راجر مروین سیوری - Roger Mervyn Savory
راجر مروین سیوری Roger Mervyn Savory ایرانشناس و تاریخشناس دوره صفوی است که حوزۀ اصلی فعالیتش تاریخ ایران بوده و کتابها و مقالههای مختلفی در تاریخ صفویان دارد که بهعنوان کتاب های درسی در دانشگاههای ایران تدریس میشوند.
تولد و درگذشت
1925م.- «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
سیوری در ژانویه 1925م. در پیتربورو (Peterborough) انگلیس متولد شد. او مدتی را در ایران اقامت داشت و پس از بازگشت به انگلیس، در سال 1950م در رشتۀ شرقشناسی دانشگاه آکسفورد (University of Oxford) به مطالعه پرداخت و لیسانس خود را دریافت کرد. سیوری بین سالهای 1950م. تا 1960م. به تدریس زبان فارسی در مرکز مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن (SOAS University of London) مشغول بود. در سال 1958م. از دانشگاه لندن در رشتۀ ایرانشناسی دکترا گرفت و پس از آن نیز در مراکز آموزشی مختلفی به تدریس و تحقیق در حوزۀ مطالعات اسلامی و خاور نزدیک پرداخت (سیوری، 13۸۱ش.، ص یازده).
سیوری پس از پایان دورۀ دکتری خود به عنوان هیئت علمی به دانشگاه تورنتو (University of Toronto) پیوست و از عوامل اصلی تبدیل دانشگاه تورنتو به یکی از پیشگامان مطالعات خاورمیانه و ایران در آمریکای شمالی بود (مطالعات ایرانیان در کانادا، 2020). وی استاد بازنشستۀ دانشگاه تورنتو است.
سوابق اجرایی و پژوهشی
سیوری طی سالهای 1943م. تا 1947م.، ابتدا به خدمت ارتش درآمد و سپس بهعنوان کارمند وزارت خارجۀ بریتانیا به ایران سفر کرد و در آن جا ساکن شد. او از سال 1976م. کرسی امور خاورمیانه و اسلامی را در کالج تورنتوی کانادا در اختیار دارد (سیوری، 13۸۱ش.، ص یازده). وی برای اولین بار بین سالهای 1943م. و 1947م. بهعنوان مرد جوان در مطالعات ایران معرفی شد.
آثار
سیوری آثار زیادی در حوزۀ تاریخ صفویان دارد. او از نویسندگان کتاب تاریخ اسلام کمبریج و تاریخ ایران کمبریج نیز بوده است (سالاری شادی، 1397ش.).
- -کتاب:
- ایران در دورۀ اسلامی: کتابشناسی کاربردی تاریخ، فرهنگ و زبان آن.
- درآمدی بر تمدن اسلامی.
- تاریخ شاه عباس کبیر (تاریخ عالمآرای عباسی) (ترجمه).
- کشورهای خلیج فارس: بررسیای کلی.
- لوگوس اسلامیکوس: مطالعات اسلامی در یادبود جورج میشل ویکنز.
- - مقاله:
- ایران از زمان مشروطه.
- دیوان حکومت صفوی در زمان شاه اسماعیل اول (۹۰۷-۳۰ق./۱۵۰۱-۲۴م.).
- دیوان حکومت صفوی در زمان شاه طهماسب اول (۹۳۰-۸۴ق./۱۵۲۴-۷۶م.).
- ارتباطات [با هدف ترجمۀ فتوتنامۀ ملا حسین واعظ کاشفی].
- حرفۀ منشیگری در دوران شاه طهماسب اول (۱۵۲۴-۷۶م.).
- یادداشتهایی بر ادارۀ ولایات در ابتدای امپراتوری صفوی.
- درگیریهای قدرت در ایران پس از مرگ تیمور.
- اهمیت ترور سیاسی میرزا سلمان.
- تحکیم قدرت صفوی در ایران.
- دیوان خلیفات الخلفا در زمان صفویه.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Savory, R. M., Wickens, G. M. & Watson, W. J. (E) (1964). Persia in Islamic Times:
- (Savory, R. M. (ed.) (1976). Introduction to Islamic Civilisation. Cambridge University Press.)
- (Eskandar Beg Monshi & R.M. Savory (Trans.) (1978). The History of Shaah ‘Abbās the Great (Tārīkh-e ‘Ālamārā-ye ‘Abbāsī), 2 vols., Persian Heritage Series, no. 28. Westview Press.)
- (Bosworth, C. E., Burrel, R. M., Mclachlan, K. M. & Savory, R. M. (Eds.) (1980). The Persian Gulf States: A General Survey. Johns Hopkins University Press.)
- (Savory, R. M. & Agius, D. A. (Eds.). (1984). Logos Islamikos: Studia Islamica in Honorem Georgii Michaelis Wickens. Pontifical Institute of Mediaeval Studies.)
- - Article:
- (Savory, R. M. (1960) ‘Persia since the Constitution’, University of Toronto Quarterly, vol. 24(2), 243–261.)
- (- (1960) ‘The principal offices of the Ṣafawid state during the reign of Ismā‘īl I (907-30/1501-24)’. BSOAS, vol. 23(1), 91–105.)
- (- (1961) ‘The principal offices of the Ṣafawid state during the reign of Ṭahmāsp I (930-84/1524-76)’. BSOAS, vol. 24(1), 65–85.)
- (- (1962) ‘Communication [Intention to translate the Futuvvat-nāma of Ḥusayn Vā‘ẓ Kāshifī]’. ISL, vol. 38(1-2), 161–165.)
- (- (1963) ‘A secretarial career under Shah Tahmasp I (1524-76)’. Islamic Studies: Journal of the Central Institute of Islamic Research, vol. 2(3), 343–352.)
- (- (1964) ‘Some notes on the provincial administration of the early Ṣafawid empire’, BSOAS, vol. 27(1), 114–129.)
- (- (1964) ‘The struggle for supremacy in Persia after the death of Timur’. ISL, vol. 40(1), 35–65.)
- (- (1964) ‘The significance of the political murder of Mirza Salman’. Islamic Studies: Journal of the Central Institute of Islamic Research, 3(2), 181–191.)
- (- (1965) ‘The consolidation of Ṣafawid power in Persia’. ISL, vol. 41, 71–94.)
- (- (1965) ‘The office of Khalīfat al-Khulafā under the Ṣafawids’. JAOS, vol. 85(4), 497–502.)
آثار منتشرشده به فارسی
- - کتاب:
- سیوری، ر. م. (ش.). ایران عصر صفوی (ترجمۀ ا. صبا). کتاب تهران (تاریخ انتشار اصلی اثر: ۱۹۶۴م.). اولین و مهمترین کتاب سیوری دربارۀ تاریخ صفوی ایران عصر صفوی است که شهرت بسیار زیادی یافته و چندین چاپ از آن در ایران و جهان منتشر شده است. یکی از دلایل اهمیت این کتاب پیشتازیاش در میان منابع مربوط به تاریخ صفوی است. این کتاب سازندۀ پایه و اساس چارچوب فکری-نظری سیوری دربارۀ صفویان است. در واقع سیوری در منابع و آثار بعدی، همان مطالب را به گونهای دیگر بیان میکند. هدف او در این کتاب؛ بررسی فراگیر از تاریخ عصر صفویه است که در عین حال سعی دارد روند حاکم بر حوادث و جامعه عصر صفوی، همچنین علل ظهور و سقوط این سلسله را ارزیابی کند. دیدگاه اصلی سیوری در مورد صفویه این باور است که قدرتیابی صفویه در ایران حاصل سالها تدارک صبورانه ایدئولوژیک از سوی تشکیلات صفویه است.
- کلی، ج. ب. و سیوری، ر. م. (۱۳۷۶ش.). خلیج فارس از دوران باستان تا اواخر قرن 18 میلادی (ترجمۀ ح. زنگنه). مؤسسۀ فرهنگی همسایه (تاریخ نشر اصلی اثر: ۱۹۸۰م.).
- سیوری، ر. م. دیگران. (۱۳۸۱ش.). صفویان (ترجمۀ ی. آژند). مولی (تاریخ انتشار اصلی اثر: ۱۹۶۴م.).
- سیوری، ر. م. (۱۳۹۱ش.). تحقیقاتی در تاریخ ایران عصر صفوی، مجموعه مقالات (ترجمۀ ع. فرد و م. آرام). امیرکبیر (تاریخ نشر اصلی اثر: ۱۹۸۷م.).
- سیوری، ر. م. (۱۳۸۰ش.). در باب صفویان (ترجمۀ ر. ع. روح الهی). مرکز (تاریخ نشر اصلی اثر: ۱۹۸۷م.) سیوری در این کتاب، شانزده مقاله را در 309 صفحه به نگارش درآورده است. این مجموعه مقالات شامل مقالههایی است که سیوری در دورۀ تحقیق و مطالعات خود فراهم آورده یا مقالههایی است که در کنفرانسهای علمی ارائه داده یا در مجموعههای معتبر شرقشناسی مثل دایره المعارف اسلام، مجله مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی، مجله موسسه مرکزی تحقیقات اسلامی و مجله انجمن شرقی آمریکا چاپ کرده بوده است.
- - مقاله:
- سیوری، ر. م. (۱۳۷۴ش.). تحلیلی از تاریخ و تاریخنگاری دوره صفوی. ایراننامه، مجله تحقیقات ایرانشناسی. 13(3)، ۲۷۷-۳۰۰.
- سیوری، ر. م. (۱۳۹۶ش.). قاسم انوار (ترجمۀ م. اسفندیار و ج. جلالی شیخانی). اطلاعات حکمت و معرفت. 12(9)، 53-54.
منابع
- سیوری، ر. م. دیگران. (۱۳۸۱ش.). صفویان (ترجمۀ ی. آژند). مولی (تاریخ انتشار اصلی اثر: ۱۹۶۴م.).
- سالاری شادی، علی. (1397ش.). نقد رویکردهای راجر سیوری در تاریخ صفویان. پژوهشنامۀ انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ماهنامۀ علمی-پژوهشی، 18(10)، 147-169.
منابع به زبان های دیگر
- Iranian Studies in CanadaArchived 2011-05-21 at the Wayback Machine
سایر منابع پیشنهادی
- براون، ا. (1327ش.). تاریخ ادبی ایران (ترجمۀ ع. ا. حکمت). تهران.
- نفسی، س. (1337ش.). کلیات قاسم انوار. تهران.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Salarishadi, A. (2018). The Criticism of Roger Mervyn Savory’sApproaches to Safavid History. Pizhuhish/nāmah-i intiqādī-i mutūn va barnāmah/hā-yi ̒ulūm-i insāni (Critical Studies in Texts & Programs of Human Sciences), 18(10), 147-169.
گردآورنده
المیرا کریمی
خردادماه 1399ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-07-23</span>