1948م.- «در قید حیات»

کواچادزه در تفلیس، گرجستان به دنیا آمد. او در رشته فقه‌اللغه ایرانی در دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه دولتی تفلیس (Ivane Javakhishvili Tbilisi State University) تحصیل کرد و در سال 1971م. فارغ‌التحصیل شد. از سال 1978م. در همین دانشگاه به تدریس زبان و ادبیات فارسی مشغول شد. رسالۀ دکتری او با عنوان گویش‌ لاهیچ‌های گومبوری در سال 1990م منتشر شد و موضوع این رساله مردم دوزبانۀ تاتی-آذربایجانی هستند که در اوایل قرن بیستم م. به روستای گومبوری گرجستان کوچ کردند (کواچادزه، مانانا (تفلیس 1948)، 2019). در حال حاضر کواچادزه استادیار دانشگاه دولتی تفلیس است.

کواچادزه در حوزۀ ادبیات و زبان فارسی فعالیت می‌کرد و مقاله‌هایی دربارۀ لیلی و مجنون نظامی، مولوی، ادبیات معاصر ایران، زندگی و آثار صادق هدایت و ادبیات عامیانۀ ایران نوشته است (کواچادزه، مانانا (تفلیس 1948)، 2019). همچنین باید از پژوهش‌های میدانی قومی-زبانی او نام برد که در آن، فرهنگ اقوام ایرانی‌زبان مقیم گرجستان را مطالعه می‌کرده است (G. Tsereteli Institute, 2014). در سال 1391ش، مراسمی برای بزرگداشت سعدی با حضور جمعی از اساتید، ایران‌شناسان و دانشجویان دانشگاه تفلیس برگزار شد. کواچادزه نیز در این مراسم حضور داشت و در خصوص جایگاه سعدی در فرهنگ و ادبیات گرجی و همچنین موقعیت روبه‌رشد ایران‌شناسی در دانشگاه تفلیس سخنرانی کرد. کواچادزه در المپیاد زبان فارسی دانشگاه تفلیس، به عنوان داور و ناظر حضور داشت. در این المپیاد دانشجویان رشتۀ زبان و ادبیات فارسی و ایران‌شناسی از دانشگاه تفلیس، دانشگاه دولتی کوتایسی(Kutaisi University) ، دانشگاه دولتی ایلیا (ILIA State University) و دانشگاه آزاد شرکت داشتند (G. Tsereteli Institute, 2014).

1. قرائت فارسی ۲

یکی از مهم‌ترین آثار کواچادزه که با همراهی کتوان مگرلیشویلی منتشر شده است، کتاب قرائت فارسی 2 است که با حمایت رایزنی فرهنگی ایران و مشارکت انستیتو شرق‌شناسی (Institute of Oriental Studies) دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه دولتی تفلیس را به همراه داشت و پروفسور جمشید گیوناشویلی نیز بر چاپ آن نظارت داشته است. این کتاب پنج‌بخشی به ایران، گرجستان، تاریخ مردمان جهان، مذاهب و ادیان و جشن‌ها و اعیاد ایرانیان پرداخته است (خبرگزاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، 1394). کواچادزه در مراسم رونمایی از کتاب قرائت فارسی 2، روابط بین ایران و گرجستان را بااهمیت دانست. او همچنین عرفان و ادبیات را به یکدیگر مرتبط می‌داند و دلیل غنای فرهنگی آثار ادبی ایران را همین ویژگی می‌داند.

2. تات‌ها در گرجستان: صد سال مهاجرت و سکناگزینی.

(Kvachadze, M. (2014). Tats in Georgia: one hundred years on migration and settlement. International conference looking back and ahead: an insight into the Iranian influence in the Caucasusm, 1-2.)

3. مسائل روزمرۀ گرجی در دیوان خاقانی شروانی

(- (2018). On Georgian Realia in Khaqani Shirvani’s poetry. International conference linguistic and literary studies on the Caucasus, 24-25.)

المیرا کریمی

آبان‌ماه 1399ش.