نینا ویکتورونا پیگولوسکایا - Nina Viktorona Pigolevskaia
ایرانشناس روسی و متخصّص جوامع باستانی ایران، متخصّص تاریخ خاورمیانه و روم شرقی بود.
تولد و درگذشت
1894م. - 1970م.
سوابق زندگی و تحصیل
پیگولوسکایا در خانوادهای صاحب نام که چند تن آنها از محققان و دانشمندان روسیه بودند، متولّد شد. او تاریخ شرق، زبانهای یونانی، لاتینی، عبری، آرامی، سریانی، حبشی و عربی را در دانشگاه سن پترزبورگ (University of Saint Petersburg) فراگرفت. وی به زبانهای انگلیسی، آلمانی، فرانسه و ایتالیایی نیز آشنایی داشت. در 1922م. در رشته خاورشناسی از دانشگاه پتروگراد (University of Petrograd) درجه دکتری گرفت. از 1944م. تا 1951م. در دانشگاه لنینگراد (University of Leningrad) تدریس کرد (برگ نیسی، 1379، 972).
سوابق اجرایی و پژوهشی
پیگولوسکایا بین سالهای 1921م. - 1928م. در کتابخانۀ عمومی لنینگراد، سالهای 1938م. و 1939م. در موسسّۀ مطالعات خاورشناسی در فرهنگستان علوم اتّحاد شوروی، 1946م. عضو وابسته فرهنگستان علوم اتّحاد شوروی، 1952م. نیابت ریاست انجمن روسیه، فلسطین و سردبیری مجله مجموعه فلسطین، 1960م. عضو انجمن آسیایی فرانسه (French Asian Association) بود.
او مورّخ، متخصّص تاریخ خاورمیانه و روم شرقی در اوایل سدههای میانه است. مطالعات وی بیشتر درباره تاریخ سریانی، فئودالیزم و خاستگاه آن، نظام اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شام، عربستان، ایران و روم شرقی در سدههای میانه بود. پیگولوسکایا همچنین درباره تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران، روابط ایران و روم شرقی، نهضت مزدکیان، مسیحیان ایران، جغرافیا و سازمانهای اقتصادی، بازرگانی و تولیدی ایران در دوره ساسانی و مناسبات فئودالی و چگونگی ظهورش، اقطاع، نظام ارضی و راه ابریشم پژوهش کرده است. او وارث دیدگاه و نظام فکری غالب محققان شوروی سابق بود. توانایی او در به کارگیری زبانهای متعدّد، سبب شد منابع را دقیق بررسی کند. آثار پیگولوسکایا به زبانهای فارسی، عربی، فرانسه و آلمانی ترجمه شده است. وی به سه نشان و مدالهای متعدّد نائل شده بود (همان، 973).
کتابی درباره ایران قرون میانه اثر چندین متخصّص برجسته مطالعات ایرانی، از جمله پطروشفسکی (Ilya Pavlovich Petrushevsky) در 1958م. تألیف شد؛ پیگولوسکایا ویراستاری این کتاب را عهدهدار شد (متی. کدی. 1378، 330)
آثار
- اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران در سدههای چهارم-ششم میلادی. (1372ش.)، رضا، عنایت الله (مترجم). (Araby u granit s Vizantii I Irana v IV-VI vv)
- شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان. (1376ش.)، رضا، عنایت الله (مترجم).
- تاریخ ایران از دوران باستان تا پایان سده هجدهم. (1363ش.)، کشاورز، کریم (مترجم).
- ایران در آستانه یورش تازیان. (1355ش.)، یحیایی، محمد رفیق (مترجم.)
- تاریخ ایران باستان. (1380ش.)، ایزدپناه، مهرداد (مترجم.)
- ایران و بیزانس در سدههای ششم و هفتم میلادی. (1391ش.)، میربهاء، کامبیز (مترجم). (Vizantii a I Iran na rubezhe VI I VII vekov)
- روم شرقی در راه رسیدن به هند. (1976م.) (Byzanz auf Wegen nach Indien)
- سرزمین بین النّهرین در سدههای پنجم و ششم. (1940م.)
- روم شرقی و ایران در سدههای ششم و هفتم. (1946م.)
- خاورمیانه روم شرقی اسلاوها. (1976م.)
آثار منتشرشده به فارسی
- اعراب حدود مرزهای شرقی و ایران در سدههای چهارم-ششم میلادی. (1372ش.)، رضا، عنایت الله (مترجم).
- شهرهای ایران در روزگار پارتیان و ساسانیان. (1376ش.)، رضا، عنایت الله (مترجم.)
- تاریخ ایران از دوران باستان تا پایان سده هجدهم. (1363ش.)، کشاورز، کریم (مترجم).
- ایران در آستانه یورش تازیان. (1355ش.)، یحیایی، محمد رفیق (مترجم).
- تاریخ ایران باستان. (1380ش.)، ایزدپناه، مهرداد (مترجم.)
- ایران و بیزانس در سدههای ششم و هفتم میلادی. (1391ش.)، میربهاء، کامبیز (مترجم).
- روم شرقی در راه رسیدن به هند. (1976م.)
- سرزمین بین النّهرین در سدههای پنجم و ششم. (1940م.)
- روم شرقی و ایران در سدههای ششم و هفتم. (1946م.)
- خاورمیانه روم شرقی اسلاوها. (1976م.)
منابع
1. برگ نیسی، نادیا (1379). دانشنامه جهان اسلام. جلد5. تهران: بنیاد دایرة المعارف اسلامی.
2. متی، رودی(Rudy Matthew )، کدی، نیکی (Nikki R. Keddie)(1378). ایرانشناسی در اروپا و ژاپن. اسعدی، مرتضی (مترجم). تهران: انتشارات الهدی.
سایر منابع پیشنهادی
- اتکین، موریل. اسعدی، مرتضی (1368)، ایرانشناسی در شوروی، مجلّه کتابداری، آرشیو و نسخهپژوهی، شماره 52.
- توسّلی، غلامعباس. عبداللهی، حمید (1382)، ایرانشناسی مارکسگرا؛ ضرورت بازاندیشی، مجلّه مطالعات جامعهشناختی، شماره 21.
- نظری بر سیر ایرانشناسی؛ ایرانشناسی در شوروی و غرب پس از جنگ جهانی اوّل، مجلّه دانشگاه انقلاب، شمارة50.
گردآورنده
شهناز خرسند
آبان 1398ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-02-09</span>