جیمز هنری برستد (James Henry Breasted) از خاورشناسان آمریکایی و متخصّص در مصرشناسی و تاریخ ملل شرق قدیم و تاریخ اروپا تا انقراض روم به دست ژرمنیها بود. او از جمله پیشگام عرصۀ شناسایی و تحقیق در زمینه مصر باستان در آمریکاست.
1865م.- 1935م.
برستد در سال 1888م. از نورث سنترال کالج نپرویل (North Central College, Naperville)موفق به اخذ مدرک کارشناسی شد. از آنجایی که خانوادۀ وی مذهبی بودند، از سال 1888 تا 1890 م. در مدرسۀ الهیات شیکاگو مشغول به تحصیل شد. سپس به دانشگاه ییل(Yale University) رفت و زیر نظر ویلیام رینی هارپر (William Rainey Harper) به تحصیل در مطالعات کتاب مقدس و زبانهای شرقی پرداخت. او در سال 1892م. از دانشگاه ییل مدرک فوق لیسانس گرفت. پس از آن برای مطالعات بیشتر در زمینۀ تاریخ و ادب مصر به دانشگاه برلین (Universität Berlin) رفت و در سال 1894 م. پس از تکمیل تحقیقاتش زیر نظر آدلف ارمان (Adolf Erman) موفق به دریافت درجۀ دکتری گردید (مشکیننژاد،1382ش.،223). او از سال 1896م. تا 1898م. بهعنوان مربی، از سال 1898م. تا 1902م. استادیار، از 1902م. تا 1905م. دانشیار و از 1906م. تا 1933م. استاد تاریخ و زبانهای شرقی در گروه آموزشی تاریخِ دانشگاه شیکاگو (University of Chicago) مشغول به کار بود.
برستد به باستانشناسی علاقۀ زیادی داشت، پس به بینالنهرین سفر کرد و با اوستن هنری لایارد (Asusten Henry Layard) (1817– 1794م.) در کاوشهای بابل و نینوا همراهی کرد. پس از آن به برلین رفت، در آنجا آدولف ارمان دستور زبان مصر قدیم را به صورت علمی درآورده بود و تحت عنوان دستور زبان مصری (Aegyptische Grammatik) انتشار داد اما از آنجایی که درک گرامر آن هم به زبان آلمانی بسیار دشوار بود، برستد کتاب را به زبان انگلیسی ترجمه کرد. در ضمن ترجمه هم توضیحاتی دربارۀ قواعد صرف و نحو زبان مصر قدیم نوشت و درک آن را برای دانشجویان انگلیسیزبان آسانتر کرد؛ زیرا معتقد بود فهمیدن و ترجمه کردن صحیح متون تاریخی اهمیت دارد و باید دانشجویان دستور زبان مصر قدیم را به خوبی فرابگیرند تا در ترجمۀ مطالب تاریخی دچار اشتباه نشوند. وقتی برستد به آمریکا بازگشت، کتابهایی دربارۀ مصرشناسی، زبانهای ایران باستان و خطوط میخی نوشت (نیکبین، 1380ش.، 186). برستد از سال 1894م. تا 1896م.، بهعنوان نخستین مصرشناس در دانشگاه شیکاگو که ریاست آن را هارپر به عهده داشت، به پژوهش و سخنرانی در زمینۀ شرقشناسی پرداخت. همچنین از سال 1895م. تا 1901م. معاون و سپس از سال 1901م. تا 1935م. مدیر موزۀ شرقی هاسکل (Haskell Oriental Museum) در دانشگاه شیکاگو بود. در سال 1898م. دانشنامۀ افتخاری الهیات به وی اهدا شد. در سال 1899م. و 1900م. همکاری خود را با طرح تدوین فرهنگ مصری برلین آغاز کرد و از 1901م. تا 1904م. از سوی آکادمیهای سلطنتی آلمان مأموریت یافت تا از نسخههای خطی موجود در موزههای اروپا برای فرهنگ مصری برلین تصویربرداری کند. از سال 1905م. تا 1907م. به مدت دو سال، رئیس کاوشهای مصر علیا (Upper Egypt)و نوبی (Nubian) در دانشگاه شیکاگو بود و تمامی توجه و علاقۀ خود را صرف افکار مذهبی و دین مخصوص مصریان باستان نمود. این امر باعث شد تا سخنرانیهای پرشوری در موسسۀ مذهبی الهیات داشته باشد و همچنین کتاب پیشرفت دین و تفکر در مصر باستان (1912م.) حاصل همین دورۀ فعالیتهای باستانشناسی اوست و در آن ایدههای اخلاقی را در تفکرات مصر باستان ردیابی کرد (مهیار، 1387ش.، 38). در سال 1907م. عضو مکاتبهای آکادمی علوم برلین (Berlin Brandenburgische Akademie der Wissenschaften) شد و از آن پس اوقات خود را بیشتر به نگارش آثاری در زمینۀ شرقشناسی اختصاص داد. در 1915م. ریاست گروه آموزشی زبان و ادبیّات شرقی در دانشگاه شیکاگو را بر عهده داشت. در سال 1918م. رئیس انجمن شرقیشناسی آمریکا شد. سال 1918م. دانشگاه کالیفرنیا(University of California) درجۀ دکتری افتخاری حقوق را به وی اهدا کرد. در سال 1919م. نایبرئیس انجمن فلسفۀ آمریکا (American Philosophical Society) و عضو افتخاری انجمن عتیقهشناسان لندن (The British Antique Dealers' Association) شد و در همان سال با پشتوانۀ مالی جان راکفلر (John Rockefeller)، موسسۀ شرقشناسی را تأسیس کرد پس از آن در 1925م. دانشگاه او را از وظایف آموزشی معاف کرد تا بیشتر در خدمت موسسه یادشده باشد (مشکین نژاد، 1382ش.،224). او در سال 1930 م. پروفسور موسسۀ برتون (Burton) شد و در سال 1933م. از آن موسسه بازنشست شد (مهیار، 1387ش.،40).
- طرح تاریخ مصر از سقوط شاهان بومی تا غلبۀ ایران.
- کاوش موسسۀ شرقشناسی در تختجمشید.
- مجسمههای قصر باستانی ایران و روستایی متعلق به عصر سنگ، از زیر خاک بیرون آورده شده در کاوش آمریکاییان.
- یافتههای تازه: شرقشناسان در تختجمشید و فلسطین، شکلهای امروزی و کاربردگری مییابند.
- یافتهها در تختجمشید.
- مشکین نژاد، پ. (1382ش.). فرهنگ خاورشناسان زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلامشناسان (ج2). پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- نیکبین، ن. (1380ش.). فرهنگ جامع خاورشناسان مشهور و مسافران به مشرقزمین (ج۱). آرون.
- مهیار، ج. (1387ش.). جیمز هنری برستد. فصلنامة فره، سوم، 6.
- https://en.wikipedia.org/wiki/James_Henry_Breasted
- Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. (2022, August 23). James Henry Breasted. In Encyclopedia Britannica Online. Britannica. https://www.britannica.com/biography/James-Henry-Breasted
- Bull, L., Speiser, E. A., & Olmstead. A. T. E. O. (1936). James Henry Breasted 1865-1935. Journal of the American Oriental Society, 56(2), 113–120. Retrieved 2022, 22 Oct. from http://www.jstor.org/stable/594659
- https://www.world-archaeology.com/books/egypt-james-henry-breasted/
- (2022, 22 Oct.). Books by James Henry Breasted. https://www.biblio.com/james-henry-breasted/author/30459
آبانماه 1399 ش.
1402-03-04

