
اریش فریدریش اشمیت - Erich Friedrich Schmidt
اریش فریدریش اشمیت Erich Friedrich Schmidt باستانشناس آلمانی-آمریکایی که همزمان با روی کار آمدن سلسلۀ پهلوی در ایران، مأمور بررسی و کاوش در مناطق دامغان، چشمه علی برای اوّلین بار و تختجمشید بود که توانست کشفیات بسیاری در این مناطق به انجام رساند و عکسهای نفیسی از این مناطق تهیه و در اختیار جهانیان قرار دهد.
تولد و درگذشت
1897م. – 1964م.
سوابق زندگی و تحصیل
وی در 13 نوامبر سال 1897م. در ناحیه بادن (Baden) آلمان (Germany) به دنیا آمد. در سال 1914م. به خدمت سربازی درآمده و وارد جبهههای جنگ جهانی اول شد. وی به مدت 4 سال به عنوان اسیر جنگی در سیبری (Siberia) به سر برد و با اتمام جنگ به وطن خود بازگشت. از سال 1921م. تا 1923م. در دانشگاه راینی فریدریش ویلهلم بن (Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn) تحصیل نمود و در زمینۀ مطالعۀ خطها و زبانهای باستانی ایرانی و نیز خط فارسی، عربی و کوفی مهارتهای لازمه را کسب نمود. پس از مدتی به ایالات متحدۀ آمریکا (United States of America) مهاجرت کرد. در اینجا بود که به عنوان استاد مؤسسۀ شرقشناسی شیکاگو (The Oriental Institute of the University of Chicago) برگزیده شد (مشکین نژاد و فیروزآبادی، 1382ش.: 376؛ اشمیت، 1342ش.: مقدمه).
سوابق اجرایی و پژوهشی
وی از سال 1924م. تا 1926م. از سوی موزۀ تاریخ طبیعی نیویورک (American Museum of Natural History) مقام مدیریت حفاریهای باستانشناسی در آریزونا (Arizona) را برعهده گرفت. پس از آن در بین سالهای 1927م. تا 1929م. به آناتولی (Anatoly) جهت مأموریتهای اکتشافی اعزام گردید. وی توانست در فاصله سالهای 1931م. تا 1939م. هنگامی که در ایران اقامت داشت، حفاریهایی را در تپّه حصار دامغان مخصوصاً در سایتی پیشاتاریخی در 15 کیلومتری جنوب غربی دامغان (شیر شیان) در شمال شرقی ایران، انجام داد و برای اوّلین بار در این منطقه توانست آثاری را کشف و شناسایی کند (Dyson, 2009).
اشمیت همچنین اوّلین کاوشهای علمی در منطقه چشمه علی، واقع در شهر ری را از سال ۱۹۳۴م. تا ۱۹۳۶م. به انجام رسانید، که به دلیل مرگ زودهنگام وی، جز گزارشی مختصر چیزی از نتایج این کاوشها منتشر نشده است. تقریباً 2600 عکس سیاه و سفید گرفته شده، که برخی از آنها کیفیت بینظیری داشتند. اشمیت گزارشهای موقت پروژۀ دامغان و چشمه علی و اکثر اسناد آن ناحیه را به بایگانی موزه دانشگاه سپرده بود (گورسن زالتسمان، 1391ش.: 5).
در سال ۱۹۹۵ م.، تیموتی متنی (Timothey Matney) با مراجعه به بایگانی کارها و یافتههای اشمیت، گزارشی با نام کاوش دوبارۀ چشمه علی منتشر کرد که کورش روستایی آن را در سال 1377ش. در مجلۀ باستانپژوهی ترجمه کرد و به چاپ رسانید (همان).
اشمیت همچنین در ادامۀ مأموریت خود در ایران، مأمور کاوشهای باستانشناسی و عکسبرداری هوایی از آثار تاریخی ایران در تختجمشید نیز بود. و پژوهشهای گستردهای از سال 1934م. تا ۱۹۳۹م. در مناطق مختلف ایران نظیر تختجمشید انجام داد. وی در این زمینه در حقیقت کار ناتمام ارنست هرتسفلد (Ernst E. Herzfeld) را به اتمام رسانید (Shapur Shahbazi, 2009).
اریش اشمیت در اکتبر سال 1964م. در سانتا باربارا (Santa Barbara) درگذشت.
آثار
- کاوشهای تپه حصار به دست اریش اشمیت. همراه با فصلی ویژه در مورد بنای ساسانی در تپه حصار از فیسکه کیمبال.
- خزانۀ تختجمشید و دیگر یافتهها در موطن هخامنشیان، شیکاگو ۳.
- پرواز بر فراز شهرهای باستانی ایران.
- تخت جمشید ۲، محتوای الواح خزانه و یافتههای دیگر.
- آناتولی در طول دورانها، اکتشافاتی در علیشرتپه، ۱۹۲۷م. تا ۱۹۲۹م.
- کاوشهای فارس.
- از عراق تا ایران، درآمدی باستانشناختی.
- کاوش مشترک ایران.
- کاوشهای ری.
- تخت جمشید، توضیحی از دو یادمان.
- دفینههایی از بنای سوخته در تپه حصار نزدیک دامغان، حدود ۲۰۰۰ پ.م.
آثار منتشرشده به فارسی
- اشمیت، ا. ف. (1342ش.) تخت جمشید Iبناها، نقشها، نبشتهها (ترجمۀ ع. فریار). انتشارات امیرکبیر با همکاری انتشارات فرانکلین (تاریخ نشر اصلی اثر: ۱۹۵۳م.)
منابع
- اشمیت، ا. ف. (1342ش.). تخت جمشید Iبناها، نقشها، نبشتهها. انتشارات امیرکبیر با همکاری انتشارات فرانکلین.
- گورسن زالتسمان، ع. (1391ش.). اکتشاف در ایران خاطرات باستانشناسی اریش اشمیت 1310ش.-1319ش. (ترجمۀ م. رفانی). نشر کارگاه هفت هنر.
- مشکین نژاد، پ. و فیروزآبادی، س. (1382ش.). فرهنگ خاورشناسان زندگینامه و کتابشناسی ایرانشناسان و اسلامشناسان (جلد اول). پژوهشگاه علوم انسانی.
منابع به زبان های دیگر
- Dyson, R. H. (2009). TEPE HISSAR. Encyclopaedia Iranica. https://www.iranicaonline.org/articles/tepe-hissar
- Shapur Shahbazi, A. (2009). Persepolis. Encyclopaedia Iranica. https://www.iranicaonline.org/articles/persepolis
سایر منابع پیشنهادی
- حسن دوست، م. (1399ش.). فارسی باستان (کتیبهها و واژهنامه). فرهنگستان زبان و ادب.
- دورانت، و. (1337ش.). تاریخ تمدن (ترجمۀ ا. آرام). اقبال.
- گریشمن، ر. (1372ش.). ایران از آغاز تا اسلام (ترجمۀ م. معین). انتشارات علمی و فرهنگی.
گردآورنده
زهرا اجلالی
فروردینماه 1400ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-09-17</span>

