ارنست کیتسینگر Ernst Kitzinger مورخ هنر، بیزانسشناس و متخصص دوران باستان متأخر و قرون وسطای متقدم بود. او سهم بزرگی در ساختن تاریخ و تاریخ هنر بیزانس دارد و پژوهشهای وسیع او بیشتر متوجه این دوره در اروپاست اما به واسطۀ همدورگی و همسایگی بیزانس با ایران ساسانی، در آثارش به هنر ساسانی نیز توجه داشته است.
۲۷ دسامبر ۱۹۱۲م. – ۲۲ ژانویه ۲۰۰۳م.
کیتسینگر در خانوادۀ یهودی فرهیختهای در مونیخ (Munchen) به دنیا آمد. پدر او، ویلهلم ناتان کیتسینگر (Wilhelm Nathan Kitzinger)، وکیل بود و مادرش، الیزابت راحیل مرتسباخر (Elisabeth Rahel Merzbacher)، فعال اجتماعی یهود (Sorensen, 2022). تفریح این خانواده این بود که هر یکشنبه به بازدید موزههای هنر مونیخ میرفتند و شاید همین باعث علاقۀ او به هنر شد (Mitchell, 2007). او در جوانی به ژیمنازیوم ماکسمیلیان (Maximiliansgymnasium) رفت و در سال ۱۹۳۱م. از آنجا فارغالتحصیل شد. سپس میان سالهای ۱۹۳۱م. تا ۱۹۳۴م. در دانشگاههای مختلف مونیخ به تحصیل در تاریخ، باستانشناسی و فلسفه پرداخت و از درس استادانی چون ارنست بوشر (Ernst Buschor) و ویلهلم پیندر (Wilhelm Pinder) استفاده کرد. پیندر از کسانی بود که بر عنصر آلمانی (Germanness) هنر قرون وسطایی تأکید بسیاری داشت اما او هیچگاه نظر استادش را نپذیرفت. رسالۀ مختصر دکتری او -که چهل صفحه بیشتر نداشت- زیر نظر پیندر در مورد نقاشی رومی قرن هفتم و هشتم م. نوشته شد و در آن تأثیرات مدیترانهای هنر آن دوره بررسی شد (Sorensen, 2022). کیتسینگر در سال ۱۹۳۴م.، تنها یک روز بعد از اتمام رسالهاش، وقتی که هنوز ۲۱ سال داشت با افزایش فشارهای نازیها مجبور به ترک آلمان شد. همین موضوع باعث شد تا میان اتمام دورۀ دکترایش و ورود دوبارۀ او به آکادمی، فاصلۀ نسبتاً زیادی بیفتد. او در سال ۱۹۴۶م. پس از چند سال فعالیت در مؤسسۀ دامبارتون اوکس (Dumbarton Oaks) استادیار (Assistant Professor) آنجا شد، در سال ۱۹۵۱م. استاد همکار (Associate Professor) و در ۱۹۵۵م. مدیر مطالعات (Director of Studies) شد و بالأخره در ۱۹۵۶م. به جایگاه استاد هنر و باستانشناسی بیزانس (Professor of Byzantine Art and Archaeology) رسید .(Department of Art + Architecture, Harvard University, 2022) او در سال ۱۹۶۶م. از سمت خود استعفا کرد و ابتدا برای یک سال در مؤسسۀ مطالعات عالی (Institute for Advanced Study) در پرینستون (Princeton) مشغول به کار بود تا آنکه سال بعد، در ۱۹۶۷م.، جایگاه استادی آرتور کینگزلی پورتر (Arthur Kingsley Porter) را در دانشگاه هاروارد (Harvard University) پذیرفت و تا سال ۱۹۷۹م. و تا زمان بازنشستگیاش در آن سمت باقی ماند. در سال ۱۹۷۹م. او به آکسفورد (Oxford) انگلستان نقل مکان کرد و در سال ۲۰۰۳م. در نیویورک از دنیا رفت (Dumbarton Oaks, 2022).
کیتسینگر در ۱۹۳۴م. پس از ترک آلمان، مدت کوتاهی در رم ماند اما بهزودی به لندن رفت (Department of Art + Architecture, Harvard University, 2022) و در دپارتمان عتیقههای بریتانیایی و قرون وسطایی (Department of British and Mediaeval Antiquities) در مورۀ بریتانیا (British Museum) با حمایت ت. د. کندریک (T. D. Kendrick) مشغول کار شد. او در آنجا به کارهای مختلفی چون مرورنویسی، فهرستنویسی و بررسی آثار هنری به شکل داوطلبانه یا با دریافت دستمزد ناچیز مشغول شد. همچنین همراه با کندریک به سفرهای مختلفی در انگستان میرفت تا آنکه در بهار ۱۹۳۷م. به مصر فرستاده شد تا مجسمههای قبطی را بررسی کند. او از آنجا به استانبول رفت و موزاییکهای ایاصوفیا و دیگر بناهای بیزانسی را از نزدیک دید. حاصل کارهای او در این دوره در کتابی با نام هنر قرون وسطای متقدم در موزۀ بریتانیا (اثر اول در لیست مهمترین آثار) منتشر و بارها بازچاپ و ویرایش شده است (Maguire, 2003). کیتسینگر در سال ۱۹۴۰م. و با اوج گرفتن جنگ جهانی دوم به دلیل آنکه آلمانی بود مجبور به ترک انگلستان شد و به استرالیا فرستاده شد. در آنجا در کمپی محصور بود اما از فرصت تبعید برای یادگیری زبان روسی استفاده کرد. او مدتی در مؤسسۀ واربورگ (Warburg Institute) مشغول به کار بود (Ibid) تا آنکه دعوتنامهای از آمریکا دریافت کرد و به مؤسسۀ دامبارتون اوکس رفت و پژوهشهای خود را در آنجا آغاز کرد. این مؤسسه بخشی از مؤسسۀ مطالعات قرون وسطای هاروارد بود که در واشنگتن زیر نظر ویلهلم راینهولد والتر کولر (Wilhelm Reinhold Walter Koehler) فعالیت میکرد. کیتسینگر در این مؤسسه ابتدا پژوهشگر تحلیلگر (research analyst) بود (Sorensen, 2022). در آن دوره پژوهشگران آلمانی بسیاری به آمریکا مهاجرت کرده بودند و همینها بودند که مطالعات قرون وسطی در آمریکا را شکل دادند. او نیز به سهم خود، به مرور به مراتب بالاتر رسید و گامهای مهمی در تبدیل شدن این مؤسسه به مرکز اصلی بیزانسشناسی در آمریکا برداشت (Mitchell, 2007).
- - کتاب:
- هنر قرون وسطای متقدم در موزۀ بریتانیا.
- موزاییکهای مونرئال.
- موزاییکهای اسراییلی دورۀ بیزانس.
- هنر بیزانس و قرون وسطای غربی: مطالعات منتخب.
- هنر بیزانس در شکلگیری: خطوط کلی تطور سبکی در هنر مدیترانهای قرن ۳-۷م.
- موزاییکهای [کلیسای] مریم مقدس دریاسالار در پالرمو.
- - مقاله:
- داستان یوسف بر روی پارچۀ ملیلهکاریشدۀ قبطی.
- پارچۀ ملیلهکاریشدۀ اسب و شیر در دامبارتون اوکس. پژوهشی بر طراحی پارچۀ قبطی و ساسانی.
- این مقالۀ مفصل در حدود ۶۰ صفحه و ۶ بخش دربارۀ پارچهای که در مؤسسه موجود بوده نوشته شده است. کیتسینگر در ابتدا با دقت شئ را معرفی میکند و سپس در بخش دوم، راجع به جنس و نوع طراحی آن مطالبی را مطرح میکند. در این بخش به اثرات ساسانی در طراحی نیز میپردازد. سپس در بخش سوم، به لبههای پارچه میپردازد و در بخش چهارم مقاله، بار دیگر در مورد کل پارچه بهعنوان یک اثر هنری بحث میکند. در بخش پنجم، در مورد زمانگذاری پارچه تردیدهایی را مطرح میکند و در نهایت مقاله جمعبندی میشود (Kitzinger, 1938).
- پژوهشهایی در باب موزاییکهای کف در دوران باستان متأخر و ابتدای بیزانس: ۱. موزاییکهای نیکوپولیس.
- فرقۀ تصویر پیش از دوران شمایلشکنی.
- بیزانس در قرن هفتم م.: گزارشِ مجمع دامبارتون اوکس.
- سنگ مرمری از دورۀ تئودوسیوسی.
- میراث هلنیستی در هنر بیزانسی.
- نقش بیزانس در هنر غربی قرن دوازدهم و سیزدهم م.: گزارشِ مجمع ۱۹۶۵م. دامبارتون اوکس.
- صورت باکره: عتیقهشناسی در هنر قرن دوازدهم م.
تا کنون هیچ کدام از آثار این پژوهشگر به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
برای اطلاع دقیقتر از زندگی و تأثیرات این پژوهشگر در بیزانسشناسی علاوهبر منابع ذکرشده، مقالة زیر نیز میتواند مفید باشد:
دیماه 1401 ش.
1402-10-23

