دنیل پارتی - Daniel Parthey
دنیل پارتی (Daniel Parthey) سفرنامهنویس آلمانی است که از سوی شرکت هند شرقی به شهرهای مختلفی از جمله بندرعبّاس و بخشهایی از ایران سفر کرد و در بازگشت شرح مصوّری از سفرهایش به رشتۀ تحریر درآورد.
تولد و درگذشت
1745م. – 1822م.
سوابق زندگی و تحصیل
پارتی درواقع یک نویسنده، ناشر و کتابفروش آلمانی بود که بهعنوان معلّم یکی از مقامهای هلندی در شرکت هند شرقی و در هلند خدمت سربازی میکرد. با اینحال، در منابع ایرانی از او بهعنوان یک نویسنده هلندی یاد میشود (مشکیننژاد، 1386،ج. 1، 87) وی زبان فرانسوی و ایتالیایی را نیز آموخته بود و استعداد خوبی در موسیقی داشت.
سوابق اجرایی و پژوهشی
فعّالیّتهای اجرایی وی بیشتر در حوزۀ موسیقی بود (ویکیپدیا). پارتی در سالهای 1677م. تا 1686م. توسط شرکت هند شرقی به اروپا، هند و ایران سفر کرد و شرح سفر و تجربۀ خود را در کتابی کمحجم و به زبان آلمانی منتشر کرد (Lach, Van Kley, 1993).
آثار
کتاب او شامل توضیحات اندکی از شهرها، منظرهها، مردم و ساختمانهاست. شرحی از سفر به شهرهای مختلف مانند سیلان، کلمبو، گال، باتویا، بنتام، بنگال، جاگو و شهرهای ایران است. با این حال مشهورترین و گستردهترین توصیفات او در کتاب مربوط به قلّۀ آدامز (Adams Peak) است، مثلاً بیان کرده که «در نزدیکی قلّۀ آدامز تودهای بهشکل پا ایجاد شدهاست که مذاهب به آن توجّه خاصی دارند. بوداییان آن را ردّ پای بودا میدانند و مسلمانان ردّ پای حضرت آدم. در این کوه معادنی از سنگهای قیمتی وجود دارد» (Lach, Van Kley, 1993).
دونالد اف لاچ (Donald F. Lach) در جلد سوم کتاب آسیا در ساخت اروپا (Asia in the Making of Europe, Volume III) به نقل از دیگران میگوید که پارتی بسیاری از مناطقی را که به شرح و توصیف آن در کتاب خود پرداختهاست هیچگاه بازدید نکردهاست و بهنظر میرسد که توصیف شهرها برگرفته از سایر کتابها باشد (Donald F. Lach, 1993).
رابرت فرگوسن (Robert Ferguson) و همکارانش نیز در مقالهای به قیاس بین توصیفات سفرنامهنویسان درباره قلّۀ آدامز پرداختند. آنها با مقایسه بین گفتارها و توصیفات راجع به ویژگیهای فیزیکی، آداب و رسوم و ویژگیهای جغرافیایی سعی در تشخیص دقیقترین منبع داشتند. فرگوسن و همکارانش توصیفات دانیل پارتی را تخیّلی و خارج از واقعیت قلمداد میکنند و معتقدند که ممکن است پارتی تاکنون به این منطقه سفر نکرده باشد از اینرو نوشتههای او را کم ارزشتر از سایر نویسندگان در زمینۀ سفرنامهنویسی میدانند (Ferguson etal., 1911).
آثار به زبان های دیگر
- Daniel Parthey (1697). Burgers in Franckenberg; Ost-Indianische und Persianische neun-jährige Kriegs-Dienste und wahrhafftige Beschreibung, was sich Zeit solcher 9. Jahren ... begeben. in Verlegung J. Hoffmanns Kunst- und Buchhändlers; Altdorff, druckts J.W. Kohles. Retrived from (https://books.google.nl/books/about/Daniel_Parthey_Burgers_in_Franckenberg_O.html?id=9uAGs1kwmlwC&redir_esc=y
آثار منتشرشده به فارسی
هیچ یک از آثار او در ایران ترجمه و منتشر نشدهاست.
منابع
1. مشکیننژاد، پرویز (1386)، فرهنگ خاورشناسان: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران. ج.1. ص. 87.
منابع به زبان های دیگر
- Lach, D.F., Van Kley, E.J. (1993). Asia in the Making of Europe: A Century of Advance : Book 1 : Trade, Missions, Literature. University of Chicago press. Retrived
- Ferguson, D., Helmont, G., Guṇasékara, A. M., de Vos, F. H., Chelvadurai, R., Lewis, J. P., & Nell, A. (1911). MULGIRI-GALA. The Journal of the Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland, 22(64), 197-244. Reteive from
- https://www.jstor.org/stable/pdf/43483649.pdf?ab_segments=0%252Fbasic_SYC-4631%252Ftest&refreqid=excelsior%3Af6d62696ecee6ca1e0d61e7d667e1d7d
- Wikipedia
سایر منابع پیشنهادی
1. شفا، شجاعالدّین (1348)، جهان ایرانشناسی، تهران: کتابخانۀ پهلوی، ج. 1، ص. 87.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Hertz, D. (2005). Jewish high society in old regime Berlin. Syracuse University Press.
- Yar-Shater, E. (1982). Encyclopaedia Iranica (Vol. 2, No. 1-4). E. Yarshater (Ed.). Routledge & Kegan Paul. P 556
گردآورنده
منرگس ملکوتی
مهر و آبان 1398ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-02-09</span>