آلبرت تنآیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead، خاورشناس، مورّخ آمریکایی، متخصّص و مدرّس در تاریخ هخامنشیان(Achaemenians) و آشور (Assyria)که سرپرستی چند هیأت اعزامی به مشرق زمین را نیز بر عهده داشته است.
1880م. – 1945م.
وی در 23 مارس سال 1880م. در شهر تروی (Troy)، نیویورک (New york) متوّلد شد. پدرش چارلز اولمستد (Charles Olmstead)، کشاورز و مغازهدار بود. وی در دانشگاه کورنل (University Of Cornell) بورسیه شد و مدرک لیسانس خود را در سال 1902م. و مدرک فوقلیسانس خود را زیر نظر ناتانیل اسمیت (Nathaniel Schmidt) در سال 1903م. اخذ نمود. پس از آن در فاصله سالهای 1904 تا 1905م. به مطالعات شرقشناسی در بیتالمقدس پرداخت. در سال 1906م. به اخذ درجه دکتری نایل آمد و تا سال 1907م. در آتن (Athens) به مطالعه متون کلاسیک مشغول بود (anb.com).
در سال 1907و 1908م. سرپرست هیأت اعزامی دانشگاه کورنل به آسیای صغیر و بینالنهرین برای بررسیهای تاریخی و کاوش بود. در سال 1908و 1909م. معلّم یونانی و لاتینی در دانشگاه پرینستون(University of Princeton) و از سال 1909تا 1911م. معلّم تاریخ قدیم در همین دانشگاه بود. وی در سال 1914م. ابتدا به سمت استادیار و پس از آن به عنوان دانشیار در دانشگاه میسوری (University of Missouri) ارتقاء یافت (اولمستد، 1383: 20). اولمستد همچنین در دانشگاههای شیکاگو، کورنل و کلمبیا (University of Chicago and Columbia) به تدریس آشور و سایر ملل مشرق زمین پرداخت. از سال 1917 تا 1926م. استاد تاریخ در دانشگاه ایلینوی (University of Illinois) و در فاصله سالهای 1927 و 1928م. وی دبیر کمیته مشورتی حوزههای فرهنگی مربوط به تحقیقات جامعهشناسی و در سال 1929م. در مؤسسه شرقی دانشگاه شیکاگو استاد تاریخ ملل قدیم مشرق زمین بوده و تا آخر عمر به همین سِمت اشتغال داشته است (نیکبین، 1379: 108). اولمستد در سالهای 1936 و 1937م. استاد انجمن تحقیقات شرقی، در بغداد بود. در فاصله سالهای 1910 تا 1923م. و 1940 تا 1942م. مدیر، نایب رئیس و نیز رئیس انجمن ادبی و جامعه تحقیقات وابسته به کتاب مقدس و همچنین نماینده اتحادیه محقّقان آمریکایی در تحقیقات شرقی، سرپرست انستیتوی آمریکایی باستانشناسی و هنر ایرانی بوده است. وی نقد و بررسیهایی در مجلّه آمریکایی باستانشناسی (American Journal of Archaelogy)، مجلّه انجمن شرقشناسی آمریکا (American Oriental Society Journal)، مجلّه آمریکاییِ زبان و ادبیات سامی (American Journal of Semitic Language and Literatures)، هفته نامه کلاسیک (The Classical Weekly) و مجلّات و نشریههای دیگر دارد (مشکیننژاد و فیروزآبادی، 1382: 474و475). اولمستد در تحقیقات خود در مأخذ و منابع دقّت لازم را معمول داشته و به آن اهمیّت میداد، و به عنوان یک دانشمند برجسته مؤسسه شرقی در تاریخ ایران قدیم و آشور و در کل در تاریخ تمدن ملل شرقی مطالعات عمیقی داشته و شهرت بسیار یافته است. وی دید مثبتتری نسبت به سایر مورّخان در زمینه تاریخ هخامنشیان و آشور دارد. وی پس از کوششهای بسیار در زمینه تخصّص خود، سرانجام پس از 65 سال عمر در 11 آوریل 1945م. در شیکاگو (Chicago) درگذشت (مصاحب، 1381: 393؛ Encyclopedia).
- تاریخ شاهنشاهی هخامنشی، ترجمه محمد مقدم، تهران: ابن سینا/ فرانکلین،
- 1340.-History of the Persian Empire, Achaemenid Period. Chicago: University of Chicago Press, 1954.
- اولمستد، آلبرت تن آیک (1383ش.). تاریخ شاهنشاهی هخامنشی، ترجمه محمد مقدم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- مشکیننژاد، پرویز و فیروزآبادی، سیّد سعید (1382ش.). فرهنگ خاورشناسان زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلامشناسان، جلد اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
- مصاحب، غلامحسین (1381ش.). دایرة المعارف فارسی، جلد اول، تهران: امیرکبیر، کتابهای جیبی.
- نیکبین، نصرالله (1379ش.). فرهنگ جامع خاورشناسان مشهور و مسافران مشرق زمین، جلد اوّل، تهران: آرون.
- اسکندری، امیرحسین (1381ش.). از ظهور تا سقوط امپراطوری آشور، مشهد: جلیل.
- بریان، پییر (Pierre Briant)،(1377ش.). تاریخ امپراتوری هخامنشیان: از کوروش تا اسکندر، ترجمه مهدی سمسار، دو جلدی، تهران: انتشارات زریاب.
- دورانت، ویلیام (William J. Durant)، (1337ش.). تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، تهران: اقبال.
- ژبران، فیلیکس (Felix Guirand)، (1389ش.). اساطیر آشور و بابل، ترجمه ابوالقاسم اسماعیلپور، تهران: نشر قطره.
مهرماه 1399ش

