احمد محمد حسنین باشا - Ahmed Muhammad Hassanein Bassa
احمد محمد حسنین باشا (Ahmed Muhammad Hassanein Bassa) سیاستمدار، دیپلمات، عکاس، کاوشگر و شمشیرباز مصری است. او را «کاوشگر افسانهای» میدانند. به سرزمینهای ناشناخته سفر کرده و سفرهای خود به کویر لیبی را در قالب کتاب ارائه کرده است. در طی این سفرها، عکسهایی از نقاشیهای سنگی از حیوانات گرفته است. این عکسها گامی به سوی شناخت منطقه و آشنایی با پیشینۀ آن بوده است. در واقع او به دلیل کشف واحههای ناشناخته شهرت پیدا کرده است.
تولد و درگذشت
1946م. ـ 1889م.
سوابق زندگی و تحصیل
احمد حسنین در قاهرۀ مصر به دنیا آمد. او یک سال در مدرسۀ حقوق قاهره تحصیل کرد (Haag, 2011) و پس از آن در سال 1910م. با حمایت پدر به دانشکدۀ بالیول (Balliol College) دانشگاه آکسفورد (Oxford University) رفت. یکی از فعالیتهای او در دانشگاه آکسفورد شمشیربازی بود. در این دوران او به تیم شمشیربازی دانشگاه پیوست و پس از آن نیز فعالیتهایی در این حوزه داشت (El Shazly, 2015). حسنین در سال 1914م. به مصر بازگشت. مرگ حسنین در فوریه 1946م را یک نوع قتل میدانند. او در تصادف با یک کامیون انگلیسی کشته شد (Haag, 2011).
سوابق اجرایی و پژوهشی
حسنین باشا، سیاستمدار، شمشیرباز، عکاس، باستانشناس، و دیپلمات مصری است. او در دربار مصر فعالیت میکرد. بین سالهای 1936م. تا 1952م. مربی، رئیس دیوان و ناظر فاروک (Farouk) پادشاه مصر بود. حسنین باشا که تبحر خاصی در شمشیربازی داشت و این مهارت را در دانشگاه آکسفورد به دست آورده بود، در بازیهای المپیک تابستانی سال 1924م. نمایندۀ مصر در شمشیربازی بود (Haag, 2011).
حسنین را میتوان سیاستمدار دانست. او از دفتر وزارت کشور مصر به دفتر سرجان ماکسول (Sir John Maxwell) فرمانده کل نیروهای انگلیسی در مصر و بعد به سفارتخانههای مصر در واشنگتن و لندن منتقل شد (El Shazly, 2015). حسنین گرایش سیاسی خاصی نداشت اما برای کشور خود، مصر، به عنوان یک کشور مسلمان حق قائل بود و در این راه تلاشهایی نیز کرد (Haag, 2011).
احمد حسنین سفرهای زیادی داشت. او در سال 1917م. طی یک مأموریت به سنوسی بادیهنشین فرستاده شد. مسلمان بودن و فرزند یک انسان مقدس بودن او باعث شد او نقش مهمی در برقراری رابطه و توافق با سنوسیها داشته باشد (Ibid.). اولین سفر او به کوفرا (Kufra) در لیبی بود که به دلیل خطای قطبنما و گم شدن در کویر خیلی زود به پایان رسید. سپس در سال 1922م. سفری به سالوم (Sallum) داشت که یک سفر علمی بود. او در این سفر فاصلهها را ثبت کرد، عکس و نمونه گرفت، گزارش نوشت و دربارۀ سنتها و مکانها و پدیدههای طبیعی آموخت. او موقعیت این شهر را روی نقشه اصلاح کرد و «واحههای گمشده» در این منطقه را کشف کرد. حسنین در سپتامبر 1924م. 47 عکس و نقشه در مجلۀ نشنال جئوگرافیک منتشر کرد. گزارشهای حسنین کاملاً جذاب، خندهدار، عاشقانه و هیجانانگیز است (Mabrouk, 2006).
حسنین در طی سفرهایش نقشهای دقیق بر اساس تکنیکهای نجومی و مثلثبندی[1] (تکنیکی در ترسیم نقشه) از منطقهای ناشناخته در آن زمان فراهم کرد. نوشتههایی در مورد تاریخ و سنتهای فرقۀ منزوی و مستقل سنوسی در لیبی ارائه کرد. از مجموعۀ زمینشناسی سفرنامهای نوشت. هزاران عکس و فیلم ساخت. علاوه براین، در سال 1924م. مدال طلای معتبر بنیانگذار انجمن جغرافیایی سلطنتی انگلیس را به دست آورد. الشازلی[2] (2015) معتقد است اگر کسی شایسته عنوان «کاوشگر افسانهای» باشد قطعاً احمد حسنین است یا حداقل او را باید در بالای لیست کوتاه کاوشگران برتر قرار دهیم (ElShazly, 2015).
[1] triangulation
[2] ElShazly
آثار
- کتاب:
- واحههای گمشده
- نقشهای برای نشان دادن سفر خانم فورت از کویر لیبی به کوفرا.
- سفر به صحرای لیبی
- رمز و راز کویر
- سی سال همکاری در جنبش صلیب سرخ بینالمللی در کشور درگیر جنگ.
آثار به زبان های دیگر
- Books:
- (Hassanein Bassa, A. M. (2006). The Lost Oases. The Long Riders' Guild Press.).
- (-. (1924). Map to illustrate Mrs. Forbe's journey across the Libyan Desert to Kufara. Royal Geographical Society.).
- (-. (2004).Riḥlaẗ fī ṣaḥrāʾ Lībiyā. ).
- (-. (1926). Rätsel der Wüste. ).
- (-. (2012). Trente ans de collaboration au sein du Mouvement international de la Croix-Rouge dans un pays en conflit. ?).
آثار منتشرشده به فارسی
تا زمان نگارش این زندگینامه هیچ یک از آثار احمد حسنین در ایران و به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- El Shazly, I. (2015). Ahmed Hassanein Pasha (20th century CE-14th Century AH): Diplomat and legendary explorer. Zillapress: A premium Magazine theme by awesem. http://www.alrahalah.com/
- Haag, M. (2011). Introduction of the lost Oases. American university in Cairo press
- Mabrouk, M. (2006). The world of Ahmed Bey Hassanein: His legendary Adventures. sahrasafaris.org.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Ahmad Hassanian. (2020). In English Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Hassanein
- Ahmed Taha, A. (2020). Ahmed Hassanein Pasha and his role in exploring the Western Desert (1889-1946) A.D: Chronological Study. (PhD thesis of tourism Guidance). Minia university.
- Bertarelli, L.V. (1929). Guida d'Italia, Vol. XVII (in Italian). Milano: Consociazione Turistica Italiana.
- Montgomery-Massingberd, H., (eds). (1980). The Royal House of Egypt. Burke's Royal Families of the World (snippet view). Volume II: Africa & the Middle East. Burke's Peerage.
گردآورنده