از خاورشناسان معروف آلمانی و متخصّص نسخههای خطّی، زبانشناسی و به خصوص زبانهای ارمنی بود. گزارش سفرهای خود در خاورمیانه، از جمله اقامت در الشیوخ را در مجلّة سفرهای شرقی Reisen im orient منتشر کرد. 1801 م./ 1876 م.
1801 م.- 1876 م.
پترمان در سال 1829م. دکترای خود را در برلین برای پایان نامه ای در مورد (Targum Jonathan) (ترجمه بخشی از کتاب تورات) دریافت کرد. وی بین سال های 1830 و 1837 م. ابتدا مدرس و سپس از سال 1837م. دانشیار فلسفه شرقی در دانشگاه برلین (Universitat Berlin) و در سال 1837 م. استاد زبانهای شرقی در دانشگاه برلین بود. وی زبان ارمنی را نزد مکدیتار فادر ادوارد (Mekhitarist Father Eduard) در جزیره سن لازارو (San Lazzaro) که بخشی از ونیز است، آموخت.
از سال 1852 تا 1855 م. به ایران، دمشق، بیت المقدّس، موصل، بغداد و... سفر کرد. در سال 1867 و 1868 م. سفیر آلمان در فلسطین بود. در مسافرتهای خود به مشرق زمین نسخ خطّی باارزشی را جمعآوری کرد. پترمان بنیانگذار تاریخ تطبیقی زبان ارمنی بود و همانند پژوهشگران پیش از خود معتقد بود که زبان ارمنی از شاخۀ زبانهای ایرانی است ( مشکیننژاد، 1382، 94 – 95 ). خاورشناس مزبور در ضمنِ سیاحتی که در شرق کرد، کتابهای خطّی مهمی را خریداری نمود و به آلمان برد و در این سیاحتها اطلاعات و معلومات فراوانی دربارۀ فرقه های مختلفی مانند سامریها ( در نابلس Nablus و پیرامون آن)، موازنه و یزیدیه که در کوه سنجار در سرحد بین عراق و سوریه زندگی میکنند، به دست آورد و در آنجا زبان ارمنی را هم فرا گرفت ( نیکبین، 1380، 256 ). پترمان به امید مطالعه دربارۀ سامریها و آیین مندایی (Mandean)، در سراسر خاورمیانه مشغول مسافرت بود. در طی سه ماه زندگی در الشیوخ ( واقع در 6 کیلومتری شمال شرقی شهرستان هبرون در استان فلسطین )، وی زبان و ادبیّات مندایی را فرا گرفت. پترمان پس از بازگشت به اروپا، گزارش سفرهای خود در خاورمیانه، از جمله اقامت در الشیوخ را در مجلّۀ سفرهای شرقی (Reisen im orient) منتشر کرد. پترمان تعدادی از داستانهای محلّی مندایی از جمله افسانۀ عروس شوشتر را که مشهورترین افسانههای ماندایی است، جمعآوری کرد. چند سال بعد، او نسخة انتقادی (Genza Rabba) را بر اساس چهار نسخۀ خطّی قرن شانزدهم و هفدهم منتشر کرد. این نسخه، اوّلین نسخة خطّی مندایی، شامل مختصر مقدّمه به زبان لاتین است ( Haberl, 2009, 17 )
- گلچینی از دستور زبان و ادبیّات ارمنی همراه با واژگان
- گلچینی از دستور زبان و ادبیّات عربی همراه با واژگان
- گلچینی از دستور زبان و ادبیّات کلدانی همراه با واژگان »
- دربارۀ آیین گنوسی
- دربارۀ سکههای عهد ساسانیان در موزة سلطنتی برلین
- گلچینی از دستور زبان و ادبیّات عبری همراه با واژگان
- سفرهایی در مشرق زمین
- دربارۀ لهجۀ ارمنیان تفلیس
- فرهنگ اصطلاحات کتاب آدم (ویرایش)
- کوششی برای تدوین دستور زبان عبری بر پایۀ تلفظ متداول مردم سامره
- گلچینی از دستور زبان و ادبیّات سامری همراه با واژگان
- گروه مولفان و مترجمان، زیر نظر مشکین نژاد، پرویز، (1382ش.) ، فرهنگ خاورشناسان زندگی نامه و کتاب شناسی ایران شناسان و اسلام شناسان، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ج .3
- نیک بین، نصرالله، (1380 ش.) ، فرهنگ جامع خاورشناسان مشهور و مسافران به مشرق زمین، تهران، آرون، ج
- تصویر مجود در سایت از ویکی پدیا برگرفته شده است.
- Charles G. Haberl, (2009), The Neo – Mandic Dialect of Khorramshahr, Harrassowitz Verlag. Wiesbaden.
- Wikipedia
- Worldcat
آبان ماه 1399 ش.
1401-07-25

