ژان وینسنت شیل (Jean Vincent Scheil) باستانشناس فرانسوی که در کشف الواح باستانی آشوریان نقش مهمی داشت و بهعنوان متخصص آشوریان شناخته شده است. یافتههای او از منطقة بینالنهرین و بهویژه کلده (Chaldea) و آشور (Assyria) از مهمترین کشفیات باستانشناسی به شمار میرود.
1940-1858م.
شِیل پس از طی دورۀ تحصیلات ابتدایی و متوسطه در سال 1881م. وارد کالج سییرک (College Sierck) شد. او با پیوستن به فرقۀ دومینیکن(Dominican Order) به نام پدر وینست خوانده شد و در همین زمان به مطالعات اجتماعی و امور مربوط به کلیسا پرداخت و دورۀ کارآموزیاش در کلیسا شش سال به درازا کشید. او همچنین، تحصیلات خود را تا دکتری ادامه داد و رسالة دکتری خود را دربارۀ فلسفه و دین در سال 1889م. با عنوان (De Origine Gothica Guzmanorum Gentis Germanic) به پایان رساند و منتشر کرد. شیل در سال 1887م. در صومعۀ سنت ژاکوب (Saint Jacques) پاریس ارگ مینواخت و با دیگر کارکنان صومعه سرود میخواند. خطابهها و موعظههای او بسیار مورد توجه قرار داشت؛ اما از وعظ کناره گرفت و استادانش او را به مطالعة فلسفه تشویق کردند. بهاینترتیب، کارآموز افتخاری مدرسۀ مطالعات عالیه (Ecole Partique des Hautes Etudes) فرانسه شد و به مطالعة تمدنهای شرق میانه، مصر و آشوریان در کالج فرانسه و مدرسه لوور(College de France and Ecole du Louver) روی آورد. در سال 1890م. در انستیتوی باستانشناسی شرق (Institute of Oriental Archaeology) قاهره در مصر به کشف لوحههای آشوریان پرداخت تا جایی که در این مورد تخصص یافت. شیل تا پایان سال 1892م. در نزدیکی بغداد به حفاریهای باستانشناسی برای موزۀ امپراتوری عثمانی مشغول به کار بود. (Nasiri Moghaddam, 2004,20th Sep. 2016).
شیل در سال 1893م. به شهر قسطنطنیه (Constantinople) رفت تا کشفیات باستانشناسی خود را طبقهبندی کند و مقامات عثمانی با اعتماد به او دستهبندی و آمادهسازی لوحهها و یافتههای باستانشناسی و کاتالوگ کلدۀ آشوریان و مصر باستان را به او سپردند. در سال 1895م. شیل برای چاپ آثار و یافتههای خود به فرانسه بازگشت و در بخش علوم تاریخی و فلسفی مدرسة مطالعات عالیه به سخنرانی پرداخت. او در طی دو سال 1898-1896م. در طول تعطیلات دانشگاهی تمام وقت خود را صرف بررسی و طبقهبندی لوحهای موجود در موزة قسطنطنیه کرد و در سال 1899م. ژاک دمرگان (Jacques de Morgan) از او بهعنوان آشورشناس دعوت به کار کرد. شیل پس از کشف قانون حمورابی در شوش در سال 1901م. به رمزگشایی و خواندن آن پرداخت (متی و کدی، 1371ش: 10). شیل 250 مقاله دربارۀ لوحهای سنگی نوشته و تقریباً 3600 نسخة خطی خوانده و رمزگشایی کرده است. همکاری با دمرگان زمینة حفاریهای باستانشناسی او دربارۀ ایران شد و در میان اعضای هیئت باستانشناسی فرانسه در ایران (Delegation Archaeologique Francaise en Iran) قرار گرفت و بسیاری از مقالات او در نشریة یادداشتهای هیئت باستانشناسی فرانسه در ایران (Memoires de La Delegation en Perse)به چاپ میرسید. دمرگان در سال 1912م. درگذشت و شیل و همکار او رونالد مِکِنِم (Ronald Mecquenam) کار در نشریه را ادامه دادند و حفاریهای شوش را پی گرفتند. شیل در این زمان به مطالعات علمی در دانشگاه پاریس نیز میپرداخت و یکی از اعضای آکادمی نسخهشناسی بِلز لِتِرز (Academie des Inscriptions et Belles-Lettres)بود (Mecquenem,1980: 1-48). شیل در سال 1908م. به پاس فعالیتهای علمی و باستانشناسیاش نشان لژیون دونور(Legion d’Honneur) را دریافت کرد. او تا زمان مرگ رئیس مدرسۀ مطالعات عالیه بود.
- La Lei de Hammourabi, (1904).
- Les insciptions de Salmanasar II: roi d’ Assyrie, (860-924).
- Une Saison de Foulles a’ sippar, (1902), A Season of Excavation at Sippar.
- Annals de Tukulti Ninip II, roi d’ Assyrie, (889-884), (1909), with Joseph Etienne Gautier.
- Le prisme Sd’ Assaraddon, roi d’ Assyrie, (681-668), (1914).
- Recueil de lois assyrienne: texte assyrien en transcription avec tradition Francaise et index, (1921), collections of Assyrian Laws.
- Nasiri Moghaddam, Nader. (2006). Scheil, Jean Vincent, Encyclopedia Iranica, 20th 2016.
- Mecquenem, R. (1980), Les Fouilleurs de Suse, Iranica Antiquq.XV.
- Wikipedia
- متی، رودی و نیکی کدی. (1371ش.). ایرانشناسی در اروپا و ژاپن. ترجمۀ مرتضی اسعدی. تهران: انتشارات بینالمللی المهدی.
آذرماه 1399ش.
1401-10-16

