
توشیو کورودا - Toshio Kuroda
توشیو کورودا (Toshio Kuroda) مترجم ژاپنی نهجالبلاغه و استاد برجستۀ مطالعات اسلامی در ژاپن که برندۀ کتاب سال ایران بهخاطر ترجمۀ ژاپنی کتاب بدایهالحکمه اثر علامه طباطبایی بود و جایزۀ فرهنگی ترجمۀ کتاب تاریخ فلسفۀ اسلام نصرالله پورجوادی به زبان ژاپنی را نیز دریافت کرد.
تولد و درگذشت
1933م.-2018م.
سوابق زندگی و تحصیل
کورودا در دوران فوق لیسانس، ادبیات فرانسه و در دورۀ دکتری تاریخ شرق آسیا را در دانشگاه کِیئو(Keio University) گذراند. اینکه چگونه به اسلام و مطالعات اسلامپژوهی علاقهمند شد، مربوط به دوران تحصیل در دانشگاه کِیئو است؛ هنگامی که بر سرجلسات درس توشی هیکو ایزوتسو (Toshhiko Izutsu)؛ محقق عرفان ایرانی و معارف اسلامی، استاد دانشگاه کِیئو و مؤسسۀ مطالعات اسلامی دانشگاه مکگیل(Institute of Islamic Studies of McGill) حاضر میشد، به این حوزه علاقهمند شد و با راهنمایی و هدایت ایزوتسو که معتقد بود هنوز در ژاپن در حوزۀ اسلامشناسی مطالعات و پژوهشهای جدّیای صورت نگرفته، به این حوزه قدم نهاد (توشیو کورودا، 1397).
کورودا، استاد پیشین دانشگاه بینالمللی ژاپن (International University of Japan) بود که در دانشگاههای کشورهایی مانند مصر و عراق نیز سابقۀ تدریس داشت. او حدود دو سالونیم پیش از انقلاب اسلامی به ایران سفر کرد و تا زمان وقوع انقلاب در تهران اقامت داشت. کورودا زیر نظر و راهنمایی استادانی همچون توشی هیکو ایزوتسو، هانری کربن (Henry Corbin)و سیدحسین نصر به تحقیق دربارۀ فرهنگ ایرانی-اسلامی پرداخت. در همان سالها با روشنفکران، استادان و روحانیون مطرح ایران چون داریوش شایگان، غلامرضا اعوانی، نصرالله پورجوادی، مرتضی مطهری، سید محمد بهشتی، کاظم شریعتمداری و دیگران به معاشرت و تحقیق و پژوهش و گفتگو پرداخت. او عبدالکریم سروش را میشناخت و با او دیدار کرده بود؛ اما با اندیشۀ روشنفکران دینی جهان عرب مانند نصر حامد ابوزید و محمد اَرکون آشنایی بیشتری داشت. شاید به علت اینکه شناخت دقیقی از زبان عربی داشت و تخصصش در تاریخ معاصر اسلام بود و به بررسی اندیشمندان مسلمان نیز میپرداخت. او بدون آنکه با علی شریعتی دیداری داشته باشد، اندیشه و تفکر شریعتی را میستود (رجبزاده، 1389: 134؛ توشیو کورودا، 1397).
سوابق اجرایی و پژوهشی
کورودا پژوهشگر مطالعات اسلامی بود که با تألیف و ترجمۀ دهها کتاب در این مورد به زبان ژاپنی، میراث قابل توجهی از خود بر جای گذاشت. ترجمۀ نهجالبلاغه را از مهمترین کارهای اوست. کورودا با ترجمۀ کتاب بدایهالحکمه علامه طباطبایی به زبان ژاپنی موفق به کسب جایزۀ کتاب سال ایران شد. همچنین، برای ترجمۀ کتاب تاریخ فلسفۀ اسلام، جایزۀ فرهنگی ترجمۀ کتاب ژاپن را دریافت کرد. توشیو کورودا تألیف و ترجمههای بسیاری را در کارنامه دارد که میتوان به ترجمۀ آثاری مانند تاریخ فلسفۀ اسلامی هانری کربن (از زبان فرانسوی)، سه حکیم مسلمان سید حسین نصر (از زبان انگلیسی)، تاریخ اسلام و اسپانیا، از مونت گومری وات (Montgomery Watt) (از زبان انگلیسی)، مقاصدالفلاسفه امام محمد غزالی(از زبان عربی)، اقتصاد اسلامی، فلسفۀ اسلامی محمدباقر صدر (از زبان عربی) و همچنین تألیف آثاری چون ساختار اسلام، اقتصاد اسلامی، روش تحقیق منطقهای و خاورمیانهشناسی اشاره کرد (توشیو کورودا، 1397).
درواقع، کورودا علاوهبر مطالعه در فلسفه و عرفان در تفکر اسلامی به تبیین جوامع اسلامی، موقعیت آنها در دوران معاصر پرداخت و تلاش میکرد تصویر صحیح و بهدور از غرضی از فرهنگ و تمدن اسلامی را به جامعۀ ژاپن نشان دهد؛ زیرا معتقد بود که با وجود مطالعات و تحقیقات بسیاری از اسلامپژوهان، مردم ژاپن هنوز شناخت درست، دقیق و کافی از فرهنگ و اندیشۀ اسلامی ندارند. به همین دلیل در کتاب قلب اسلام که یک سال پس از انقلاب اسلامی ایران تألیف کرد، به معرفی مصلحان دینی اسلام؛ ازجمله سید جمالالدین اسدآبادی و علی شریعتی پرداخت (Kuroda, 1980: 32-40,158-168,176-187, 208-221).
آثار
- جنبههای پنهان انقلاب ایران، 1979م.
- قدرت محرکۀ در انقلاب ایران، 1979م.
- قلب اسلام، 1980م.
- فلسفۀ انقلاب ایران؛ تلاش علی شریعتی در بازخوانی اسلام، 1980م.
- ساختار اسلام، 1985م.
- اقتصاد اسلامی، 1988م.
- روش تحقیق منطقهای و خاورمیانهشناسی.
- ترجمۀ ژاپنی تاریخ فلسفۀ اسلامی هانری کربن (از زبان فرانسوی)، 1979م.
- ترجمۀ ژاپنی سه حکیم مسلمان سید حسین نصر (از زبان انگلیسی)، 1975م.
- ترجمۀ ژاپنی تاریخ اسلام و اسپانیا مونت گومری وات (از زبان انگلیسی).
- ترجمۀ ژاپنی مقاصدالفلاسفۀ غزالی (از زبان عربی)، 1985م.
- ترجمۀ ژاپنی اقتصاد اسلامی و فلسفۀ اسلامی محمدباقر صدر (از زبان عربی)، 1984م. و 1986م.
- ترجمۀ ژاپنی نهجالبلاغه.
- ترجمۀ ژاپنی بدایهالحکمه علامه طباطبائی.
- ترجمۀ ژاپنی تاریخ فلسفۀ اسلام.
آثار منتشرشده به فارسی
ازآنجاییکه آثار او بیشتر ترجمه بوده است، بنابراین اثر خاصی برای ترجمۀ فارسی و انتشار در ایران وجود نداشته است؛ اما از او مقالهای به نام «اندیشۀ شریعتی» توسط بهمن زکیپور ترجمه و منتشر شده است.
منابع
- رجبزاده، هاشم. (1389ش.). ایرانشناسی در ژاپن. تهران: مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی.
- کورودا، توشیو. (1397ش.). اندیشۀ شریعتی. ترجمۀ بهمن ذکیپور. ۱۳۹۷/۰۲/۲۳،http://japanstudies.ir/post/3840/
- Kuroda, Toshio. (1980). Philosophy of the Iranian Revolution; Ali Shari'ati's Attempt to Reinterpret Islam, Gendai Shiso, 8.2-4 and 6.
- https://en.wikipedia.org/wiki/Toshio_Kuroda_(professor).
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Toru, Miura. (2002). the Past and Present of Islamic and Middle Eastern Studies in Japan, in: annals of Japan Association for Middle Eastern studies (AJAMES). No.11-12. pp. 45-60.
- Association of Islamology in Japan: http//ci.nii.ac.jp.
- http://drshariati.org/?p=3691.
- https://www.jstor.org/stable/30233573.
گردآورنده
شیدا صابری
مردادماه 1399ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1401-11-10</span>

