اولریکا مورتنسون Ulrika Mårtensson استاد دانشگاه و اسلامشناس سوئدی است. موضوع اصلی تمامی تحقیقات او اسلام است. او به طور خاص به مفهومسازی دنیای علمی مدرن از دین و ارتباط آن با علم، کشف نقاط تلاقی میان دین و اندیشۀ علمی و نظری قرآن علاقهمند است. قرآن، تفسیر قرآنی، تاریخنگاری ظهور اسلام و جایگاه قرآن، حقوق و نظریۀ قانون طبیعی چهار حوزۀ پژوهش مورتنسون را تشکیل میدهد.
15 مارس 1963 م. - «در قید حیات»
اولریکا مورتنسون در سال 1989م. از دانشگاه استکهلم (Stockholm University) در رشتۀ عربی و تاریخ ادیان فوق لیسانس گرفت. او دورۀ دکترای خود را نیز در سال 2001م. در دانشگاه اوپسالا (Uppsala University)، در رشتۀ تاریخ ادیان به پایان برد. عنوان رسالۀ او «عهد جدید راستین: سوگندِ میثاق قلب در تاریخ رسولان و پادشاهانِ طبری» (The True New Testament: Sealing the Heart's Covenant in al-Tabari's History of the Messengers and the Kings) او دو واحد درسی ادیان خاورمیانه (یهودی، کلیساهای ارتدکس شرقی، اسلام) و اسلام نروژی: نهادها، رشتهها و مدارس از منظر تاریخی و جهانی را تدریس میکند. (NTNU, n.d.)
موضوع اصلی پژوهش اولریکا مورتنسون اسلام است. او چندین سال پیش به واسطۀ همکارش به مورخ فرانسوی ادیان، میشل دو سرتو (Michel de Certeau) معرفی شد و بیش از پیش جذب شیوۀ مفهومسازی دنیای علمی مدرن از دین و ارتباط آن با علم قرار گرفت. او تلاش کرد نقاط تلاقی میان دین و اندیشۀ علمی و نظری را کشف کند و دریابد که این بزنگاهها چه تأثیری بر شیوۀ مفهومسازی و رفتار افراد و نهادها با انسانها، مصنوعات و جنبشهای مذهبی دارند. او با این رویکرد رشتههای علمی اسلامی قرون وسطی و اوایل عصر مدرن و نیز امتداد آنها تا زمانۀ ما را کشف کرد. حوزههای اصلی تحقیقاتی او عبارتند از:
- قرآن
- تفسیر قرآنی
- تاریخنگاری ظهور اسلام و جایگاه قرآن.
- حقوق و نظریۀ قانون طبیعی.(Ibid)
- - کتاب:
- مذهب جریریِ الطبری: پارادایم قانون طبیعی و حقوق طبیعی برای خلیفۀ عباسی.
- میثاق الهی: علم و مفاهیم قانون طبیعی در قرآن و رشتههای اسلامی.
- اساطیر و خاطرات اسلامی: واسطههای جهانیشدن.
- بنیادگرایی در جهان مدرن.
- وحی و پیامبری در قرآن.
- طبری.
- - مقاله:
- «این اقتصاد است، احمقانه است»: تحلیل مسئلۀ مفتخور در خلافت عباسی.
- از لنز هرمنوتیک جدید: قصد مؤلف در تفاسیر طبری و غزالی از آیۀ نور.
- مقدمه: رویکردهای «ماتریالیست» در تاریخ اسلامی.
- وضوح نبوی: رویکردی تطبیقی به نظریۀ طبری در باب زبان، بلاغت و ترکیب قرآن.
- در تلاش برای حمایت قویتر از حقوق بشر: از نظریۀ قرارداد اجتماعی اسلام چه میتوانیم بیاموزیم؟
- دانش دقیق: کارکردهای «الهیات زیستۀ اسلامی» برای مطالعۀ علمی رشتههای اسلامی.
- مفهوم قرآن نزد طبری: یک تحلیل نظاممند.
- - دیگر آثار :
- مروری بر کتاب اهداف، روشها و زمینههای تفسیر قرآنی (از سدۀ دوم هجری/هشتم میلادی تا نهم هجری/پانزدهم میلادی)
- مروری بر کتاب بازنگری شرق: مسافران یهودی به جهان اسلامِ قرون وسطی، نوشتۀ ام. جیکبز.
در زمان نگارش این زندگینامه هیچ یک از آثار اولریکا مورتنسون به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
خردادماه 1403ش.

