1931م. - 2017م.

ژان کالمارد را با مطالعاتی که دربارۀ صفویه داشته‌است می‌شناسند. وی مدرک دکترای خود را در سال 1975م. از دانشگاه پاریس (University of Paris) دریافت کرد و در موضوعات مختلف مربوط به جغرافیای تاریخی و فرهنگی ایران و جهان اسلام به تدریس پرداخت. رسالة دکتری او دررابطه با امام‌حسین (امام سوم شیعیان) و مراسم تعزیه در ایران است. (دایره‌المعارف بزرگ اسلامی آنلاین).

ژان کالمارد یکی از نویسندگان دانش‌نامۀ اسلام و دایره‌المعارف ایرانیکا بود و عضو هیئت تحریریۀ نشریۀ معروف (Studia Iranica) نیز به‌شمار می‌آمد. کالمارد هم‌چنین محقق مرکز ملّی تحقیقات فرانسه (Centre National de la Recherche Scientifique) بوده‌است. او در سال 1984م. گروهی پژوهشی ایجاد کرد که دربارة تاریخ جهان اسلام به‌ویژه ایران تحقیق می‌کردند. مطالعات صفویه‌شناسی نخستین میزگرد در سال 1989م. بود که به‌همّت او در پاریس برگزار شد (Masashi, 2018, 659-661).

ژان کالمارد علاوه‌بر تهیّۀ مداخل بسیار درمورد شخصیت‌های جهان اسلام در دانش‌نامه‌ها به تألیف کتاب و مقالات بسیاری پرداخته است:

1. تاریخ پیدایش و حیات تعزیه و بانیان و حامیانش. (1976م.)
2. تحلیل جایگاه اجتماعی و سیاسی عزاداری در دورۀ صفویه. (1996م.)
3. اقامۀ تعزیه: آیین و نمایش در ایران
4. بانیان تعزیه
5. Muharram Ceremonies and Diplomacy: A Preliminary Study. (1983)
6. Shi’ism Rituals and Power II, the Consolidation of Savafid Shi’ism Folklore and popular Religion. (1996)
7. Les Rituals Shite et Le Pouvoir; L’imposition du Shiisme Safavids. (1993)
8. Le Patronage des Taziyeh. (1979)

از جمله آثاری که از ژان کالمارد در ایران به چاپ رسیده‌است عبارتند از:

1. تماشا در عصر صفویه؛ آیین‌ها و اقتدار تشیع (ترجمۀ یدالله آقاعباسی). (1397ش.). تهران: نمایش.
2. کتاب‌شناسی آثار ژان اوبن؛ صفویه‌شناس فقید فرانسوی (ترجمة علی‌اصغر مصدّق). (آذرماه 1379ش.). کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، 37 و 38.

1. Masashi, Haneda. (2018). In Memoriam Jean Calmard. Iranian Studies, Vol. 51, No.4. from https://doi.org/10.1080/00210862.2018.1431858
2. دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، ژان کالمارد، 18/02/1396ش.

شیدا صابری

مردادماه 1400ش.