توماس دبلیو لنتز - Thomas W. Lentz
توماس دبلیو لنتز (Thomas W. Lentz) تاریخشناس و مجموعهدار هنری آمریکایی است که در زمینۀ هنر اسلامی و نقّاشیهای اسلامی بهویژه نقّاشیهای ایرانی، تحقیقاتی انجام دادهاست.
تولد و درگذشت
1951م. - در قید حیات
سوابق زندگی و تحصیل
لنتز مدرک کارشناسی خود را در رشتۀ تاریخ هنر از دانشکدۀ کلارمونت (Claremont McKenna College (CMC) در سال 1974م. دریافت کرد. تحصیلات خود را در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی (University of California, Berkeley) ادامه داد و در سال 1981م. مدرک دوم کارشناسی ارشد خود را در هنر اسلامی از دانشگاه هاروارد (Harvard University) و سپس دکترای خود را از دانشگاه هاروارد در 1985م. دریافت کرد. مطالعات او بر هنر اسلامی و بهطور خاص نقّاشی ایرانی متمرکز است و رسالۀ او درزمینۀ نقّاشی در هرات نوشته شدهاست.
سوابق اجرایی و پژوهشی
او عضو آکادمی هنر و علوم آمریکایی (American Academy of Arts and Science) و عضو انجمن مدیران موزۀ هنر (Arthur M. Sackler Gallery) بودهاست و سِمَتهای زیادی درزمینۀ مدیریّت موزه داشتهاست. نخست در سال 1982م. مجموعهدار دانشکدۀ رود ایسلند (Rhode Island) در موزۀ طرّاحی در بخش هنرهای آسیایی شد و این نقش وی تا زمانیکه مجموعهدار موزۀ هنرهای مصری، اسلامی و غرب آسیا در لسآنجلس شد (سال 1984م.) ادامه یافت. در سال 1992م. دستیار مدیر گالری فریر (Freer Gallery of Art) و گالری هنر آرتور (Museum of Islamic Art Cairo) شد، سپس در سال 1995م. به سِمَت معاون و سپس مدیر اصلی منصوب گردید. او ریاست موزۀ معروف آقاخان را بهعهده داشت و هم اکنون بازنشسته شدهاست. در پانزدهم نوامبر 2003م، لنتز بهعنوان مدیر موزۀ هنر هاروارد (Harvard Art Museum) معرّفی شد. در یکم ژولای 2015م. نیز از سمت خود بهعنوان مدیر کنارهگیری کرد.
لنتز در حال حاضر در چندین کمیتۀ مشورتی از جمله شورای مشاورۀ موزۀ هنر دانشگاه پرینستون (Princeton University)، موزۀ سافوبانچی (Safoabanci)، دانشگاه سابانچی (Sabancı University) استانبول، هیئت بینالمللی سرپرستان، هیئت امنای موزۀ هنر دالاس (Art Museum of Dallas)، هیئت امنای موزۀ آقاخان (Aga Khan Museum)، مرکز عکس خلّاق توسان (Tucson)، آریزونا (Arizona) مؤسّسۀ هیئت امنای هنری دالاس، تگزاس (Texas) حضور دارد.
لنتز با همکاری لاوری (Glenn D. Lowry) نمایشگاهی با عنوان تیمور و بینش شاهانۀ هنر و فرهنگ ایرانی در سدۀ پانزدهم (Timur and the Princely Vision Persian Art and Culture in the Fifteenth Century) همراه با کاتالوگ در سه محل (Los Angeles Country Museum of Art) ،(Arthur M Sackler Gallery) و (Smithsonian Institution) برپا کردند. این نمایشگاه تازهترین کوششی بود که طی آن سالها بهمنظور معرّفی آثار درخشان هنری دوران تیموری انجام گرفته بود. این نخستین نمایشگاه کامل دربارۀ دورۀ تیموری بود که بیش از صد و پنجاه قطعه از شاهکارهای هنری متعلّق به مجموعههای عمومی و خصوصی در سراسر جهان را در یک جا گردآورده بود و بسیاری از آنها را برای نخستین بار در آمریکا به نمایش گذاشته بود (فرهاد، 1369، 478-484).
این طیف بسیار تماشایی از نسخههای خطّی، طرحها، سفالینهها، فلزکاریها، ظرفهای یشم، پارچهها، کندهکاریهای سنگی و چوبی نهتنها باعث یک تجربۀ بصری خیرهکننده بود بلکه فرصتی نیز برای ارزیابی تازهای از دستاوردهای هنری دوران تیموری فراهم میکرد. دکتر لنتز و لاوری بهدرستی هدف دیگر این نمایشگاه را بهدست دادن تصویری دلپسند از این پادشاه میدانند که تا زمانی طولانی پس از فروپاشی سلسلۀ آنان برجای ماند. کاتالوگ این نمایشگاه، هنر تیموری و در حد گستردهای معماری تیموری را در فضای سیاسی و تاریخی و فرهنگی سدۀ پانزدهم بررسی کرده و مورد بازبینی قرار دادهاست (فرهاد، 1369، 478-484)
این کاتالوگِ سرشار از تصاویر، دارای پنج فصل، یک فهرست جامع و سه پیوست است.
آثار
کتاب او با عنوان تیمور و رؤیای شاهانه: هنر و فرهنگ ایرانی در سدۀ پانزدهم (Timur and the Princely Vision Persian Art and Culture in the Fifteenth Century) نه تنها شاهکارهای هنری تیموریان را بهصورت برجسته نشان میدهد بلکه روشهای متنوّع فرایند پدیدآوردن اثر هنری را نیز بررسی میکند (شایستهفر، 1384، 12).
تیمور و بینش شاهانه را باید از حیث موضوع و گستردگی دامنۀ آن اثری عظیم دانست. این اثر نخستین کوشش برای ارائۀ برداشت جامعه از دستاوردهای هنری سلسلۀ تیموریان و نیز ابزار رسیدن به چنین دستاوردهایی است. این اثر با بررسی هنر تیموری در ارتباط با شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی زمان، نشان میدهد که چگونه سرپرستی و پشتیبانی از هنر و فرهنگ عاملی اساسی در ایدۀ پادشاهی تیموری بهشمار میآمد و برای مشروعیّت بخشیدن به سلسلۀ ترکان- مغولان در محدودۀ فرهنگ ایرانی و برای بیان نقش و بینش این سلسله ضروری بود. این اثرِ اندیشهبرانگیز در همان حال که پرسشها و مسائل قابل بحثی را مطرح میکند، نشانگر افقی تازه در پژوهش هنر تیموری و برروی هم هنر ایرانی است (فرهاد، 1369، 478-484).
آثار به زبان های دیگر
- Lentz, T.W and Lowry, G.B. (1989). Timur and the princely Vision, Persian art and culture in fifteenth century. Washington: Smithsonian institution press.
- Lentz, T.W. (1985). Painting at Herat Under Baysunghur ibn Shahrukh, unpublished doctoral dissertation presented to Harvard University.
- Lentz, T.W. (1982). Architecture in Islamic Painting: Permanent and Impermanent Worlds. with Michele A. De Angelis.
- Lentz. T.W. (1999). Beyond the Legacy: Anniversary Acquisitions for the Freer Gallery of Art and the Arthur M. Sackler Gallery. with Thomas Lawton.
آثار منتشرشده به فارسی
- فرهاد، معصومه. (1369ش.)، نقدی بر کتاب تیمور و بینش شاهانه: هنر و فرهنگ ایرانی در سدۀ پانزدهم، ایراننامه، شمارۀ 8(3). ص. 478-484. (در واقع این اثر ترجمه نشدهاست بلکه نقدی بر آن در ایران نوشته شدهاست).
منابع
- شایستهفر، مهناز. (1384ش.). عناصر شیعی در نگارگری و کتیبهنگاری تیموریان و صفویان. تهران: مؤسسة مطالعات هنر اسلامی.
- فرهاد، معصومه. (1369ش.). تیمور و بینش شاهانه، هنر و فرهنگ ایرانی در سدۀ پانزدهم. ایراننامه. شمارۀ 8 (3). ص. 478-484.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
گردآورنده
المیرا کریمی
بهمن 1398ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-02-09</span>

