باربارا هلوینگ - Barbara Helwing
باربارا هلوینگ Barbara Helwing باستانشناس آلمانی است. تخصص او در حوزۀ باستانشناسی پیشاتاریخ خاور نزدیک است و تمرکز اصلی او بر فلات ایران و شکلگیری شهرها و جوامع پیچیدۀ اولیه است. او در چند دوره کاوش در ایران حضور داشته است.
تولد و درگذشت
«نامشخص» - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
هلوینگ در دانشگاه هایدلبرگ (Universität Heidelberg) در رشتۀ باستانشناسی و قومشناسی خاور نزدیک تحصیل کرده و در سال ۱۹۹۶م. مدرک دکترای خود را گرفته است (Staatliche Museen zu Berlin, 2023). او پس از اتمام تحصیل خود برای کار و پژوهش به ترکیه سفر کرد و از سپتامبر سال ۱۹۹۷م. تا جولای سال ۲۰۰۰م. در مؤسسۀ باستانشناسی دانشگاه بیلکنت (Bilkent Üniversitesi) مدرس مدعو (Dozent) بوده است (Barbara Helwing, n.d.).
در سال ۲۰۰۸م. در دانشگاه توبینگن (Universität Tübingen) حضور یافت و مجوز تدریس (venia legend) برای باستانشناسی خاورنزدیک را گرفت (Staatliche Museen zu Berlin, 2023) و تا سال ۲۰۱۴م. در مؤسسۀ مطالعات خاور نزدیک (IANES) این دانشگاه به عنوان استادیار مشغول به کار بود (Barbara Helwing, n.d.).
او در سال ۲۰۱۴م. برای یک سال استاد دورۀ پیشاتاریخی دانشگاه لیون دو (Université Lumière Lyon 2) در فرانسه بود. دو سال بعد، در ۲۰۱۶م. استاد تمام باستانشناسی خاور نزدیک دانشگاه سیدنی (The University of Sydney) شد و کرسی ادوین کاتبرت (Edwin Cuthbert) را از آن خود کرد و تا سال ۲۰۱۹م. در این جایگاه ماند. از سال ۲۰۲۱م. او به دانشگاه آزاد برلین (Freie Universität Berlin) رفت و استاد افتخاری باستانشناسی خاور نزدیک شد (Staatliche Museen zu Berlin, 2023).
سوابق اجرایی و پژوهشی
زمینههای اصلی پژوهش او جوامع پیشرفته و دولتهای اولیه در آسیای غربی، اختراعات تکنیکی و اجتماعی، انسان و رابطهاش با محیط، دورۀ نوسنگی در قفقاز جنوبی و تاریخ باستانشناسی در آسیای جنوبغربی است. با این حال، بیشتر پژوهشهای او معطوف به فلات ایران در دوران پیشاتاریخی است (The University of Sydney, 2023).
او پیش از اخذ مدرک دکترایش میان سالهای ۱۹۹۲م. تا ۱۹۹۵م. همکار پژوهشی در پروژۀ فلز اولیه در بینالنهرین (Frühes Metall in Mesopotamien) بود. این پروژه توسط بنیاد فولکس واگن (Volkswagenstiftung) حمایت مالی میشد و با همکاری مؤسسۀ ماکس پلانک برای فیزیک هستهای (Max-Planck-Institut für Kernphysik) و دانشگاه هایدلبرگ در جریان بود (Staatliche Museen zu Berlin, 2023).
او همچنین از سپتامبر سال ۲۰۰۰م. تا سپتامبر سال ۲۰۱۴م. عضو ثابت مؤسسۀ باستانشناسی آلمان(Deutschen Archäologischen Instituts) و مسؤل بخش تهران این مؤسسه بوده است (Barbara Helwing, n.d. & Staatliche Museen zu Berlin, 2023). در این مدت او از طرف این مؤسسه در کاوش اریسمان و بلاغی در ایران مشارکت داشت (American Journal of Archaeology, 2023). کاوش در اریسمان وجود روستاهای بزرگ و محوطههای بزرگ کارگاهی را در دورۀ پارینهسنگی در ایران مسلم کرد (فهیمی و هلوینگ، ۱۳۸۵ش.).
او از سال ۲۰۰۹م. تا ۲۰۱۵م. زیرنظر فرهنگستان ملی علوم باکو (Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, AMEA) در جمهوری آذربایجان مشغول کاوش و بررسی کامیلتپه (Kamiltepe) بود (Staatliche Museen zu Berlin, 2023) و بهواسطۀ مشارکتش در پروژۀ کورای باستان (Ancient Kura) جایزۀ مقام نخست انجمن باستانشناسی شانگهای (1st Shanghai Archaeology Forum) را در سال ۲۰۱۳م. از آن خود کرد (The University of Sydney, 2023).
در سال ۲۰۱۸م. به کانتارودای (Kantarodai) در سریلانکا رفت و برای یک سال مشغول کاوش و نقشهبرداری در آنجا بود. بعد از آن، از سال ۲۰۱۹م. مسئول بخش خاور نزدیک موزهها در در موزههای ایالتی برلین (Staatlichen Museen zu Berlin) است (Staatliche Museen zu Berlin, 2023).
آثار
- - کتاب:
- پروژههای کورا: پژوهشی جدید بر روی پیشاتاریخ متأخر در جنوب قفقاز.
- - مقاله:
- ترکیب یافتهای فلزی از اوروک-ورکا.
- تبادلات فرهنگی در هاسِّکهویوک، ترکیه.
- اولین شهرهای ایران.
- جشنها بهمثابۀ پویای اجتماعی در آسیای غربی پیشاتاریخی: سه مطالعه موردی در سوریه و آناتولی.
- پیچیدگی اولیه در فلات ایران: پژوهشهای باستانشناختی اخیر در باب عصر مس ایران.
- الف: پیشدرآمد امپراتوری – عصر آهن در ایران (ترکی).
- ب: پیشدرآمد امپراتوری – عصر آهن در ایران (ژاپنی).
- ۳۵ میلیمتری ایرانی – جشنوارۀ فیلم باستانشناختی همراه با یک نشست.
- بازشناسی کوههای قلع: الگوهای استفاده و تبادل قلع در ایران بزرگ از هزارۀ چهارم تا اول پ.م.
- کورای باستان ۲۰۱۰-۲۰۱۱م.: دو فصلِ آغازین کار میدانیِ مشترک در قفقاز جنوبی.
- آنچه میبینی همان است که میفهمی: بررسی تأثیر دادههای ژئوفیزیکی بر راهبردهای میدانی باستانشناسی بر اساس مطالعات موردی در ایران و آذربایجان.
- همان همان اما متفاوت: مقایسهای میان جوامع هزارۀ ششم پ.م. در قفقاز جنوبی و شمالغربی ایران.
- تحرکپذیری انسان و سنتگرایی اولیه: چشمانداز نوسنگی متأخر در جنوب آذربایجان.
- گونههای مختلف ژنتیکی و ناهمگونی جمعیت ایران.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Helwing, B., Aliyev, T., Lyonnet, B., Guliyev, F., Hansen, S. & Mirtskhulava, G. (2017). The Kura Projects: New Research on the Later Prehistory of the Southern Caucasus. Deutsches Archaologisches Institut, Eurasien-Abteilung.)
- - Article:
- (Lutz, J., Helwing, B., Pernicka, E. & Hauptmann, H. (1996). Die Zusammensetzung einiger Metallfunde aus Uruk-Warka. Baghdader Mitteilungen, 27, 117-139.)
- (Helwing, B. (1999). Cultural Interaction at Hassek Hoyuk, Turkey. Paleorient, 25(1), 91-99.)
- (- (2003). Iran da Ilk Kentler. Arkeo-Atlas, 2, 80-89.)
- (- (2004). Feasts as a social dynamic in Prehistoric Western Asia: Three case studies from Syria and Anatolia. Paleorient, 29(2), 63-85.)
- (- (2005). Early complexity in highland Iran: Recent archaeological research into the Chalcolithic of Iran. TUBA - AR, 8, 39-60.)
- (Helwing, B. & Fahimi, H. (2005). A: Prelude to Empire - Iron Age in Iran (Turkish). Arkeo-Atlas, 4, 132-143.)
- (Helwing, B. & Fahimi, H. (2005). B: Prelude to Empire - Iron Age in Iran (Japanese). Ouroboros, 10(1), 19-22.)
- (Helwing, B. & Rahemipour, P. (2007). 35 mm Persien - Ein archaologisches Filmfest mit Kolloquium. Archaeologisches Nachrichtenblatt, 12(1), 93-96.)
- (Helwing, B. (2009). Rethinking the Tin Mountains: Patterns of usage and circulation of tin in Greater Iran from the 4th to the 1st millennium BC. TUBA - AR, 12(12), 209-221.)
- (Lyonnet, B., Quliyev, F., Helwing, B., Aliyev, T., Hansen, S. & Mirtskhulava, G. (2012). Ancient Kura 2010-2011: The first two seasons of joint field work in the Southern Caucasus. Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 44, 1-190.)
- (Helwing, B. (2015). What you see is what you get: some reflections on the impact of geophysical data on the strategies of archaeological fieldwork, based on case studies from Iran and Azerbaijan. Archaeologia Polona, 53, 172-177.)
- (Helwing, B. & Aliyev, T. (2018). Same same but different: A comparison of 6th millennium BCE. Communities in southern Caucasia and northwestern Iran. Origini, 41(1), 53-79.)
- (Ricci, A., D'anna, M., Lawrence, D., Helwing, B. & Aliyev, T. (2018). Human mobility and early Sedentism: The Late Neolithic landscape of southern Azerbaijan. Antiquity, 92(366), 1445-1461.)
- (Mehrjoo, Z., Fattahi, Z., Beheshtian, M., Mohseni, M., Poustchi, H., Ardalani, F., Jalalvand, K., Arzhangi, S., Mohammadi, Z., Khoshbakht, S. & Helwing, B. (2019). Distinct genetic variation and heterogeneity of the Iranian population. PLoS Genetics, 15(9), 1-29.)
آثار منتشرشده به فارسی
تا به امروز آثار پراکندهای از این پژوهشگر به زبان فارسی منتشر شده است:
- فهیمی، ح و هلوینگ، ب. (۱۳۸۵ش.). گزارش مقدماتی چهارمین فصل پژوهشهای باستانشناختی هیئت مشترک ایران و آلمان در اریسمان- ۱۳۸۳. گزارشهای باستانشناختی، ۵، ۱۱-۲۴. https://www.researchgate.net/publication/349123844_Gozaresh-e_moghaddamati-ye_chaharomin_fasl-e_pazhuheshhaye_bastanshenakhti-ye_heyat-e_moshtarak-e_Iran_va_Alman_dar_Arisman-1383_gzarsh_mqdmaty_chharmyn_fsl_pzhwhshhay_bastanshnakhty_hyyt_mshtrk_ayran
- هلوینگ، ب. (۱۳۹۳ش.). تماشاگر پخته؟ مقایسهای بین مستندهای باستانشناختی در ایران و آلمان. نخستین گردهمایی بینالمللی سینمای مستند و باستانشناسی.
- هلوینگ، ب. (۱۳۹۵ش.). تهران 50؛ تاریخچۀ نیم قرن حضور باستانشناسان آلمانی در ایران (ترجمۀ ح. فهیمی). موزه ملی ایران (انتشار اصل اثر: ۲۰۱۶م.).
- هلوینگ، ب. (۱۳۹۶ش.، فروردین 25). گزارش ویدئویی از نمایش شکوه تمدن نه هزار ساله ایران در آلمان. دویچهوله. https://www.dw.com/fa-ir/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-%DB%B9-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86/video-38432181
- هلوینگ، ب. (۱۳۹۷ش.). ایران: فرهنگهای کهن بین آب و بیابان (ترجمۀ ف. بحرالعلومی شاپورآبادی و د. بحرالعلومی.). موزۀ ملی ایران.
- زارع خلیلی، م.، وحدتی نسب، ح.، هژبری نوبری، ع. و هلوینگ، ب. (1398ش.). مطالعۀ پراکنش جغرافیایی پیکرکهای انسانی نشسته در دورۀ نوسنگی خاورنزدیک. نشریۀ پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9(21)، 7-22.
- هلوینگ، ب. (۱۳۹۸ش.، ۲۸ فروردین.). «آغاز ایلامی» در فلات مرکزی ایران (ترجمۀ ص. ملک شهمیرزادی). آرکشیر. https://reza-heydari.blog.ir/1398/01/28/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
- ابراهیمی، ق.، رضالو، ر.، دانتی، م.، جوانمردزاده، ا.، عابدی، ا. و هلوینگ، ب. (1400ش.). تبیین گاهنگاری مطلق (14C) و نسبی فرهنگهای مفرغ قدیم حوضۀ رود زاب ایران با استفاده از روش طیفسنج جرمی شتابدهنده (AMS)؛ شکلگیری هویت فرهنگی از ورای تحولات فرهنگی مس و سنگ جدید. نشریۀ پژوهۀ باستانسنجی، 7(1)، 55-80.
منابع
- فهیمی، ح و هلوینگ، ب. (۱۳۸۵ش.). گزارش مقدماتی چهارمین فصل پژوهشهای باستانشناختی هیئت مشترک ایران و آلمان در اریسمان- ۱۳۸۳. گزارشهای باستانشناختی، ۵، ۱۱-۲۴. https://www.researchgate.net/publication/349123844_Gozaresh-e_moghaddamati-ye_chaharomin_fasl-e_pazhuheshhaye_bastanshenakhti-ye_heyat-e_moshtarak-e_Iran_va_Alman_dar_Arisman-1383_gzarsh_mqdmaty_chharmyn_fsl_pzhwhshhay_bastanshnakhty_hyyt_mshtrk_ayran
منابع به زبان های دیگر
- American Journal of Archaeology. (2023, January 2). Barbara Helwing. https://www.ajaonline.org/author/1431
- Barbara Helwing. (n.d.). Home [ResearchGate page]. ResearchGate. Retrieved January 2, 2023, from https://www.researchgate.net/profile/Barbara-Helwing
- Helwing, B. (2005). Early complexity in highland Iran: Recent archaeological research into the Chalcolithic of Iran. TUBA - AR, 8, 39-60.
- Staatliche Museen zu Berlin. (2023, January 2). Dr. Barbara Helwing. https://www.smb.museum/en/about-us/staff/detail/barbara-helwing/
- The University of Sydney. (2023, January 2). Professor Barbara Helwing. https://www.sydney.edu.au/arts/about/our-people/academic-staff/barbara-helwing.html#collapseprofileawards
سایر منابع پیشنهادی
کتاب یا اثری مستقل در مورد زندگی یا پژوهشهای این پژوهشگر منتشر نشده است.
گردآورنده
محمدجواد احمدیزاده
دیماه 1401 ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-10-22</span>