ارنست پرنیکا - Ernst Pernicka
ارنست پرنیکا Ernst Pernicka شیمیدان، باستانشناس و باستانسنج اهل اتریش است. او پژوهشهای بسیاری در زمینۀ قدمتسنجی و اصالتسنجی آثار تاریخی و هنری انجام داده و برنامههای پژوهشی بسیاری را در زمینۀ باستانشناسی راهبری کرده است. همچنین در کاوشها و پژوهشهای مرتبط با چند سایت باستانشناختی در ایران مطالعاتی داشته و آثاری از خود به جای گذاشته است.
تولد و درگذشت
۱۹۵۰م. - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
پرنیکا از سال ۱۹۶۸م. در دانشگاه وین (Universität Wien) مشغول به تحصیل شد. رشتۀ اصلی او شیمی بود اما فیزیک را نیز بهعنوان رشتۀ فرعی میخواند. او به مرور به پژوهشهای باستانشناختی علاقهمند شد و موضوع رسالۀ دکترایش بررسی تحلیلی کاشیهای لعابدار بهدستآمده از کاوشهای آسیایی شیمیایی اتریشی (Analytische Untersuchungen an glasierter Keramik aus Funden der Österreichisch-Chemischen Asienexpedition) بود. او در مارس سال ۱۹۷۶م. مدرک دکتری شیمی خود را گرفت (Universität Tübingen, 2023).
او پس از چندسال فعالیت پژوهشی در مؤسسات مختلف، در سال ۱۹۸۷م. مقیم و مدرس دانشگاه هایدلبرگ(Universität Heidelberg) شد تا در زمینۀ شیمیزمینشناسی تحلیلی به پژوهش بپردازد. در سال ۱۹۹۵م. بهعنوان استاد فوقالعادۀ (Außerplanmäßigen) این دانشگاه شناخته شد. در نوامبر سال ۱۹۷۷م. استاد باستانموادشناسی آکادمی معدن دانشگاه صنعتی فرایبورگ (Technische Universität Bergakademie Freiberg) شد و تا سال ۲۰۰۴م. در زمینۀ موادشناسی یافتههای باستانی پژوهشهایی انجام داد و سال بعد از آن پروژۀ تروی (Troia) را آغاز کرد (Ibid).
در سال ۲۰۰۴م. در جایگاه استاد تمام باستانسنجی و موادباستانشناسی دوران پیشاتاریخی و تاریخ اولیۀ همچنین قرون وسطی در دانشگاه ابرنارد کارلس توبینگن (Eberhard Karls Universität Tübingen) قرار گرفت و تا سال ۲۰۱۳ در آنجا ماند. او در سال ۲۰۱۳م. استاد بنیاد باستانسنجی بنیاد کلاوس-تشیرا (Klaus-Tschira-Stiftung) در مؤسسۀ زمینشناسی دانشگاه هایدلبرگ (Institut für Geowissenschaften der Universität Heidelberg) شد اما پنج سال بعد در سال ۲۰۱۸م. بهعنوان استاد ارشد (Seniorprofessor) به دانشگاه توبینگن بازگشت (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
با توجه به تحصیلات پرنیکا در شیمی، زمینۀ اصلی فعالیت او بهکارگیری روشهای مختلف فیزیکی و شیمیایی برای قدمتسنجی و اصالتسنجی یافتههای باستانشناسی و همچنین زمانگذاری سایتهای تاریخی است. او در این زمینه پژوهشهای بسیاری را به انجام رسانده و همچنین در کاوش و بررسی چند سایت باستانشناختی ایران از جمله اریسمان به صورت مستقیم یا غیرمستقیم درگیر بوده است (Academia Europaea, 2023).
پرنیکا از سپتامبر سال ۱۹۷۳م. تا مارس سال ۱۹۷۶م. زمانی که هنوز دانشجوی دکتری بود بهعنوان دستیار پژوهشی در مؤسسۀ شیمی تحلیلی دانشگاه وین (nstitut für Analytische Chemie der Universität Wien) مشغول به فعالیت بود. سپس از آوریل سال ۱۹۷۶م.، بلافاصله پس از اخذ مدرک دکترایش، در مؤسسۀ ماکس پلانک برای فیزیک هستهای مشغول به کار شد. موضوع پژوهش او باستانموادشناسی و شناسایی منشأ نقره برای ضرب سکههای باستانی (Herkunft des Silbers für antike Münzprägungen) بود. او تا جولای سال ۱۹۷۷م. در این مؤسسه ماند. سپس دوباره به مؤسسۀ شیمی تحلیلی دانشگاه وین رفت تا برای دو سال بعد در ساخت آزمایشگاهی برای قدمتیابی کاشیهای باستانی همکاری کند. پس از آن دوباره به مؤسسۀ ماکس پلانک بازگشت و اینبار بهعنوان دانشیار پژوهشی سرپرست گروه شیمی شد تا در زمینۀ تخمین قدمت کاشیها و ابسیدینهای باستانی فعالیت کند. او تا سال ۱۹۹۷م. در این جایگاه باقی ماند (Universität Tübingen, 2023).
او از سال ۲۰۰۴م. و با ورودش به دانشگاه توبینگن، مدیر اجرایی و مدیرعامل مرکز آلمانی غیرانتفاعی باستانسنجشی کورت-انگلهورن (Curt-Engelhorn-Zentrum Archäometrie gGmbH) شد. این مرکز متعلق به دانشگاه توبینگن است و فعالیتهایش در حوزۀ پژوهشهای منشأشناختی و تکنیک ساخت یافتههای باستانشناختی و همچنین ایزوتوپسنجی است و بالاخص روی تروی کار میکند (Ibid).
پرنیکا از سال ۲۰۰۵م. ویراستار سری مطالعات تروی (Studia Troica) شد که از سال ۲۰۰۵م. تا ۲۰۰۹م. تحقیقات مرتبط با تروی در آن منتشر میشد. در سال ۲۰۱۴م. اعتبار پژوهشی وایت لوی (White Levy) را گرفت و از آن زمان با این اعتبار سه مجموعۀ دیگر را در زمینۀ مطالعات عصر برنز منتشر کرد (Harvard University, 2023). او همچنین در دو دوره میان سالهای ۱۹۹۲-۱۹۹۷م. و ۲۰۰۳-۲۰۱۳م. سردبیر نشریۀ باستانسنجی (journal Archaeometry)، میان سالهای ۲۰۰۴-۲۰۰۷م. مشاور علمی نشریۀ باستانشناس ماجراجو (Abenteuer Archäologie)، از سال ۲۰۰۶م. عضو هیئت تحریریۀ نشریۀ موادنگاری عملی (Practical Metallography) و میان سالهای ۲۰۱۰-۲۰۱۵م. ویراستار همکار نشریۀ فیزیکی اروپایی پلاس (The European Physical Journal Plus) بود (Cezapedia, 2023).
او در سال ۲۰۰۷م. مشترکاً با ر. کراوسه (R. Krause) و ک. اوگل (K. Oeggl)، جایزۀ علمی ایالت فوارلبرگ (Vorarlberg) اتریش را دریافت کرد. در سال ۲۰۱۲م. همکار مسئول (korrespondierenden Mitglied) خارج از کشور در رشتههای ریاضی و علوم طبیعی در فرهنگستان علوم اتریش (Österreichische Akademie der Wissenschaften) شد و همچنین در سال ۲۰۱۹م. بهعنوان عضو افتخاری مؤسسۀ باستانشناسی فرهنگستان علوم بلغارستان (Българска академия на науките, Balgarska akademiya na naukite) منصوب شد (Universität Tübingen, 2023).
او در گروهها و هیئتهای مختلفی عضویت داشت، برای مثال از سال ۲۰۰۲م. عضو مؤسسۀ باستانشناسی آلمان (Deutsches Archäologisches Institut, DAI)، میان سالهای ۲۰۰۳-۲۰۱۴م. عضو هیئت اداری موزۀ مرکزی رومی-آلمانی ماینتس (Römisch-Germanisches Zentralmuseum, Mainz)، از ۲۰۰۹م. رییس هیئت مشاورۀ بنیاد وضعیت هنر (Situation Kunst Foundation) در بوخوم (Bochum) و... بوده است (Cezapedia, 2023).
آثار
پرنیکا پژوهشگر پرکاری است و بیش از سیصد عنوان کتاب، مقاله و گزارشهای کاوش نوشته یا در نوشتن آن نقش داشته است. در اینجا فقط تعدادی از آثار او که ارتباط بیشتری با ایران دارد، آورده شده:
- - کتاب :
- باستانموادشناسی جهان باستان.
- اصیل- کپی- جعلی؟ بررسی اصالت آثار هنری باستانی- با تمرکز بر آثار برنزی و سفالینههای آفریقایی و آسیایی؛ نشست بینالمللی بنیاد وضعیت هنر/ دانشگاه رور بوخوم، هفدهم و هجدهم فوریۀ ۲۰۰۷م.
- تروی و ترود.
- زیر آتشفشان: مشروح نشست بینالمللی موادشناسی عصر آهن اروپا برگزارشده در منهایم، آلمان، در ۲۰-۲۲ آوریل ۲۰۱۰م.
- باستانشناسی ایزوتوپ.
- - مقاله:
- گزارش مقدماتی پژوهشهای مواد باستانشناختی حوب سایت پیشاتاریخی آریسمان نزدیک کاشان، غرب ایران مرکزی.
- مس و نقره در آریسمان و تپهسیلک و موادشناسی اولیه در ایران.
- وجود مس در درهند: نمونهای از ذخایر مس بومی نوع میشیگان در ایران مرکزی.
- وجود طلای آتشفشانی در منطقۀ آستانه-سربند، غرب ایران مرکزی.
- ذخایر کانی ایران و نقش آن در پیشرفت تمدنهای باستانی.
- معرفی معدن باستانی قلع-مس ده حسین، غرب ایران مرکزی: مدارکی از زمینشناسی، باستانشناسی، زمینشیمی و دادههای ایزوتوپ سرب.
- تولید اولیۀ نقره در ایران.
- استشمام گستردۀ اسپیس و مس آرسنیکی در آریسمان دورۀ برنز متقدم، ایران.
- گزارش اولیۀ پژوهشهای پروژۀ آرآگاتس (ArAGATS) سالهای ۲۰۰۸م.، ۲۰۱۰م. و ۲۰۱۱م. در دشت تساغکاهوویت، جمهوری ارمنستان.
- بازارزیابی موادشناسی پیشاتاریخی در آریسمان، ایران مرکزی.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Hauptmann, A., Pernicka, E. & Wagner, G. A. (Eds.). (1989). Archäometallurgie Der Alten Welt. Selbstverlag des Deutschen Bergbau-Museums.)
- (Pernicka, E. & von Berswordt-Wallrabe, S. (Eds.). (2008). Original- Copy- Fake? Examining the Authenticity of Ancient Works of Art - Focusing on African and Asian Bronzes and Terracottas; International Symposium Stiftung Situation Kunst/Ruhr-University Bochum, February 17th and 18th, 2007. David Brown Book Company.)
- (Pernicka, E., Wagner, G. A. & Uerpmann, H. (2013). Troia and the Troad. Springer Berlin Heidelberg.)
- (Pernicka, E. & Schwab, R. (Eds.). (2014). Under the volcano: Proceedings of the International Symposium on the Metallurgy of the European Iron Age (SMEIA) held in Mannheim, Germany, 20-22 April 2010. Verlag Marie Leidorf.)
- (Pernicka, E. (2018). Isotope Archaeology. Universitätsbibliothek Heidelberg.)
- - Article:
- (Chegini, N. N., Momenzadeh, M., Hezarkhani, Z., Mireskandari, M., Nezafati, N. & Pernicka, E. (2000). Preliminary report on archaeometallurgical investigations around the prehistoric site of Arisman near Kashan, western Central Iran. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 32, 281-318.)
- (Pernicka, E. (2004). Kupfer und Silber in Arisman und Tappeh Sialk und die frühe Metallurgie in Iran. A.)
- (Nezafati, N., Momenzadeh, M., Pernicka, E. (2005). Darhand copper occurrence: An example of Michigan-type native copper deposits in central Iran. In J. Mao & F. P. Bierlein (Eds.): Mineral Deposit Research: Meeting the Global Challenge, Springer, 165–166.)
- (Nezafati, N., Herzig, P. M., Pernicka, E. & Momenzadeh, M. (2005). Intrusion-related gold occurrences in the Astaneh-Sarband area, west central Iran. In J. Mao & F. P. Bierlein (Eds.): Mineral Deposit Research: Meeting the Global Challenge, Springer, 445–448.)
- (Nezafati, N., Pernicka, E., & Momenzadeh, M. (2008). Iranian ore deposits and their role in the development of the ancient cultures. Anatolian metal IV, 77-90.)
- (Nezafati, N., Pernicka, E., & Momenzadeh, M. (2009). Introduction of the Deh Hosein ancient tin-copper mine, western Iran: Evidence from geology, archaeology, geochemistry and lead isotope data. TUBA-AR-TURKISH ACADEMY OF SCIENCES JOURNAL OF ARCHAEOLOGY, 12, 223-236.)
- (Nezafati, N. & Pernicka, E. (2012). Early silver production in Iran. Iranian Archaeology, 3, 38-45.)
- (Rehren, T., Boscher, L. & Pernicka, E. (2012). Large scale smelting of speiss and arsenical copper at Early Bronze Age Arisman, Iran. Journal of Archaeological Science, 39(6), 1717-1727.)
- (Badalyan, R., Smith, A. T., Lindsay, I., Harutyunyan, A., Greene, A., Marshall, M., Monahan, B., Hovsepyan, R., Meliksetian, K., Pernicka, E., & Haroutunian, S. (2014). A preliminary report on the 2008, 2010, and 2011 investigations of Project ArAGATS on the Tsaghkahovit plain, Republic of Armenia. Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 46, 149-222.)
- (Nezafati, N., Pernicka, E., Helwing, B., & Kirchner, D. (2021). Reassessment of the prehistoric metallurgy at Arisman, Central Iran. In C. Marro & T. Stöllner (Eds.): On salt, copper and gold: The origins of early mining and metallurgy in the Caucasus.)
آثار منتشرشده به فارسی
تا کنون هیچ کدام از آثار این پژوهشگر در ایران ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Academia Europaea. (2023, January 4). Chemistry and Archaeology – 200 Years of Interaction. https://www.ae-info.org/ae/Acad_Main/Plenary_Conferences/Paris_2011/Report/Speakers/Pernicka_Ernst
- (2023, January 4). Prof. Dr. Ernst Pernicka. https://cezapedia.de/en/employees/ernst-pernicka
- Harvard University. (2023, January 4). Ernst Pernicka. https://whitelevy.fas.harvard.edu/people/ernst-pernicka
- Universität Tübingen. (2023, January 4). Dr. Ernst Pernicka. https://uni-tuebingen.de/forschung/forschungsschwerpunkte/sonderforschungsbereiche/sfb-1070/archiv/zweite-foerderphase/organisation/neupersonenverzeichnis-2020-alphabetisch/pernicka-ernst-prof-dr/#c1148413
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر در مورد فعالیتهای پژوهشی پرنیکا علاوهبر منابع معرفیشده میتوانید به یادداشتهای زیر مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Court of Arbitration for Art. (2023, January 4). ERNST PERNICKA. https://www.cafa.world/arbitration/pool_of_experts/pernicka/
- Hanser, C. (2008). Ernst Pernicka: Mitglied des Wissenschaftlichen Beirats. Practical Metallography, 45(3), 99-100. https://doi.org/10.3139/147.080304
گردآورنده
محمدجواد احمدیزاده
دیماه 1401 ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-10-22</span>