تئودور کایلر یانگ - Theodore Cuyler Young
تئودور کایلر یانگ[1] Theodore Cuyler Young باستانشناس و مورخ آمریکایی متولد ایران. در طرحهای کاوشگری محوطههای باستانی ایران و حومه شرکت داشت. تخصص اصلی وی همان باستانشناسی و تاریخنگاری این اکتشافات است. تأثیر روشنی بر مطالعات خاور نزدیک باستان به طور عام و باستانشناسی ایرانی به طور خاص گذاشت. پژوهشهای او در گودین تپه و... رونقی به این موضوعات داده است. [1] - در برخی منابع نام او به صورت «تئودور کویلر یانگ» هم آمده است.
تولد و درگذشت
1934م. – 2006م.
سوابق زندگی و تحصیل
تئودور کایلر یانگ در سیام مارس سال 1934م. در شهر رشت-مرکز استان گیلان- به دنیا آمد (Library of congress, 2023). پدر و مادرش هر دو معلم و مبلغ مذهبی و مدیر مدارس آمریکایی پروتستانی در رشت به حساب میآمدند. در نوجوانی پس از مراجعت به آمریکا، مجدداً به همراه خانوادهاش به ایران بازگشت. دیدن بقایای تخت جمشید باستانی باعث شد تا تصمیم بگیرد در آینده باستانشناس شود. مدتی بعد به همراه خانواده به آمریکا بازگشت و پس از گذراندن دورۀ دبیرستان، توانست به دانشگاه پرینستون وارد شود و مدرک لیسانس خود را در رشتۀ مطالعات خاور نزدیک به سال 1956م. کسب کند. سپس برای فوق لیسانس به دانشگاه پنسیلوانیا (University of Pennsylvania) رفت و از آنجا نیز مدرک گرفت (Stronach, 2006). آیین باروری کنعانیان (Canaanite Fertility Religion) موضوع پایاننامه یانگ در مقطع فوق لیسانس بود. او با ادامۀ تحصیل در سال 1963م. مدرک دکترای خود را از دانشگاه پنسیلوانیا دریافت کرد و خیلی زود توانست به عنوان استاد دانشگاه در دانشگاه تورنتو کشور کانادا (University of Toronto) پذیرفته شود و پس از بیش از سه دهه تدریس در سال 2004م. بازنشسته شود (Princeton Alumni Weekly, n.d.). استاد راهنمای وی در مقطع دکتری، مارک جی. درسدن (Mark J. Dresden) و رابرت هریس دایسون جونیور (Robert Harris Dyson Jr.) بودند (Young, 1965).
سوابق اجرایی و پژوهشی
تئودور کایلریانگ باستانشناس و تاریخنگار کوشا و خبرهای است که در پروژههای کشف و کاوش در محوطههای باستانی ایران همچون تپۀ حسنلو و گودینتپه حاضر بود. اکتشافاتی نیز در عراق و ترکیه انجام داد. پژوهشهای او در برخی زمینهها افقهای تازهای را پیش روی علاقهمندان قرار میدهد.
در همان سالی که مدرک دکتری خود را دریافت کرد و تدریس در دانشگاه تورنتو را آغاز نمود، به عنوان متصدی بخش تمدنهای خاور نزدیک و آسیایی موزۀ سلطنتی اونتاریو (Near Eastern and Asian Civilizations Department of the Royal Ontario Museum) نیز منصوب شد. بعد از سالها اشتغال در این موقعیت، مدیریت کل موزه به او سپرده شد. هفت سال هم در این سِمَت باقی ماند و در این مدت عهدهدار ایجاد و مدیریت نمایشگاه هنری مصر در این موزه شد. یانگ به عنوان یکی از مدیران ممتاز این موزه شناخته میشود. علاوه بر این، این باستانشناس کوشا عضوی از انجمن سلطنتی کانادا (Royal Society of Canada) هم بوده است (Princeton Alumni Weekly, n.d.).
این باستانشناس آمریکایی از اعضای یک هیئت باستانشناس و کارشناس حفاری بود که در دهه 30 شمسی/ 50 میلادی به ایران آمدند و با اضافه شدن گروهی ایرانی، در مناطق شمال غرب ایران به کاوش و حفاری مشغول شدند. سرپرستی این گروه را رابرت هریس دایسون (Robert H. Dyson) به عهده داشت و یانگ در حفاریهای متعددی، ازجمله بخش جانبی تپۀ حسنلو، فعالیت میکرد (دایسون، 1387، ص13). او بعدها به عنوان معاون مدیر پروژهای باستانشناسی در سواحل مکران خدمت کرد. همچنین در کاوشهای باستانشناسی دیگری در ایران، مانند جمله گودینتپه و نوشجانتپه شرکت داشت و سالها بعد در طرحهای باستانشناسی در عراق و ترکیه حضور یافت (Stronach, 2006)
آثار
در بخش زیر مهمترین و مشهورترین آثار به جی مانده از یانگ را معرفی کردهایم.
- - کتاب:
- دامنههای تپهای و فراتر از آن: جستارهایی دربارۀ پیشاتاریخ جنوب غرب آسیا.
- کاوشهای گودین تپه: گزارش پیشرفت دوم.
- فرهنگ و جامعۀ خاور نزدیک.
- تل ربیدیه: روستایی اوروکی واقع در جبل حمرین.
- پیشینۀ تاریخی ایران غربی، بررسی باستانشناس، مشکلات و تفسیرهای احتمالی.
- - مقاله:
- گاهشماری اواخر هزارۀ سوم و دوم در غرب مرکزی ایران، براساس مشاهداتی از گودین تپه.
- گاهشماری تطبیقی سرامیکی غرب ایران، 1500-500 ق.م.
- گذاری در ایران.
- داریوش اول: فرمانده کل قوا.
آثار به زبان های دیگر
- -Book:
- ( Young, T.C, Mortensen, P. & Smith, P.E.L. (1983). The Hilly Flanks and Beyond: Essays on the Prehistory of Southwestern Asia. University of Chicago.)
- (Young, T.C & Levine, L. D. (1974). Excavations at godin tepe: 2nd progress report. Royal Ontario Museum.)
- (YOUNG, T. C. (Ed.). (1966). Near eastern culture and society. Princeton)
- (Young T. C. & Killick R. G. (1988). Tell rubeidheh : an uruk village in the jebel hamrin. Aris & Phillips for the British School of Archaeology in Iraq and the Directorate of Antiquities)
- (Young T.C. (1973). Proto-historic western iran : an archaeological review ; problems and possible interpretations. Univ. Microfilms
- -Article:
- (Young, T.C. (1969). The Chronology of the Late Third and Second Millennia in Central Western Iran as Seen from Godin Tepe. American Journal of Archaeology, 73(3), 287-291. https://doi.org/10.2307/503510.)
- (-. (1965). A Comparative Ceramic Chronology for Western Iran, 1500-500 B.C. Iran, 3, 53-85. https://doi.org/10.2307/4299561.)
- (-. (1966). Survey in Western Iran, 1961. Journal of Near Eastern Studies, 25(4), 228-239. https://www.jstor.org/stable/i223895.)
- (-. (2004). Darius I, Commander-in-Chief: Bisitun I:35 to III:92 as Military History. In Frame, L. S. Wilding (Eds.), From the Upper Sea to the Lower Sea: Studies on the History of Assyria and Babylonia in honour of A.K. Grayson, 277-288. NINO.)
آثار منتشرشده به فارسی
دو کتاب از یانگ به فارسی ترجمه شده است.
- یانگ، ت.ک، گیرشمن، ر.، بیوار، ه.، آمیه، پ. و استروناخ، د. (1389ش.). ایران باستان: پیشاتاریخ، عیلامیان، هخامنشیان، سلوکیان، پارتیان، ساسانیان (ترجمه ی. آژند، چ. دوم). نشر مولی.
- یانگ، ت.ک و لوین، ل.د. (1398). کاوشهای گودینتپه و سهگابی کنگاور (ترجمه روستایی، ک. ). ایراننگار. (تاریخ انتشار اصل اثر: 1974م.).
منابع
منابع به زبان های دیگر
- Princeton Alumni Weekly. (n.d.). Cuyler Young ’56. https://paw.princeton.edu/memorial/t-cuyler-young-’56.
- Young, T.C. (1965). A Comparative Ceramic Chronology for Western Iran, 1500-500 B.C. Iran, 3, 53-85. https://doi.org/10.2307/4299561.
- Library of Congress. (2023, April 21). Young, Cuyler, Jr. (Theodore Cuyler), 1934-2006. https://id.loc.gov/authorities/names/n86143121.html.
- Stronach, D. (2006). T. Cuyler Young Jr. (1934-2006). Iran, 44, x–xii. http://www.jstor.org/stable/4300700.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Kaylr Yanq. (2022, September 30). In Wikipedia. Retrieved from https://az.wikipedia.org/wiki/Kaylr_Yanq.
گردآورنده