
وفا اِرگینباش (Vefa Erginbaş) مورخ تُرک و استاد تاریخ در آمریکا است. اصلی‌ترین حوزه‌های تحقیقاتی او تاریخ امپراتوری عثمانی در دورۀ پیشامدرن و مدرن، مطالعات اسلامی در دورۀ عثمانی، روشنگری و روشنفکران در...
لورنزو وردرام (Lorenzo Verderame) استاد تاریخ خاور نزدیک دانشگاه پالرمو و استاد و محقق آشورشناسی دانشگاه ساپینزا است. او عضو مؤسسۀ ایتالیایی شرق‌شناسی است و در تاریخ بین‌النهرین و ادیان در این منطقه پژوهش‌های...
لوید لولین جونز (Lloyd Llewellyn-Jones) دکترای تاریخ و استاد تاریخ باستان دانشگاه کاردیف است. او سفرهای زیادی به ایران و خاورمیانه داشته است و حوزه‌های پژوهشی مورد علاقۀ او ایران باستان به ویژه در دورۀ...
توماس ام. ریکز Thomas M. Ricks ایرانشناس و پژوهشگر تاریخ ایران است. او در رشته‌های فلسفه و ایرانشناسی تحصیل کرده و در دانشگاه‌های مختلف از جمله جورج تاون و بیرزیت به تدریس پرداخته است. او در حال حاضر...
فریدون آدمیت Fereydun Adamiyat تاریخنگار ایرانی در خانواده‌ای سیاسی متولد شد و تحصیلات خود را در دانشگاه تهران و سپس در لندن ادامه داد. او علاوه بر فعالیت در وزارت امور خارجه، در زمینۀ تاریخ‌نگاری تحلیلی...
واسانت شینده Vasant Shinde باستانشناس معروف هندوستان است. او تحقیقات و اکتشافاتِ گسترده‌ای در سراسر هند و دیگر مناطق جهان انجام داده است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به اکتشافات مربوط به تمدن و قوم هاراپان...
ماشالله آجودانی Mashallah Ajoudani ایرانشناس و تاریخ‌دان، استاد دانشگاه اصفهان بود. مطالعات او بر تاریخ ایران معاصر، به‌ویژه تاریخ مشروطه متمرکز است. او با نگاهی انتقادی به تاریخ و اندیشه در ایران، به...
ماری فرانسوا بسنیه Marie Francoise Besnier متخصص مطالعات خاور نزدیک باستان و از پژوهشگران وابسته به مؤسسۀ پژوهش‌های باستانشناسی مک‌دونالد در دانشگاه کمبریج است. او در سطح دانشگاهی، خط میخی و زبان‌های...
حاج مهدی ملک Hodge Mehdi Malek حقوق‌دان، وکیل، تاریخ‌دان و از برجسته‌ترین سکه‌شناسان دورۀ ساسانی است. افزون بر فعالیت‌هایِ حرفه‌ای در حوزۀ وکالت و حقوق، پژوهش‌های او در عمدتاً بر سکه‌شناسیِ اواخر دورۀ...
عزت‌الله نگهبان Ezzat-Allah Negahban استاد باستانشناسی دانشگاه تهران و ملقب به پدر باستانشناسی ایران بود. باستانشناسی پیش از تاریخ و به‌ویژه تمدن عیلام تخصص او بود. او به‌طور خاص با حفاری‌های مهمی...
جِفری ل. روبِنستاین Jeffrey L. Rubenstein استاد مطالعات یهود و اهل آمریکا است. حوزۀ تخصصی او الهیات و اخلاقیات یهودی، به‌ویژه کتاب تَلمود است و در زمینۀ متون و مکتوبات خاخامی، پژوهش‌های گسترده‌ای انجام...
آنچه امروزه به‌عنوان مینیاتور، نگارگری یا نقاشی ایرانی می‌شناسیم تاریخی بس دراز در ایران دارد، اما مطالعه آن به‌عنوان شاخه‌ای از هنرهای ایرانی یا شرقی در میان مورخان، شرق‌شناسان و ایران‌شناسان قدمت چندانی...
ملکوم اندرو ریچارد کالج Malcolm Andrew Richard Colledge باستانشناس بریتانیایی بود که در هنر پالمیرا و اشکانیان تخصص داشت. او بازدیدهای فراوانی از خاورمیانه و به‌ویژه ایران داشت و پژوهش‌های گسترده‌ای...
مارک چارنوشویچ Marc Czarnuszewicz ایرانشناس و پژوهشگر دکتری در گروه تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. زمینۀ پژوهشی او بر سلسلۀ سلجوقیان بزرگ و آشوب‌های اجتماعی ایران در پی ورود ترکان سلجوقی تمرکز دارد.
رکسانا زنهاری Roxana Zenhari تاریخ‌دانِ هنر اسلامی و عضو هیئت علمی گروه ایرانشناسی در دانشگاه گوتینگن است. تمرکز اصلی پژوهش‌های وی بر قصه‌های فارسی، ادبیات عامه و به‌ویژه ادبیات طنزآمیز است. همکاری...
ژرمی شیتِکَت Jérémie Schiettecatte باستانشناس فرانسوی و پژوهشگر حوزۀ باستانشناسی، تاریخ و تمدن خاورمیانه باستان و بخش‌هایی از قارۀ آفریقا است. تمرکز اصلی فعالیت‌های علمی او بر پژوهش و کاوش‌های باستانشناسی...
برت فراگنر Bert Fragner ایرانشناس و تاریخ‌دان اتریشی است. او به جنبه‌های گسترده‌ای از تاریخ ایران از جمله تاریخ سیاسی از سده‌های میانه تا دوران معاصر، تاریخ اقتصادی و اجتماعی، تاریخ اداری و نهادی، مطالعات...
مارک والتون Marc Walton استاد محقق علوم و مهندسی مواد و مدیر مشترک مرکز مطالعات علمی در هنر در دانشگاه نورثوسترن و مؤسسه هنر شیکاگو است. حوزه‌های پژوهشی او طیف گسترده‌ای از موضوعات، از جمله مواد به‌کاررفته...
هاکوب گورکیان Hagop Kevorkian (ارمنی: Յակոբ Գեւորգեան) باستانشناس و مجموعه‌دار ارمنی است که با انجام فعالیت‌های فرهنگی و تجاری، هنر ایرانی را به جامعۀ آمریکا معرفی کرد. بنیاد گورکیان پیش از مرگ او تأسیس...
جان آر. آلدن John R. Alden ، متخصص باستانشناسی انسان‌شناختی و اهل آمریکا در حوزه‌های مرتبط با باستان‌شناسیِ نواحی مختلف به‌ویژه مناطق استان فارس ایران و کردستان عراق فعالیت دارد. عمده تحقیقات وی پیرامون...
تیئری زارکُن[1] Thierry Zarcone، مورخ و اسلام‌شناس فرانسوی. در زمینۀ تاریخ امپراتوری عثمانی و پیوندهای میان دین و سیاست در ترکیه معاصر تخصص دارد. بخش قابل‌توجهی از پژوهش‌های او به بررسی تصوف، عرفان اسلامی...
فلوریان اشوارتس Florian Schwarz مدیر مؤسسۀ ایرانشناسی در آکادمی علوم اتریش و عضو هیئت تحریریۀ برخی از مهم‌ترین نشریات ایرانشناسی است. تاریخ ایران دورۀ اسلامی، نسخه‌شناسی، فرهنگ مادی و تاریخ شهری ایران...
فرانتس آلتهایم Franz Altheim مورخ آلمانی دوران باستان بود که آثار متعددی دربارۀ تاریخ ایران باستان، زرتشتی‌گری، ادیان ایرانی، هخامنشیان، ساسانیان و ... دارد. او به‌خاطر تلاش‌هایش در بازنگری در جایگاه...
تُور تینگوُولد پِترسِن Tore Tingvold Petersen مورخ نروژی، متخصص در موضوعاتی چون تاریخ جهان، دیپلماسی و سیاست آمریکا است و تمرکز ویژه‌ای بر نقش این کشور و دیگر قدرت‌های جهانی در خاورمیانۀ معاصر دارد. او...
کارل هاینریش فرانتس اشتولتسه Karl Heinrich Franz Stolze مهندس، عکاس و مبدع آلمانی بود که در این کشور یک کارخانۀ تولید کاغذ عکاسی تأسیس کرد. او در سفری تحقیقاتی به ایران پس از مشاهدۀ گذر سیارۀ ونوس در اصفهان...
ژان شارل گابریل ویرلو Jean Charles Gabriel Virolleaud باستانشناس و استاد دانشگاه فرانسوی بود. مطالعات او عمدتاً بر سایت‌های باستانی واقع در سوریه و بین‌النهرین متمرکز بود. افسانه‌های بابلی، خدایان بین‌النهرینی...
ژان ژوزف فرانسوا پرو Jean Joseph François Perrot باستانشناس مشهور فرانسوی بود. او آخرین مدیر مأموریت باستانشناسی فرانسوی در ایران بود؛ کسی که باستانشناسی علمی و روش‌مند را به کاوش‌های ایران وارد کرد....
آمِلی کورت Amélie Kuhrt مورخ بریتانیایی و کارشناس تاریخ باستان خاور نزدیک بود. او در دانشگاه‌های کینگز کالج ، کالج دانشگاهی لندن و دانشگاه مطالعات آفریقایی و خاورمیانه تحصیل کرده بود. کورت استاد ممتاز...
فیلیس اَکرمن Phyllis Ackerman مورخ آمریکایی آثار هنری ایران که بر اسطوره‌ها و نمادهای اولیه و پیش از تاریخ در فرهنگ ایرانی، هنر و منسوجات ایران و سایر فرهنگ‌های آسیایی و اروپایی تمرکز داشت. او همچنین...
تئودور کایلر یانگ[1] Theodore Cuyler Young باستانشناس و مورخ آمریکایی متولد ایران. در طرح‌های کاوشگری محوطه‌های باستانی ایران و حومه شرکت داشت. تخصص اصلی وی همان باستانشناسی و تاریخ‌نگاری این اکتشافات...
تئودور ویلم یوهانس جوینبل Theodor Willem Johannes Juynboll شرقشناس و اهل کشور هلند است که در حوزه‌هایی چون زبان و ادبیات عربی، تاریخ و جغرافیای کشورهای شرقی به ویژه کشورهای اسلامی تخصص و تبحر دارد....
والتر هینتس Walther Hinz ایرانشناس آلمانی و یکی از فعال‌ترین محققان در حوزۀ ایران باستان، زبان‌شناسی، کتیبه‌شناسی، دین و فرهنگ هخامنشی و ایلامی است. او به لطف چند تغییرجهت اساسی در زمینۀ تحقیقاتی‌اش موفق...
گوین ریچارد گرنویل همبلی (Gavin Richard Grenville Hambly) استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ بود. تسلط او بر تاریخ جهان در سده‌های میانه او را به پژوهشگری بی‌مانند بدل کرده بود. تاریخ ایران، افغانستان، هند...
جرج گلن کمرون George Glenn Cameron ایرانشناس، استاد دانشگاه، کتیبه‌شناس، زبان‌شناس و محقق برجستۀ ایران باستان بود. علت اصلی شهرت کمرون خوانش کتیبۀ سه زبانۀ بیستون و انتشار اثر سترگ ایران در سپیده دم...
بررسی تاریخچۀ شهرنشینی در دنیا نشان می‌دهد که ایران سابقه¬ای کهن در تاریخ شهرنشینی جهان دارد. «در تاریخچۀ مبتنی بر تحلیل اجتماعی و اقتصادی شهرهای مذکور (شهرهای ایران باستان) باید عوامل ظهور ویژگی‌ها و...
جان مَسِن اسمیت John Masson Smith پژوهشگر تاریخ و استاد دانشگاه کالیفرنیا است. او پژوهش‌های گسترده‌ای در باب تاریخ مغول در تمامی مناطق تحت سلطۀ این قوم انجام داده است. پژوهش‌های میدانی گسترده، استفاده...
ژوئانا لوئیلیه Johanna Lhuillier ایرانشناس و باستانشناس فرانسوی و محقق آزمایشگاه باستانشناسی در مرکز ملی علمی پژوهشی در لیون است که به باستانشناسی در مناطقی همچون ازبکستان، ترکمنستان، افغانستان، قرقیزستان...
جورج پرسی چرچیل George Percy Churchill مورخ و دیپلمات بریتانیایی بود که دورانی را در ایران و سفارت انگلیس در ایران به‌عنوان دیپلمات فعالیت کرد و به‌موجب زندگی در ایران و رابطه نزدیکی که با محلی‌ها داشت...
پاتریشیا راحمی‌پور Patricia Rahemipour ایرانشناس آلمانی و مدیر مؤسسۀ پژوهش‌های موزه، موزهای دولتی برلین- بنیاد میراث فرهنگی پروس است. او بر انتقال موضوعات فرهنگی به عموم مردم متمرکز است. او از طریق جشنواره‌ها،...
سوزان ال. مارشان Suzanne L. Marchand مورخ و شرقشناس آمریکایی و استاد دانشگاه ایالتی لوئیزینا است. تحقیقات او بر تاریخ علم، تاریخ عهد باستان، راستی‌آزمایی گزارش‌های مورخین عهد باستان از جمله هرودوت (Herodotus)،...
شیوان ماهندرا راجهShivan Mahendrarajah پژوهشگر تاریخ ایران در سده‌های میانه است. او به طور خاص پیرامون ایران تیموری و خراسان مطالعه می‌کند. اسلام، ایران، افغانستان، مغولان و تیموریان، مضامین اصلی کار اوست....
آنچه نماد بارز هوش و نبوغ ایرانیان و جاذبه‌ای بزرگ برای ایران‌شناسان بوده‌است، بنای عظیم تخت جمشید است. تخت جمشید یا پارسه (Pārsa) یا پرسپولیس، پرسه پلیس، هزار ستون و صد ستون یا چهل منار نام یکی از...
دیکران کویومجیان Dickran Kouymjian محقق مطالعات ارمنی و مدیر گروه مطالعات ارمنی در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا بود. حوزۀ اصلی پژوهشی او سکه‌شناسی ارمنی است. اما مطالعات جامعش در باب نسخ خطی ارمنی، هنرهای...
لورنس لور Laurence Louër محقق فرانسوی و استاد دانشگاه ساینس پو پاریس (Science-Po Paris) است. او به دلیل پژوهش‌هایی که در باب انقلاب ایران و تأثیر آن بر جنبش‌های شیعی دیگر کشورها انجام داده در ایران شناخته‌شده...
کمرون ای.پیتری. Cameron A. Petrie باستانشناس و استاد دانشگاه کمبریج است. تحقیقات او طیف وسیعی از مباحث باستانشناسی در ایران، هند و پاکستان را دربرمی‌گیرد. باستانشناسی آسیای جنوبی (هند و پاکستان)، ایران،...
الکساندر استراترن فولتون Alexander Strathern Fulton یک کیوریتور برجسته و پرکار در موزۀ بریتانیا خاصه در بخش نسخ خطی و کتب چاپی عربی بود. هیچ اطلاعاتی دربارۀ زندگی و پیشینۀ کاری او موجود نیست، اما از مجموعه...
ارنست کیتسینگر Ernst Kitzinger مورخ هنر، بیزانس‌شناس و متخصص دوران باستان متأخر و قرون وسطای متقدم بود. او سهم بزرگی در ساختن تاریخ و تاریخ هنر بیزانس دارد و پژوهش‌های وسیع او بیشتر متوجه این دوره در اروپاست...
ریشار پایَن Richard Payne ایرانشناس، استاد دانشگاه شیکاگو و محقق حوزۀ ایران در اواخر عهد باستان است. او به طور مشخص پیرامون اجتماعات دینی متنوعی تحقیق می‌کند که در ایران ساسانی با یکدیگر همزیستی داشتند....
استفانی دلیStephanie Dalley استاد بازنشستۀ آشورشناسی دانشگاه آکسفورد (Oxford University) است. دالی زبان‌ها، ادبیات و تاریخ آشوری و بابلی را در دانشگاه‌های مختلف تدریس کرد. موضوع اصلی تحقیق او باغ‌های معلق...
در مطالعات ایرانشناسی، زبان و ادبیات فارسی گام اول شناخت تاریخ و فرهنگ ایران از سوی اروپاییان بوده است و اهتمام ویژه به این زبان و ساختار آن، زمینة ایجاد کرسی‌‌های علمی مربوط به آموزش آن را در بسیاری...
استیون فردریک دیل Stephen Frederic Dale مورخ آمریکایی اسلام و استاد بازنشستۀ گروه تاریخ اسلام و آسیای جنوب دانشگاه اوهایو است. او در باب موضوعات مربوط به تاریخ اسلام، قدرت، فرهنگ و دولت، صلح، قومیت، ملت...
چارلز فیلیپ عیسوی Charles Philip Issawi اقتصاددان و مورخ خاورمیانه در دانشگاه کلمبیا (ColumbiaUniversity) و پرینستون (Princeton University) بود. او را پدر مطالعۀ تاریخ اقتصادی مدرن در خاورمیانه می‌دانند...
جیمز گوستافسون James Gustafson جیمز گوستافسون دانش‌یار تاریخ و رئیس برنامه مطالعات بین‌الملل در دانشگاه ایالتی ایندیانا (Indiana State University) است. او همچنین در کمیتۀ اجرایی انجمن ایرانشناسی فعالیت...
مریلین جنکینز-مدینا Marilyn Jenkins-Madina کیوریتور بخش هنر اسلامی موزۀ هنر متروپولیتن (The Metropolitan Museum of Art) بود. او اولین زنی است که تا کنون در این جایگاه قرار گرفته است. حوزۀ تحقیقاتی او متمرکز...
هوبرتوس فون گال Hubertus von Gall باستانشناس و مورخ هنر آلمانی است. زمینۀ اصلی پژوهش او نقش‌برجسته‌های ایران باستان در دورههای اشکانی و ساسانی است. تحلیل تصویر تاج شاهان ایرانی از روی این نقش برجسته‌ها...
ژنوی‌یِو دولفوس Geneviève Dollfus باستانشناس فرانسوی بود. او با همکاری ژان پرو، پروژه‌های حفاری متعددی را در خوزستان سرپرستی کرد. افزون بر پژوهش‌های میدانی در چهار کشور، دولفوس در هیئت تحریریۀ چندین نشریۀ...
آن هونل چن Anne Hunnell Chen پژوهشگر هنر و مطالعات کلاسیک و استاد دانشگاه در این حوزه است. کار او به طور خاص بر هنر و باستانشناسی امپراتوری روم و تبادلات فرهنگی آن با امپراتوری ایران ساسانی در اواخر عهد...
فینبار بری فلاد Finbar Barry Flood مورخ و محققِ معاصر در حوزۀ تاریخ‌نگاری هنر اسلامی است. او با تألیفات متعدد رویکردی تازه به چارچوب‌بندی دوبارۀ مفهوم و رشتۀ هنر اسلامی ارائه کرده است. همچنین، بخش مهمی...
اندرو. ج. نیومن Andrew J. Newman محقق، مورخ و نویسندۀ تاریخ اسلام و ایران و استاد مطالعات اسلامی و خاورمیانه در دانشگاه ادینبورگ (Edinburgh University)
ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas'udi مورخ و جغرافی‌دان بزرگ اسلامی که به سرزمین‌های بسیاری از جمله ایران سفر کرد و آثار وی در بین محققین از جایگاه ویژه‌ای برخوردار...
جوزف مِیسون آپتون Josef Meson Upton باستانشناس آمریکایی و عضو موزۀ هنر متروپولیتن (The Metropolitan Museum of Ar) که حفاری‌های کاخ ساسانی تیسفون (Tisophon) در نزدیکی بغداد (Baghdad)، کاخ ابونصر(قصر ابونصر)...
انگلبرت کمپفر Engelbert Kempfer، دانشمند، طبیب، جهانگرد و محقق آلمانی، بود که در زمان شاه سلیمان صفوی(Safavid Shah Suleiman) به همراه سفیر سوئد به ایران آمد. او کسی بود که از تمام سیاحان اروپایی دوره صفویه...
آلبرت تن‌آیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead، خاورشناس، مورّخ آمریکایی، متخصّص و مدرّس در تاریخ هخامنشیان(Achaemenians) و آشور (Assyria)که سرپرستی چند هیأت اعزامی به مشرق زمین را نیز بر عهده داشته اس...
ادوارد مایرEduard Meyer مورخ آلمانی و نظریه‌پرداز علم تاریخ بود. او یکی از شناخته‌شده‌ترین مورخان دوران باستان در زمان خود بود. دانش وسیع مایر در زبان‌های کلاسیک و شرق باستان او را به یکی از عالمان این...
میشل لونگینو Michele Longino دانشمندی فرانسوی در زمینۀ ادبیات و فرهنگ فرانسه و به ویژه ادبیات قرن هفدهم م. فرانسه است که به دلیل رویکرد میان‌رشته‌ای خود به پیشرفت این حوزه کمک قابل توجهی کرده است. مطالعات...
یوسف (هوسپ) آبگاروویچ اربلی Josif Abgarowich Orbeli متخصص باستانشناسی، تاریخ و زبان‌شناسی بود. او به نه زبان زندۀ دنیا مسلط بود. وی موسّس بخش شرق‌شناسی در موزۀ آرمیتاژ بود. او به عنوان استاد افتخاری دانشگاه...
میشل تاردیو Michel Tardieu شرقشناس، تاریخ‌دان و پژوهشگر دین است. زمینۀ اصلی فعالیت او پژوهش در وضع دینی امپراتوری روم در اواخر دوران باستان بوده و بر حوزه‌هایی چون شکل‌گیری مسیحیت، متون اولیۀ مسیحی، مانوی...
باربارا هلوینگ Barbara Helwing باستانشناس آلمانی است. تخصص او در حوزۀ باستانشناسی پیشاتاریخ خاور نزدیک است و تمرکز اصلی او بر فلات ایران و شکل‌گیری شهرها و جوامع پیچیدۀ اولیه است. او در چند دوره کاوش...
ارنست پرنیکا Ernst Pernicka شیمی‌دان، باستانشناس و باستا‌ن‌سنج اهل اتریش است. او پژوهش‌های بسیاری در زمینۀ قدمت‌سنجی و اصالت‌سنجی آثار تاریخی و هنری انجام داده و برنامه‌های پژوهشی بسیاری را در زمینۀ...
کریستیان برومبرژه Christian Bromberger ایرانشناس فرانسوی است. عمده مطالعات او در حوزۀ قوم‌‌شناسی و به‌ویژه دربارۀ گیلان است. او همچنین دربارۀ فوتبال، تمدن‌های مدیترانه‌ای و جایگاه مو در فرهنگ‌های مختلف...
اریش فریدریش اشمیت Erich Friedrich Schmidt باستانشناس آلمانی-آمریکایی که همزمان با روی کار آمدن سلسلۀ پهلوی در ایران، مأمور بررسی و کاوش در مناطق دامغان، چشمه علی برای اوّلین بار و تخت‌جمشید بود که توانست...
ارنست اورسل Ernest Orsolle جهانگرد بلژیکی بود که برای پژوهش و تحقیق در باب مردم و فرهنگ ایران و آسیا به مشرق‌زمین سفر کرد. وی به زبان‌های بسیاری مسلّط بود و همچون یک پژوهشگر، بدون جانبداری برای دولت متبوع...
آناهیت گئورگی یونا پریخانیان Anahit Georgievna Perikhanianایرانشناس، متخصص فقه و حقوق، تاریخ ایران باستان و به ویژه سلسلۀ ساسانیان و زبان فارسی میانه بوده است.
امیلی سویج-اسمیت Emilie Savage-Smith اسلام‌شناس و شرقشناس آمریکایی-بریتانیایی است. او استاد بازنشستۀ تاریخ علوم اسلامی مؤسسۀ شرقی دانشگاه آکسفورد است و به‌عنوان آرشیویست در کالج سنت کراس همکاری می‌کند....
سر ادموند آیرونساید Sir Edmund Ironside ژنرال انگلیسی باهوش و کاردانی که جوان‌ترین سرلشکر ارتش بریتانیا در زمان خود بود و در جنگ‌های جهانی اول و دوم شرکت داشت. او همچنین فرماندهی نیروهای بریتانیا را در...
اولیور باست Oliver Bast تاریخ‌دان و ایرانشناس انگلیسی-آلمانی است. تخصص اصلی او در زمینۀ تاریخ معاصر ایران است. تمرکز پژوهش‌های او بر تاریخ سیاسی و سیاست خارجی ایران در دوران معاصر است. او بر زبان فارسی...
ماریا اسزوپه Maria Szuppe (در ایران شوپه و ژوپه نیز تلفظ می‌شود.) ایرانشناس فرانسوی است که در ایران به‌عنوان صفوی‌پژوه شناخته می‌شود و مطالعاتش در باب صفویه مورد توجه ایرانیان قرار گرفته است.
فرانک هول Frank Hole
باستانشناس و استاد بازنشستۀ دانشگاه ییل است که مطالعات متعددی در باب باستانشناسی عصر نوسنگی در ایران و سوریه انجام داده است. حجم عظیمی از آثار او حاصل سفرهایش به این منطقه طی...
کلاوس-میشاییل روربرن Klaus-Michael Röhrborn شرقشناس اهل آلمان است که در حوزه‌های مختلفی از جمله تاریخ و نظام دیوانی صفویان، مطالعات دورۀ عثمانی، زبان‌شناسی زبان‌های ترکی به ویژه زبان اویغوری (Uyghur,...
ژ. م. تانکوانی J. M. Tancoigne دیپلمات و مترجم به‌نام فرانسوی است که در سفرهای خود به ایران گزارش‌های خوبی نوشته و روایت مناسبی از ایران داشته است.
یوزف ولادیسلاو وُلسکی Jozef V. Wolski مورخ لهستانی و متخصص تاریخ اشکانیان و مدرس تاریخ ایران باستان بود. بیشتر پژوهش‌های او متمرکز بر تاریخ اشکانیان بوده است.
ولادیمیر فئودورویچ مینورسکی Vladimir Fedorovich Minorsky، از ایران‌شناسان برجسته که اصالتاً روسی و مقیم انگلستان بود. مینورسکی در مسائل مربوط به ایرانشناسی خاصّه در زبان‌های شرقی، ادبیّات فارسی، تاریخ...
اوبین لوئی میلن دُ گرندمزون Aubin-Louis Millin de Grandmaison باستانشناس، گیاه‌شناس، سکه‌شناس، و کانی‌شناس فرانسوی و بنیان‌گذار نشریۀ فروشگاه دایره‌المعارف (Magasin encyclopédique) یا نشریۀ علوم، ادبیات،...
ارنست پرنیکا Ernst Pernicka شیمی‌دان، باستانشناس و باستا‌ن‌سنج اهل اتریش است. او پژوهش‌های بسیاری در زمینۀ قدمت‌سنجی و اصالت‌سنجی آثار تاریخی و هنری انجام داده و برنامه‌های پژوهشی بسیاری را در زمینۀ...
پُل امیل بوتا Paul-Émile Botta کنسول و باستانشناس فرانسوی از نخستین افرادی بود که تحت‌نظر دولت فرانسه حفاری‌های علمی و دقیق را در بین‌النهرین باستان آغاز کرد. وی به‌ویژه به‌خاطر کاشف کاخ سارگن دوم...
راجر مروین سیوری Roger Mervyn Savory ایرانشناس و تاریخ‌شناس دوره صفوی است که حوزۀ اصلی فعالیتش تاریخ ایران بوده و کتاب‌ها و مقاله‌های مختلفی در تاریخ صفویان دارد که به‌عنوان کتاب های درسی در دانشگاه‌های...
زاخاری لاکمن (زکری لاکمن) Zachary Lockman خاورميانه‌شناس آمريكايي و استاد تاريخ و مطالعات اسلامي و خاورميانه در دانشگاه نيويورك است. وي آثار زيادي دربارۀ تحولات اخير در مصر و فلسطين دارد. به طور كلي، پژوهش‌هاي...
یوهان فرانتس بوده Johann Franz Budde الهی‌دان لوتری، فیلسوف و تاریخنگار آلمانی بود. او از جنبش زهدباوری تاثیرات زیادی پذیرفته و در کتاب‌هایش از شیوۀ تفکر این جنبش بهره برده است. او فردی محترم در زمان...
یولیوس فردیناند روسکا Jullus Ferdinand Ruska از خاورشناسان آلمانی بود که دربارۀ تاریخ علوم در اسلام به پژوهش پرداخته است. وی متخصّص ریاضیّات و علوم طبیعی بود.
ناتان هاسکل دول[1] Nathan Haskell Dole مترجم، نویسنده و پژوهشگر آمریکایی است که تحقیق و پژوهش در ادبیّات و تاریخ روسیه، چاپ اشعار بعضی شاعران آمریکایی و اروپایی از جمله فعّالیت‌های او خارج از حوزۀ ایرانشناسی...
ویلیام جیمز دورانت William J. Durant نویسنده، مورخ و فیلسوف آمریکایی بود. او و همسرش آریل دورانت (Ariel Durant)بیشتر به خاطر اثر معروف تاریخ تمدن یا داستان تمدن که در یازده جلد در بین سال‌های 1935م. تا...
ژورژ سالس Georges Salles مورّخ، کیوریتور و هنرشناس فرانسوی سدۀ بیستم بود. وی مدیریت بسیاری از موزه‌های هنر فرانسه را بر عهده داشت و در دپارتمان آسیایی موزۀ لوور کار کرد. او هیئت‌های حفاری متعددی را در...
ارنست آلفرد تامپسون والیس باج Ernest Alfred Thompson Wallis Budg مصرشناس، شرقشناس و لغت‌شناس انگلیسی و مجموعه‌دار آثار مصر و آشور در موزۀ بریتانیا بوده است. او با سفرهای خود به مصر، سودان و بین‌النهرین...
گوستاو دوگا Gustave Dugat از خاورشناسان فرانسوی و متخصص در تاریخ و جغرافیای کشورهای اسلامی، عضو انجمن آسیایی (Asian Association) بوده است.
رضا شعبانی Reza Shabani پژوهشگر تاریخ و استاد رشتۀ تاریخ در دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه علوم و تحقیقات تهران بوده است. او موسس و پایه‌گذار رشته‌های تاریخ و باستانشناسی در دانشگاه آزاد اسلامی بوده است....
یوری نیکلایویچ مار Yuri Nikolaevich Marr وی یکی از خاورشناسان و ایران‌شناسان برجستۀ روسی بود و متخصص زبان‌های شرقی بوده است.
ماکوتو هاچی‌اوشی Makoto Hachioshi مورخ، استاد دانشگاه و پژوهشگر مطالعات منطقه‌ای ایران، تاریخ مدرن ایران، نظریۀ اسلامی معاصر و مطالعات منطقه غرب آسیاست که پس از بازنشستگی به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی...
گئورک فریدریش گروتفند Georg Friedrich Grotfend زبان‌شناس و باستانشناس آلمانی بود که در زمینۀ زبان‌های کلاسیک، جغرافیای تاریخی و سکّه‌شناسی فعالیّت‌هایی داشته و شهرت عمدۀ وی به سبب اقداماتی است که در باب...
جیمز موریّه James Justinian Morier وزیر مختار بریتانیا که در زمان فتحعلی‌شاه قاجار به ایران آمد. او از ذوق نویسندگی‌اش استفاده کرد و آثاری را دربارۀ ایرانیان و ایران نوشت. وی نویسنده کتاب معروف حاجی بابای...
آبراهام ویلاک Abraham Wheelock پژوهشگر انگلیسی قرن هفدهم بود و به نسبت زمان خودش مسیر عجیبی را طی کرد. او عربی‌دان و ساکسون‌شناس بود و در هر دوی زمینه، پیشگام و به نوعی بنیان‌گذار فعالیت‌های آکادمیک در...
دونالد ای مک‌کان Donald E. McCownباستانشناس آمریکایی است که چندین بار برای انجام حفاری‌ها و عملیات باستانشناسی به ایران و عراق سفر کرد. در گروه ارنست هرتسفلد Ernst Herzfeld برای حفاری و کاوش تخت جمشید...
ویلیام فردریک تراورز اوکانر (William Frederick Travers O'Connor) افسر ارتش هند و بریتانیا بود. او را به خاطر سفرهایش به آسیا، مطالعۀ فرهنگ‌ها و زبان‌های محلی و اقداماتش در سفر به تبت، می‌شناسند. او مدتی...
میخائل یان دخویه (Michael Jan de Goeje) شرقشناس هلندی، پژوهشگر زبدۀ حوزۀ مطالعات تاریخی و جغرافیایی عربی-اسلامی است. تخصّص اصلی وی در حوزه‌های تصحیح متون تاریخی، جغرافیایی و ادبیِ نویسندگان قرون اولیۀ...
سهراب جمشیدجی بلسارا (Sohrab Jamshedjee Bulsara) پژوهشگر و ایرانشناس هندی است. او از پارسیان هند بود. او مطالعات زیادی در زمینۀ تاریخ ایران و تعالیم دین زردشتی داشته و همچنین در چند دانشگاه و کالج در...
سرگی کنستانتینوویچ پاستوخوف (Sergei Konstantinovich Pastukhov) ایرانشناس، مورخ و سیاستمدار معروف روس که به ایرانسکی مشهور بوده است.
عبدالهادی محبوبه (Abdel Hadi Mahbooba) نویسنده، مورّخ و از اساتید ادبیات و تاریخ و رئیس دانشگاه بصره (جامعة البصرة) بوده است. آثار او بیشتر بر ادبیات عرب در دورههای تاریخی مختلف متمرکز است. دوران سلجوقی...
حسن پیرنیا (Hassan Pirnia) ملقّب به مشیرالملک مورّخ، حقوق‌دان، از سیاست‌مداران عصر قاجار و پهلوی و اوّلین رئیس‌الوزرای عصر مشروطیّت بود.
جیمز هنری برستد (James Henry Breasted) از خاورشناسان آمریکایی و متخصّص در مصرشناسی و تاریخ ملل شرق قدیم و تاریخ اروپا تا انقراض روم به دست ژرمنی‌ها بود. او از جمله پیشگام عرصۀ شناسایی و تحقیق در زمینه...
آندرانیک هویان (Անդրանիկ Հովուեան- Andranik Hoyan) باستانشناس، ایرانشناس و پژوهشگر ایرانی و ارمنی‌تبار بود. او به‌ویژه در خصوص ارمنیان ایران پژوهش‌های فراوانی انجام داده‌است.
ماتیاس اِنار (Mathias Énard) نویسنده، منتقد ادبی، مترجم و شرقشناس فرانسوی است که به فرهنگ و زبان‌های فارسی و عربی تسلط دارد. او را بیشتر با عنوان رمان‌نویسی بزرگ می‌شناسند که آثارش جوایز بین‌المللی فراوانی...
والتر برنو هنینگ (Walter Bruno Henning) از شرق‌شناسان و ایران‌شناسان آلمانی متخصص در زمینۀ زبان‌های باستانی ایرانی و پژوهش‌های آیین مانی بود. تمرکز او بر پژوهش‌های زبان‌های ایرانی او را مشهور کرده است....
لازار سامویلوویچ پیسیکوف (Lazar Samoilovich Peisikov) شرقشناس ازبکی‌ـ‌روسی که با فعالیّت در مراکز
مختلف علمی، مطالعاتی در زمینۀ زبان‌شناسی داشته است. مطالعات او در مورد زبان فارسی و تدوین فرهنگ زبان...
کورینا مولین- لری (Corinna Mullin-Lery) فعّال حقوق بشر و استاد سیاست تطبیقی و بین‌المللی در دانشکدۀ مطالعات شرقی و آفریقایی در لندن است. او همکار پژوهشی مؤسّسۀ خاورمیانۀ لندن در دانشکدۀ مطالعات شرقی و...
پیتر جکسون (Peter Jackson) استاد دانشگاه، ویراستار و محققی است که در حوزه‌های مربوط به جنگ‌های صلیبی، ارتباط بین اروپایی‌ها و مغول‌ها و همچنین هند مسلمان قرون وسطی فعالیت کرده است. او ویراستار یکی از...
گوستاو چارلز ارنست چاکوین دو سارزک (Gustav Charles Ernest Chocquin de Sarzac) کنسول فرانسه در منطقۀ بین‌النهرین بود که با مشاهدۀ یافته‌های باستان‌شناختی منطقه، به کاوش باستانی علاقه‌مند شد و بسیاری از...
رابرت هریس دایسون (Robert Harris Dyson) ایرانشناس و باستانشناس آمریکایی که سرپرستی تیم‌های مختلفِ کاوش و حفاری در مناطقی از ایران را برعهده داشته است. نوشتن مقالات و کتاب‌های متعدّد در این زمینه، کاوش‌هایش...
هنری کولبرن (Henry Colburn) مورخ هنر و باستانشناس عصر کلاسیک باستان در دوران معاصر است. او مطالعات گسترده‌ای در زمینه هنر در امپراتوری هخامنشی انجام داد و از طریق پژوهش‌های عمیق بر روی آثار دوران هخامنشی...
پاتریک رینگنبرگ (Patrick Ringgenberg) مورخ هنر و پژوهشگر ادیان و هنرهای ایرانی و اسلامی است. او پژوهش‌های متفاوتی را در حوزة نقاشی، معماری، خوشنویسی و... ایرانی انجام داده و کتاب‌ها و مقالات متعددی نوشته...
بارون کلمنت آگوستوس گریگوری دوبُد (Baron Clement Augustus Gregory De Bode) ایران‌گرد و دیپلمات روسی است که در نیمة ابتدایی قرن ۱۹ م./۱۲ش. به‌عنوان جانشین سفیر روسیه در ایران فعّالیت می‌کرد. عمدة شهرت...
احمد مهدوی دامغانی (Ahmad Mahdavi Damghani) محقّق و اندیشمند ایرانی و استاد دانشگاه‌های تهران، هاروارد و پنسلوانیا بود. او دکترای الهیات اسلامی و ادبیات فارسی داشت و در حوزۀ ادبیات اسلامی، علوم اسلامی،...
گونتر استمبرگر (Gunter Stemberger) استاد دانشگاه‌های کلن، وین و مؤسّسۀ مطالعات یهود است. او دوره‌ای نیز به عنوان دستیار پژوهش در دوک دورهام بوده است. او متخصّص ادبیات یهود است و به نقد ادبی نیز علاقمند...
کاوشیک باغچی (Kaushik Bagchi) رئیس بخش تاریخ و حفاظت تاریخی در کالج گوچر بوده است. او در حوزه‌های استعمار، شرق‌شناسی و مسائل تاریخی، سیاسی و اقتصادی معاصر در کشورهای در حال توسعه پژوهش کرده است.
کلود مارکوویتس (Claude Markovits) پژوهشگر بازنشستۀ مرکز ملّی تحقیقات علمی پاریس و رئیس مرکز مطالعات هند و جنوب آسیای فرانسه است. او مورّخ حوزۀ هند است که به تاریخ اقتصادی و اجتماعی دوران استعمار و به تاریخ...
چارلز پیتر ملویل (Charles Peter Melville) ایرانشناس، استاد دانشگاه کمبریج و شاهنامه‌شناس است. تحقیقات او عمدتاً بر دورۀ صفوی و تیموری و خاصه بر کتاب‌آرایی و مصورسازی نسخ خطی در این دوران متمرکز بوده است....
کریم امامی (Karim Emami) مترجم، فرهنگ‌نویس، ویراستار، منتقد هنری، نویسنده، روزنامه‌نگار و کارشناس کتاب و نشر اهل ایران بود. او در روزنامۀ کیهان اینترنشنال آثار ادیبان ایرانی را به انگلیسی ترجمه و منتشر...
کریستین لاسن (Christian Lassen) پژوهشگر و استاد دانشگاه بن بوده است. حوزۀ پژوهشی او عمدتاً نمایش‌نامه و فلسفۀ هندو، زبان‌های هندی، دستور زبان بلوچی، براهویی و لیسیایی، زبان زند و ایرانی بوده است. او دانش...
یرواند آبراهامیان (Ervand Abrahamian) مورخ و شرقشناس ایرانی آمریکایی است. او استاد تاریخ کالج باروک و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک است. آبراهامیان به عنوان یکی از برجسته‌ترین مورخان ایران مدرن...
جولی اسکات میثمی (Julie Scott Meisami) پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی و عربی در دانشگاه آکسفورد بود. عمدۀ پژوهش‌ها و نوشته‌های او به ادبیات و تاریخ‌نگاری فارسی مربوط است که اغلب به متون سده‌های میانه...
فیلیپ ژینیو (Philippe Gignoux) ایرانشناس فرانسوی است. عمدة پژوهش‌های او در خصوص ادیان ایران باستان و کتیبه‌های دوران ساسانی است. از جملة فعالیت‌های او می‌توان به تأسیس و مدیریت مجلۀ مطالعات ایرانی (Studia...
علاء‌الدین ن. بهاء‌الدینف (A. N. Bahaoddinof) محقق و شرقشناس تاجیک بود که در زمینۀ تاریخ علوم ایران، فعالیت‌ها و تحقیقاتی داشته و یکی از موسسان آکادمی علوم تاجیکستان (Academy of Sciences of the Republic...
یوزِف فون هامِر-پورْگِشْتال(Joseph Hammer-Purgstall) شرقشناس و تاریخنگار اتریشی که نوشته‌‌‌‌‌ها و ترجمه‌‌‌‌‌‌های او از آثار ادبی شرقی و بهخصوص ایران، تأثیر بسیاری در برانگیختن توجّه...
عبدالعزیز جواهرالکلام (همچینین جواهری، صاحب جواهر، آل صاحب جواهر) (Abdul-Aziz Javaher al-kalam) پژوهشگر عراقی و استاد دانشگاه تهران که کتب و مقالات زیادی را منتشر کرده است. از جمله آثار وی ترجمه مثنوی...
ادوين ميلتون رايت (Edwin Milton Wright) شرقشناس و کارشناس امور خاورمیانه آمریکایی است. تخصّص او تاریخ، فرهنگ، مذهب و سیاست در خاورمیانه خاصّه ایران و مسائل فلسطین و اسرائیل بود و در پیوند با ایرانشناسی،...
ژان کالمارد (Jean Calmard) صفویه‌شناس و محقق در مطالعات جغرافیای فرهنگی ایران است. او در نگارش و تألیف مقالات متعدّدی در دایره‌المعارف ایرانیکا فعال بوده و تحقیقات بسیاری در مطالعات صفویه‌شناسی از خود...
یان ریشار (Yann Richard) ایرانشناس نامی اهل فرانسه است که در زمینه‌هایی چون تاریخ و سیاست ایران در دورۀ معاصر، نقش مذهب تشیّع در ایران و زبان و ادبیات فارسی پژوهش کرده و تألیف‌هایی داشته‌است. وی که در...
ژان- باتیست روسو (Jean-Baptiste Rousseau) شرقشناس و سیاستمدار فرانسوی است که به مطالعه و تألیف در زمینۀ خاورمیانه پرداخت. تحقیقات مهم او دربارۀ دو فرقۀ اسماعیلی و نُصَیریِ شام است و در رابطه با وهابیت...
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیت‌های پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان...
نوبوآکی کندو (Nobuaki Kondo) استاد دانشگاه مطالعات خارجی توکیو و ایرانشناس ژاپنی است که برروی مباحث زیادی از تاریخ ایران، مخصوصاً تاریخ صفویه، افشاریه و قاجاریه پژوهش داشته‌است. او در سال 2020م. برندۀ...
هلن جی کانتور (Helen J Kantor) باستانشناس آمریکایی بود که در بسیاری از تپّه‌های باستانی خوزستان کاوش کرد. او دارای کرسی باستانشناسی پیش از تاریخ ایران در مؤسّسۀ شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو بود.
ژان وینسنت شیل (Jean Vincent Scheil) باستانشناس فرانسوی که در کشف الواح باستانی آشوریان نقش مهمی داشت و به‌عنوان متخصص آشوریان شناخته شده است. یافته‌های او از منطقة بین‌النهرین و به‌ویژه کلده (Chaldea)...
دنیل توماس پاتس (Daniel Thomas Potts) باستانشناس آمریکایی متخصص در حوزۀ خاور نزدیک است. مناطق مورد علاقۀ او برای پژوهش ایران، بین‌النهرین و همچنین خلیج فارس است.
پُل امیل بوتا (Paul-Émile Botta) کنسولگر و باستانشناس فرانسوی از نخستین افرادی بود که زیر نظر دولت فرانسه حفاری‌های علمی و دقیق را در بین‌النهرین باستان آغاز کرد. او به‌ویژه به‌خاطر کشف کاخ سارگن دوم...
دونالد ای مک‌کان (Donald E. McCown) باستانشناس آمریکایی است که چندین بار برای انجام حفاری‌ها و عملیات باستانشناسی به ایران و عراق سفر کرد. در گروه ارنست هرتسفلد (Ernst Herzfeld) برای حفاری و کاوش تخت...
فولژانس فرنل (Fulgence Fresnel) شرقشناس و دیپلمات فرانسوی است که عملیات گستردۀ باستانشناسی در تمدن‌های آشور و بابل و نیز رمزگشایی کتیبه‌های آموریتی بابلیان نخستین بار سبب شهرت او شد. همچنین، تسلط بر...
یوهان شیلتبرگر (Johann Schiltberger) نجیب‌زاده، نویسنده و جهانگرد آلمانی بود که در جنگ‌های اروپا علیه عثمانی در خدمت پادشاه مجارستان (Kingdom of Hungary) وارد نبرد شد و در سال‌های اسارت بیشتر مناطق خاورمیانه...
یعقوب دانش‌دوست (Yaqub Daneshdoost) معمار، مرمتگر، محقّق و نویسنده در حوزۀ معماری ایران بود. او به سبب تحقیقات میدانی گسترده در باب شهر طبس و ثبت و ضبط بناهای تاریخی آن، پیش از تخریب شهر در زلزلۀ سال 1357ش.،...
سیّاح، کاوشگر، جغرافی‌دان، زمین‌شناس و هنرمند سوئدی است. او سفرهای متعدّدی به ایران داشت و در مسیر خود عمدۀ پدیده‌های زمین‌شناختی و جغرافیایی، خاصه کوه‌ها و کویرها را با دقت ثبت و ضبط کرد. انتشارات و آثار...
متخصّص سفرنامه‌نویسی و اهل کشور اتریش است. تویفل برخلاف بیشتر جهان‌گردانی که به ایران گسیل شده‌اند، این کشور را آن گونه که باید و شاید ثروتمند و حاصل‌خیز نمی‌داند.
هندشناس و متخصّص تاریخ ادیان، باستانشناسی و فرهنگ است. او زندگی خود را وقف سفر و کشف عجایب مختلف هند کرده و تا کنون ده‌ها کتاب و مقاله در زمینة هندشناسی و معرّفی و بررسی آثار و ادیان هندی منتشر کرده...
ایتالو پیتسی Italo Pizzi ایرانشناس ایتالیایی است که شاهنامۀ فردوسی را به زبان ایتالیایی ترجمه کرده‌است. وی در موضوعاتی همچون زبان و ادبیات فارسی، شاهنامه‌پژوهی، زبان عربی و سانسکریت، ادبیّات تطبیقی...
ایرانشناسی و شناخت ایران در جامعۀ مصری متأثر از تلاش‌های خود ایرانیان بوده‌است. درواقع ضعف مطالعات ایرانشناسی در کشورهای همسایه و عرب‌زبان به‌دلیل سایۀ سنگین نگاه سیاسی بر روابط تاریخی است. با این وجود...
ایرانشناسی در هند پیشینۀ تحقیقاتی ندارد و بیشتر فعّالیّت‌های فرهنگ ایرانی در هند به آموزش زبان فارسی مربوط می‌شود. آشنایی با تاریخ و فرهنگ هر کشوری در گرو پیوندهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن با دیگر سرزمین‌هاست...
نجیب‌زاده، جهانگرد و ماجراجوی انگلیسی بود. او به‌عنوان مستشار نظامی به‌منظور تشویق شاه عبّاس برای جنگ علیه عثمانی و اتّحاد با اروپا عازم ایران شد. وی بعد از اقامت در ایران و دیدار با شاه عبّاس به‌عنوان...
آنتونیو پالیارو Antonio Pagliaro زبان‌شناس و متخصّص درزمینۀ مطالعات ایران باستان است. او در حوزه‌هایی نظیر فلسفۀ زبان، متون پهلوی دینی و غیردینی، حقوق و قانون در روزگار ساسانیان پژوهش کرده‌است. تاریخ...
ویلهلم آیلرس Wilhelm Eilers ایرانشناسی آلمانی است. بیشتر پژوهش‌های او در زمینۀ آشورشناسی، سامی‌شناسی، زبان‌شناسی و باستانشناسی بوده‌است. تحقیقات باستانشناسی او درحوزۀ اصفهان و ارائۀ اطّلاعاتی جامع...
باستانشناس و محقق جغرافیا، یکی از فرانسویانی بود که در اواخر سده هیجدهم و اوایل سده نوزدهم میلادی در ایران، افغانستان، بغداد و مصر به مطالعات جغرافیایی و اکتشافات باستانشناسی مشغول بود. در مدتی که در ایران...
ولفرام کلایس Wolfram Kleiss باستانشناس و ایرانشناس آلمانی بود که از سال 1971م. تا 1995م. مدیریت مؤسّسۀ باستانشناسی آلمان (DAI) Deutschen Archäologischen Instituts را به‌عهده داشت. او نقش مؤثری در بازشناسی...
شرقشناس، استاد فیلسوف شرقی و مدیر سمینار شرقی در دانشگاه هایدلبرگ Heidelberg University بوده است. او کتیبۀ بزرگ داریوش بر صخرۀ بیستون را ترجمه و ویرایش کرده است. شهرت او در زبان های باستانی اکدی Akkadian...
توماس هاید Thomas Hyde خاورشناس انگلیسی و متخصّص زبان‌های شرقی بود. او جزو اوّلین اروپاییانی بود که به اهمیّت آموزش زبان‌های شرقی پی برد. او تا زمان ویلیام جونز William Jones نامی پُر آوازه داشت.
سبئوس Sebeos تاریخنگار ارمنی قرن هفتم میلادی است که تاریخی از دورۀ ساسانیان در ایران نوشته‌است. اهمیّت تاریخ او از آن‌جا است که او خود شاهد رخدادهای آن بوده‌است. از سوی دیگر سبئوس در تاریخ خود، به شخصیّت‌های...
ژولین دو روششوار Julien de Rochechouart دیپلمات و کاردان فرانسوی در ایران در دورۀ ناصرالدّین شاه بود که چندین سال در ایران ماند و با سیاحت در نقاط مختلف ایران، مردم و جامعۀ ایران را مورد بررسی قرار داد....
ژان سواژه Jean Sauvaget از خاورشناسان نامدار فرانسوی و متخصّص در تاریخ و باستانشناسی اسلامی مربوط به خاور نزدیک بود. او مدیر بخش تاریخ شرق اسلامی در مدرسۀ مطالعات عالی وابسته به دانشگاه سوربن بود و تمرکز...
ژاک دوشن‌گیمن Jacques Duchesne-Guillemin شرقشناس و ایرانشناس بلژیکی است که در زمینه‌های متنوعی ازجمله زبان‌های هند و ایرانی، ادبیّات و تاریخ ایران باستان، مطالعات زرتشتی و اوستاشناسی به پژوهش و تحقیق...
کارل گرمانوویچ زالمان Carl Germanovich Zaleman از خاورشناسان شهیر روسی بود که در تاریخ و ادبیّات ملل آسیایی، کتاب‌شناسی فارسی، خواندن متون یغنابی و زبان‌شناسی ایران باستان تخصّص داشت.
آنتوان سیلوستر دوساسی Antoine Silvestre De Sacy شرقشناس و متخصّصِ مشهورِ مطالعات عربی- اسلامی، زبان‌های شرقی و نیز ایران باستان می‌باشد. وی یکی از اوّلین شرق‌شناسان زبده‌ای است که با پژوهش‌ها و تحقیقاتش...
ابن بطوطه Ibn Battuta را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین جهان‌گردانی دانست که در تاریخ بشر زیسته‌است؛ آن هم در عصری که تعداد کمی از افراد حاضر به انجام چنین سفری شجاعانه و صرف سرمایۀ زندگی خود برای تهیّۀ نقشه...
نظام الملک (Nezam-al-Molk) دانشمند و نویسندۀ قرن پنجم و وزیر نامدار دورۀ سلجوقی است. او نخستین نمایندۀ بزرگ سیاست‌نامه‌نویسی در دورۀ اسلامی بود. محقّقان معاصر از جمله جورج مقدیسی (George Makdisi) و هانری...
تارا چند Tara Chand باستانشناس، تاریخ‌دان و سیاستمدار هندی است که به‌طور ویژه برروی تاریخ و فرهنگ قدیم هند پژوهش کرده‌است. تعداد زیادی از آثار او در حوزۀ ارتباط ایران و هند به فارسی ترجمه شده‌است. علاوه‌براین...
فردریک چارلز ریچاردز Frederick Charles Richards در شمار سیّاحانی است که با داشتن مهارت و تسلّط فراوان در فن نقّاشی و حکّاکی، توانست چهل و هشت تابلوی زیبا از شهرهای مختلف ایران تهیّه کند و علاوه‌بر این،...
رابی بنیامین تودولایی Robbie Benjamin Tudela یا همان التطیلی Totili، خاخام و جهانگرد یهودی- اسپانیایی بوده‌است. اگر از گزارش‌های یونانیانی که در حملۀ اسکندر به مشرق‌زمین همراه او بوده‌اند، صرف نظر کنیم،...
آنه ماری شیمل Annemarie Schimmel ایرانشناس، اسلام‌شناس و مولوی‌شناس آلمانی است. او بارها به شرق و بهخصوص ایران سفر کرد و مطالعات و پژوهش‌های وی موجب شد جهان غرب با چهرۀ بهتر و کامل‌تری از اسلام و مولوی...
سر رابرت شرلی Sir Robert Shirley نجیب‌زاده، مستشار نظامی و جهانگرد و ماجراجوی انگلیسی بود که همراه یکی از برادران خود به نام سر آنتونی Sir Anthony برای تشویق شاه‌عبّاس اوّل صفوی برای جنگ علیه عثمانی و...
رحیم رضازادۀ ملک Rahim RezaZadeh malek پژوهشگر تقویم، ادبیّات، تاریخ و فرهنگ معاصر ایران بود. پژوهش‌های وی در عرصۀ تاریخ دوران متأخّر قاجار و جنبش مشروطه، به‌ویژه کتاب او با عنوان چکیدۀ انقلاب حیدرخان...
مولانا شاهین شیرازی Mowlānā Shāhin-i Shirāzi بزرگ‌ترین شاعر فارسی- یهودی (کلیمی) اواسط قرن 14 میلادی ایران است. آثار وی ادبیّاتی را بازتاب می‌دهد که از درونمایه‌های شفاهی و عامّۀ یهودی و غیریهودی ترجمه...
مارسل اگوست دیولافوا Marcel-Auguste Dieulafoy باستانشناس و مهندس عمران فرانسوی است که در دورۀ ناصرالدّین‌شاه به ایران سفر کرد و با مطالعۀ تاریخ و فرهنگ ایران به روشن‌سازی گوشه‌ای از تاریخ ایران کمک کرد....
پر رافائل دومان Raphael Du Mans Per با نام اصلی ژاک دو ترتر Jacques Dutertre کشیشی مسیحی و فرانسوی بود که معاصر حکومت صفویّه در ایران، رئیس فرقۀ کاتولیک‌های مقیم اصفهان بود. او بسیاری از آلات و ابزار علمی...
گارسیا د سیلوا فیگوئروآ Garcia de Silva Figueroa مسافر مشرق‌زمین و نمایندۀ سیاسی فیلیپ سوم Philip III پادشاه اسپانیا بود. او همزمان با حکومت صفویّان به ایران آمد و در دربار شاه عبّاس بزرگ حضور یافت. سفرنامۀ...
ابراهيم الدّسوقي شتا Ibrahim Al Dasuqi Sheta نويسنده، پژوهشگر، مترجم و استاد ادبيّات و زبان‌هاي شرقي در دانشگاه قاهره بود و در زمينۀ زبان‌هاي تركي و مخصوصاً فارسي فعّاليّت داشت. وي مثنوي مولوي را به‌طور...
احمد بن رسته اصفهانی (Ahmad ibn Rusta Esfahani) از مشهورترین جغرافی‌دانان قرن سوم هجری قمری است. وی صاحبِ دایرةالمعارفی ارزشمند به نام الأعلاق النّفیسه می‌باشد و به‌خاطر این تألیف مهم و مفید، مشهور...
داریوش شایگان Dariush Shayegan فیلسوف، هندشناس، نویسنده و شاعر ایرانی بود که آثار او به دو زبان فارسی و فرانسه در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته‌است. وی در شناساندن شاعران ایرانی به سایر تمدّن‌ها بهخصوص...
جوناس هنوی Jonas Hanway جهانگرد، تاجر و مسافر مشرق زمین بود که در زمان نادرشاه افشار (1736م.– 1747م.) به روسیه و ایران سفر کرد. او نه‌تنها در تجارت بلکه در نویسندگی و نطق و بیان هم شایستگی بسیاری از خود...
رئیس انستیوی ایرانشناسی، عضو آکادمی سلطنتی دانمارک و رئیس انجمن بین‌المللی شرق‌شناسی International Association of Orientalist بوده‌است. او کتاب پهلوی بندهش را تدوین و به زبان دانمارکی منتشر ساخت. وی به...
ایرانشناس، کتاب‌شناس، مورّخ و عضو شورای عالی علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی در ایران بود. او موفّق شد بیش از ۹ کنگرۀ پیاپی تحقیقات ایرانی در شهرهای مختلف دانشگاهی کشور با حضور شماری از ایران‌شناسان خارجی...
بنیان‌گذار دانش ایران باستان در ایران، احیاکنندۀ فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، اوّلین مترجم فارسی اوستا، اوستاشناس و استاد دانشکدۀ ادبیّات و حقوق دانشگاه تهران بود. وی بنیان‌گذار مراکز متعدد ایرانشناسی...
نقّاش و جهانگرد بریتانیایی است که در قرن نوزدهم میلادی به ایران سفر کرد و کتابی در این‌باره به رشتۀ تحریر درآورد. از تأثیرات اصلی وی بر مطالعات ایرانی می‌توان به ترسیم طرح‌هایی فراوان از برخی آثار تاریخی...
جان التون John Elton مسافر مشرق‌زمین و معاصر نادرشاه افشار بود که به قصد تجارت با ایران از طرف روسیه به ایران آمد. او پس از مدّتی با روسیه دچار مشکل شد و از آن‌جا که جذب رفتار ایرانیان شده بود، به فرمان...
ایرج جهانگیر سهرابجی تاراپوروالا Irach Jehangir Sorabji Taraporewala ایرانشناس و از پارسیان هندوستان است که مطالعه و پژوهش در حوزۀ تاریخ، فرهنگ و تمدّن ایران باستان، زبان‌شناسی، دین زرتشتی و اوستاشناسی...
ایرانشناس روسی و متخصّص جوامع باستانی ایران، متخصّص تاریخ خاورمیانه و روم شرقی بود.
مورّخ و باستانشناس آلمانی، استادیار جغرافیای تاریخی دانشگاه برلین University of Berlin است که کشفیات مهمّی در تخت جمشید و پاسارگاد داشته و بیش از 190 کتاب درزمینۀ تاریخ ایران و سرزمین‌های اطراف آن تهیّه...
ایرانشناس اهل چکسلواکی است که درزمینۀ مطالعات ایرانشناسی و زبان‌های شرقی نظیر فارسی و عربی به پژوهش و تحقیق پرداخته‌است. از حوزه‌های تحقیقیِ مرتبط با ایرانشناسی وی می‌توان به ترجمه، تصحیح و تعلیق‌نویسی...
کشیش و طبیب فرانسوی که در طول دو سال آخر حیات نادرشاه افشار در دربار ایران حضور داشت. بازن در این دوران نامه‌های مفصّلی را به‌عنوان گزارش به روژه Roger می‌نوشت و در آنها وصف دقیقی از اخلاق و رفتار و وضع...
وی از خاورشناسان آلمانی معاصر دوران سلطنت قاجاریه است. او متخصّص در زبان و ادبیّات فارسی، ترکی عثمانی، تاریخ سیاسی ایران در دوران اسلامی و کتیبه‌شناسی بوده‌است.
ایرانشناس نامدار ژاپنی و استاد زبان‌شناسی باستانی، مطالعات ایرانی، متخصّص فرهنگ ایران پیش از اسلام و زبان‌های پهلوی و سنسکریت بود. وی همچنین از پیشگامان تحقیقات ایرانی در ژاپن بود.
استاد و خاورشناس ژاپنی و از دلبستگان فرهنگ ایران و زبان‌های ایرانی بود. وی با علاقه‌مندی به تاریخ و فرهنگ و تمدّن ایران، شاگردان بسیاری را در رشتۀ زبان‌های ایرانی تربیت کرد.
رئیس کتابخانه و پژوهشگر انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم چکسلواکی Czechoslovak Academy of Sciences و مترجم بسیاری از سروده‌ها و نوشته‌های عبید زاکانی، جلال الدّین رومی و... از زبان‌های فارسی، تاجیکی و افغانی...
ایرانشناس روس‌تبارِ انگلیسی که در حوزه‌هایی نظیر زبان‌شناسی، فرهنگ و دین‌های ایران باستان به تحقیق و پژوهش مشغول بوده‌است. تخصّص اصلی گرشویچ زبان‌شناسی زبان‌های ایرانی مانند سغدی، اوستایی، عیلامی و مانند...
ژان اوتر Jean Otter استاد زبان عربی در پاریس و فرستادۀ ویژۀ دربار لویی پانزدهم Louis XV به ترکیه و ایران بود که نزدیک نه سال از عمر خود را در کشورهای نام‌برده سپری کرد. سفرنامۀ او مطالب سودمندی را در ارتباط...
یکی از ایران‌شناسان مشهور انگلیسی در اواخر قرن نوزدهم میلادی است که مدّتی را با عشق و علاقه در میان ایرانیان گذراند و مطالعات زیادی را به‌صورت کتاب‌های ارزنده در تاریخ ادبیّات ایران به جهان ارائه داد....
یران‌شناس و زبان‌شناس دانمارکی معاصر بوده‌است. متخصّص ادیان باستانی ایران بهخصوص آیین مانی و تاریخ و ادبیّات فارسی و عربی است. وی مشاور و متخصّص زبان‌های ایرانی قبل از اسلام بود و منتخبی از آثار نویسندگان...
تاریخ‌شناس و مجموعه‌دار هنری آمریکایی است که در زمینۀ هنر اسلامی و نقّاشی‌های اسلامی به‌ویژه نقّاشی‌های ایرانی، تحقیقاتی انجام داده‌است.
از ایران‌شناسان معروف سوئدی و پژوهشگر حوزۀ زبان‌های ایران باستان، هند و اروپایی و زبان و ادبیّات ایران می‌باشد. او با‌استفاده از بورس علمی دولت ایران در دانشکدۀ ادبیّات اصفهان مطالعات خود را ادامه داد....