چارلز فیلیپ عیسوی - Charles Philip Issawi
چارلز فیلیپ عیسوی Charles Philip Issawi اقتصاددان و مورخ خاورمیانه در دانشگاه کلمبیا (ColumbiaUniversity) و پرینستون (Princeton University) بود. او را پدر مطالعۀ تاریخ اقتصادی مدرن در خاورمیانه میدانند که نقش مهمی در پیدایش تاریخنگاری نوین خاورمیانه به عنوان یک رشتۀ مستقل داشته است. او به تاریخ اقتصادی ایران بهویژه در دورۀ قاجار توجه ویژه داشته است.
تولد و درگذشت
1916م- 2000م.
سوابق زندگی و تحصیل
چارلز فیلیپ عیسوی در قاهره (Cairo) بهدنیا آمد. او در کالج ویکتوریا (Victoria College) در اسکندریه (Alexandria) و سپس در آکسفورد (University of Oxford) تحصیل کرد. در این دانشگاه اقتصاد خواند. در سال 1937م. مدرک لیسانس و سپس در سال 1944م. مدرک فوقلیسانس خود را از این دانشگاه دریافت کرد. او از سال 1943م. تا 1947م. در دانشگاه آمریکایی بیروت (American University of Beirut) تدریس میکرد. علاوهبراین، پروفسور عیسوی از سال 1975م. تا 1986م. زمانی که از آن سمت بازنشسته شد، استاد مطالعات خاور نزدیک در پرینستون بود. او پس از یک دوره فعالیت در سازمان ملل متحد، اقتصاد خاورمیانه و تاریخ اقتصادی را در دانشگاه کلمبیا تدریس کرد. از سال 1961م. تا 1975م. استاد اقتصاد در کلمبیا و از سال 1962م. تا 1964م. مدیر مؤسسه خاورمیانه و نزدیک (Near and Middle East Institute) آن بود. پس از ترک پرینستون، از سال 1987م. تا 1991م. استاد اقتصاد دانشگاه نیویورک (New York University) و از سال 1937 م. تا 1943م. دارای مناصب دولتی در امور مالی و بانکی مصر بود. (Pace, 2000). با این حال، اولین تجربه آکادمیک عیسوی در ایالات متحده در سال 1950م با تدریس یک دوره در حوزۀ اقتصاد خاورمیانه در یک مدرسه تابستانی در دانشگاه هاروارد (Harvard University)آغاز شد. (KARAHASANOĞLU, 2020).
سوابق اجرایی و پژوهشی
عیسوی را نه تنها بنیانگذار تاریخنگاری اقتصادی نوین خاورمیانه، بلکه به عنوان محققی میشناسند که نقش مهمی در پیدایش تاریخنگاری نوین خاورمیانه در جایگاه یک رشته مستقل داشته است. او مقالات و کتابهای زیادی در این زمینه نوشته و برخی از کتابهایش به عربی، فارسی، عبری، بنگالی، مالایی، اندونزیایی، روسی و اسپانیایی ترجمه شده است. (Ibid.).
او گزارشی رسمی نوشت که اولین کتاب او به نام «مصر: تحلیل اقتصادی و اجتماعی» (1947) به عنوان یک مورخ اقتصادی به موفقیت رسید. راجر اوون، پروفسور ای. جی. میِر (A. J. Meyer) در تاریخ خاورمیانه در هاروارد میگوید: «او پدر مطالعه تاریخ اقتصادی مدرن خاورمیانه بود. » (Pace, 2000).
عیسوی و همسرش در سال 1947 م. به آمریکا رفتند و در سال 1957 م. شهروند این کشور شدند. او که در سالهای اولیه، فعالیت سیاسی زیادی داشت، سعی کرد آمریکاییها را متقاعد کند که تأسیس یک کشور یهودی در فلسطین، منجر به فاجعه خواهد شد. پس از آن عیسوی از سال 1948م. تا 1955م. کارمند امور اقتصادی سازمان ملل متحد در نیویورک شد. (KARAHASANOĞLU, 2020). او در دهه 1960م. مقالات تأثیرگذاری برای مجلات نوشته است. به گفته پروفسور اوون، «او نظریههای معاصر اقتصادی را که در دهههای 50 و 60 بسیار مطرح بود، برای نگاهی عمیقتر به تاریخ اقتصادی کشورهای خاورمیانه به کار میبرد.». او از سرمایهگذاری آزاد حمایت میکرد اما در این مسیر ستیزهجو نبود. (Pace, 2000).
آثار
- - کتاب:
- تاریخ اقتصادی ایران: عصر قاجار (1125-1332ه.ق)
- تاریخ اقتصادی خاورمیانه و آفریقای شمالی 1800م.- 1980م. .
- تأملاتی در تاریخ عربی. (-. (1991). تأملات فی التاریخ العربی. مرکز دراسات الوحده العربیه)
- مصر؛ تحلیل اقتصادی و اجتماعی.
- اقتصاد نفت خاورمیانه.
- نفت، خاورمیانه و جهان.
- جغرافیای عرب و دور زدن آفریقا.
- بحران نفت 1973م و پس از آن (مقاله خاور نزدیک پرینستون).
- هلال حاصلخیز.
- رشد متفاوت: خاطرات یک محقق خاورمیانه.
- میراث جهان عرب: مقالات.
- اقتصاد خاورمیانه: افول و بهبودی: مقالات برگزیده.
- مصر در انقلاب: تحلیلی اقتصادی.
- - مقاله:
- تاریخ اقتصادی خاورمیانه تا 1914م.
- توسعۀ اقتصادی در خاورمیانه.
آثار به زبان های دیگر
- Book:
- (-. (1988). The economic history of Iran, 1800- 1914: a documentary economic history. Oxford University press).
- (-. (1982). An Economic History of the Middle East and North Africa. Columbia University Press.)
- (-. (1947). Egypt; an economic and social analysis. Oxford University Press.)
- (Issawi, C. & Yeganeh, M. (1962). The economics of Middle Eastern oil. Frederick A. Praegr).
- (Issawi, C. (1972). Oil, The Middle East and The World. The Library press. )
- (-. (1952). Arab geography and the circumnavigation of Africa. St. Catherine Press.
- (-. (1981). The 1973 oil crisis and after (Princeton Near East paper). Darwin Pr.)
- (-. (1988). The Fertile Crescent, 1800-1914. Oxford University Press).
- (-. (1999). Growing Up Different: Memoirs of a Middle East Scholar. 27Books.)
- (-. (1981). The Arab World's Legacy: Essays. Darwin Pr.)
- (-. (1995). The Middle East Economy: Decline and Recovery: Selected Essays. Markus Wiener Publishers).
- (-. (1963). Egypt in revolution: an economic analysis. Oxford University Press.)
- Article:
- (-. (1968). Economic history of the Middle East to 1914. Middle East Studies Association Bulletin, 2(2), 1–14.)
- (-. (1973). Economic Development in the Middle East. International Journal, 28(4), 729-747.)
آثار منتشرشده به فارسی
- عیسوی، چ. الف. (1388ش.). تاریخ اقتصادی ایران (عصر قاجار، 1125-1332ه.ق.). (ترجمه ی. آژند). گستره. (انتشار اصل اثر: 1988م.)
- -. (1368ش.). تاریخ اقتصادی خاورمیانه و آفریقای شمالی 1800م.-1980م. (ترجمه ع. کوثری). پاپیروس. (انتشار اصل اثر: 1982م.)
منابع به زبان های دیگر
- Issawi, C. (1988). The Fertile Crescent, 1800-1914. Oxford University Press
- -. (1995). The Middle East Economy: Decline and Recovery: Selected Essays. Markus Wiener Publishers.
- KARAHASANOĞLU, S. (2020). ISSAWI, Charles Philip. Islamansiklopedisi. Retrieved April 21, 2024, from https://islamansiklopedisi.org.tr/issawi-charles-philip
- Pace, E. (2000, December 18). Charles P. Issawi, 84, Dies; Studied Mideast Economics, New York Times, https://www.nytimes.com/2000/12/18/world/charles-p-issawi-84-dies-studied-mideast-economics.html
- Zabih, S. (1972). The Economic History of Iran: 1800–1914. Edited by Charles Issawi. A publication of the Center for Middle Eastern Studies, No. 8. (Chicago: University of Chicago Press, 1971. Pp. xv, 405. $17.50.). American Political Science Review, 66(4), 1383–1384
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Charles Issawi. (2023, 17 December). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Issawi
- Owen, R. (1990). Fertile Scholarship, Fertile Economy [Review of The Fertile Crescent 1800-1914: A Documentary Economic History, by C. Issawi]. Journal of Palestine Studies, 19(2), 112–114.
گردآورنده