پییِر جورجو بوربون - Pier Giorgio Borbone
پییِر جورجو بوربون Pier Giorgio Borbone شرقشناس و زبانشناس ایتالیایی است که حوزۀ پژوهشهای او طیف گستردهای از مطالعات تاریخی و زبانشناختی را در بر میگیرد. از جمله زمینههای اصلی پژوهش وی میتوان به تاریخ و فرهنگ مسیحیت در منطقه شامات، روابط کلیسای مسیحی با شرق، زبان و ادبیات عِبری و سُریانی و نیز مطالعات کتاب مقدس اشاره کرد. در ارتباط با ایران، بوربون بهویژه به بررسی روابط سلاطین دورۀ ایلخانی با کلیسا و تحلیلهایی دربارۀ مطالب مرتبط با این موضوع در کتاب «تاریخ جهانگشای» عطاملک جُوِینی ارائه داده است.
تولد و درگذشت
1956م. – در قید حیات.
سوابق زندگی و تحصیل
پییِر جورجو بوربون در ژوئن سال 1956م. در شهر تورینِ ایتالیا (Turin) بهدنیا آمد (Wikidata, 2024). پس از دورۀ دبیرستان، در رشتۀ ادبیات کلاسیک شاخۀ ادب مشرق زمین (Lettere Classiche, indirizzo Discipline orientali) در دانشگاه تورین (Università degli Studi di Torino) مشغول به تحصیل شد و در سال 1980م. مدرک لیسانس گرفت. با ادامۀ تحصیل در حوزۀ تاریخ ادیانِ همین دانشگاه، به سال 1983م. مدرک دیگری گرفت. در رشتۀ مطالعات یهود مدرک دکتری خود را کسب کرد (Ancient Egypt & Western Asia(AEWA), n.d) و در این مسیر از سه دانشگاه تورین، دانشگاه ساپینزای رُم (Università degli Studi di Roma "La Sapienza") و دانشگاه کا فوسکاری ونیز (Università Ca' Foscari Venezia) بهره برد (Centro Interdipartimentale di Studi Ebraici(CISE), n.d.). شاخۀ تخصصی پژوهشهای او در این مقطع زبانشناسی کتاب مقدس(انجیلی) (Biblical Philology) بوده است (Orcid, n.d.). تدریس این شرقشناسِ ایتالیایی از سال 2002م. در دانشگاه پیزا (Università di Pisa) آغاز شد بهطوری که زبان و موضوع تدریس وی، زبان و ادبیات عِبری بود. از سال 2005م. زبان و ادبیات سُریانی نیز به حوزۀ تدریس او افزوده شد. و سرانجام در سال 2008م. به مرتبۀ «استادتمام» این حوزه، دست یافت (CISE, n.d.). بوربون از سال 2017م. در گروه علوم تاریخی دانشگاه پیزا (Département de sciences historiques) به آموزش دانشجویان مشغول شد (BnF Catalogue General, 2018). از سال 2020م. نیز استادتمام رشتۀ زبانهای سامی در گروه تمدنها و تشکلهای دانشِ این دانشگاه (Dipartimento di Civiltà e Forme del Sapere, Università di Pisa) بوده است (Orcid, n.d.).
سوابق اجرایی و پژوهشی
پییِر جورجو بوربون را میتوان متخصص در حوزۀ مطالعات کتاب مقدس، مطالعات یهود و زبانشناسی دانست. دامنۀ پژوهشها و تحقیقات او طیف گستردهای از موضوعات را دربر میگیرد. بخشی از مطالعات وی به تاریخ، فرهنگ و زبان کلیساهای سُریانی و شاخههای وابسته به آنها، از جمله نسخهشناسی، کتیبهنگاری و روابط آنها با آسیای مرکزی و چین اختصاص دارد و بخش دیگر، به بررسی تبادلات فرهنگی میان اروپای مسیحی و منطقه شام در دوران رنسانس میپردازد AEWA, n.d.). آنچه بوربون را به مطالعات ایرانشناسی پیوند میزند از یکسو پژوهشهای او دربارۀ ارتباط میان دولت ایلخانان با مسیحیان و کلیسا است و از سوی دیگر بهرهگیری از محتوای کتاب تاریخ جهانگشا اثر عطاملک جُوِینی در بررسی وضعیت مسیحیان و تحولات این دوره از قرون وُسطی است.
این شرقشناس در مؤسسات و نهادهای علمی متعددی عضویت داشته است. به عنوان مثال از سال 1989م. عضو وابسته مؤسسه پشیتا (Peshitta Institute) وابسته به دانشگاه لیدن هلند (Leiden University) بود. عضویت در هیئت مدیرۀ انجمن مطالعات سُریانی (Société d'études syriaques) نیز در کارنامهیِ علمی پُربار او دیده میشود. افزونبر این، بوربون به عنوان عضو هیئت تحریریۀ دو مجلۀ مصر و خاور نزدیک (از سال 2001م.) (Egitto e Vicino Oriente) و مجله مطالعات آرامی (از سال 1998م.) (Aramaic Studies) به فعالیت علمی اشتغال داشته است (CISE, n.d.).
پییِر جورجو بوربون در سال 2023م به پاس تدریس شایسته در زمینۀ نسخهشناسی تطبیقی نسخ شرقی (Comparative Oriental Codicology). از سوی ریاست دانشگاه پیزا مورد تقدیر قرار گرفت و لوح سپاس دریافت کرد (Dipartimento di Civiltà e Forme del Sapere, 2023).
از سال 2008م. او بهعنوان مشاور طرح دیجیتالیسازی نسخ خطی سُریانیِ کتابخانه رسالتی واتیکان (Biblioteca Apostolica Vaticana) منصوب شد. دو سال بعد نیز بهعنوان نمایندۀ رسمی ایتالیا در کمیتۀ بینالمللی راهبری مطالعاتِ تطبیقی نسخههای خطی شرقی (Comparative Oriental Manuscript Studies) عضویت یافت (CISE, n.d.).
آثار
- - کتاب:
- داستان مار یهبالله و رابان سائوما: مردی شرقی در غرب در دوره مارکوپولو.
- کتاب هوشع نبی: ویراست انتقادی متن عِبری.
- مسیحیت سُریانی در آسیای مرکزی و چین.
- مطالعات تطبیقی نسخ خطی شرقی: پیشدرآمد.
- عهد عتیق به زبان سریانی: مطابق با نسخه پشیتا.
- - مقاله:
- بار هبرائوس و جُوینی: وقایعنگاری اهل شام و منبع ایرانی او.
- دولت و کلیسا در ایرانِ دوره ایلخانیان: کلیسای دربار اَرغون در منابع سریانی و ارمنی.
- «مراغه مدیتا ارشکیتا»: مسیحیان سریانی در مراغهیِ دوران زمامداری مغولان.
- دو قسمت از روابط مابین مغولان و شامیان از خلال تاریخنگاری و شعر شامی در قرن سیزدهم.
- نگارش «غیرِ مومنانه» تاریخ برای خوانندگان عرب: تاریخ مختصر الدول نوشته بار عبری.
- سنگ قبری سُریانی - ترکی «نشر نیافته» نشر یافته از سمیرچه به تاریخ «سال مار».
- اسناد مربوط به پاتریارک ایگناتیوس نعمت الله. (ماردین 1515م.- براچیانو نزدیک رم 1587م.): 1. الیاس-اسقف نسطوری-
- رکابهای چوبی و خانهای مسیحی: استفاده بار عبری از «تاریخ جهانگشای» جوینی به عنوان منبعی برای «گاهنگاریِ» خود.
- - دیگر آثار:
- منابع [زبانِ] سریانی.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Borbone, P. G. (2000). Storia di Mar Yahballaha e di Rabban Sauma: un orientale in Occidente ai tempi di Marco Polo. S. Zamorani.)
- (-. (1990). Il libro del profeta Osea: Edizione critica del testo ebraico. S. Zamorani.)
- (Borbone, P.G. & Marsone, P. (Eds.). (2015). Le christianisme syriaque en Asie centrale et en Chine. Geuthner.)
- (Borbone, P.G., Bausi, A., Briquel-Chatonnet, F., Buzi, P. & etc (Eds.). (2015). Comparative Oriental Manuscript Studies: An Introduction. Tredition.)
- (Borbone, P.G. & Jenner, K.D. (Eds.). (1997). The Old Testament in Syriac: According to the Peshitta version. Brill.)
- -Article:
- (Borbone, P. G. (2004). Barhebraeus e Juwaynī: Un cronista siro e la sua fonte persiana . Egitto e Vicino Oriente, 27, 121–144.
- (Borbone, P. G., & Orengo, A. (2006). STATO E CHIESA NELL’IRAN ILKHANIDE: La chiesa alla corte di Arghon nelle fonti siriache e armene. Egitto e Vicino Oriente, 29, 325–337.)
- (Borbone, P. G. (2017). Marāgha Mdittā Arškitā: Syriac Christians in Marāgha under Mongol rule . Egitto e Vicino Oriente, 40, 109–143.)
- (-. (2010). Due episodi delle relazioni tra Mongoli e Siri nel XIII secolo nella storiografia e nella poesia siriaca . Egitto e Vicino Oriente, 33, 205–228.)
- (Borbone, Pier & Mascitelli, Daniele. (2021). Writing “Non-Confessional” History for Arabic Readers: The Summa on Dynasties and the Chronicle by Bar ʿEbroyo. Quaderni di Studi Arabi, 16. 171-195. 1163/2667016X-16010005.)
- (Borbone, P. G. (2022). An “unpublished” published Syro-Turkic gravestone from Semirechye dated to the ‘year of the snake’. Egitto e Vicino Oriente, 45, 233–241.)
- (Borbone, P. G., & Farina, M. (2014). New documents concerning Patriarch Ignatius Na’matallah (Mardin, ca. 1515 – Bracciano, near Rome, 1587) 1. Elias, the “Nestorian” bishop . Egitto e Vicino Oriente, 37, 179–189.)
- (Borbone, P. (2016). Wooden Stirrups and Christian Khans. Bar'Ebroyo's Use of Juwayni's" History of the World Conqueror" as a Source for his" Chronography". Hugoye, 19(2), 333-369.)
- -Other works:
- (Borbone, P. G. (2023). Syriac Sources. In M. Biran & H. Kim (Eds.), The Cambridge History of the Mongol Empire (pp. 1200–1216). Cambridge University Press.)
آثار منتشرشده به فارسی
کتاب یا مقالهای از پییِر جورجو بوربون به فارسی انتشار نیافته است.
منابع به زبان های دیگر
- Aigle, D. (2013). Pier Giorgio Borbone (trad.). Un ambassadeur du Khan Arghun en Occident: Histoire de Mar Yahballaha III et de Rabban Sauma (1281–1317) [Review of the book Storia di Mar Yahballaha e di Rabban Sauma, by P. G. Borbone]. Abstracta Iranica, 32–33. https://journals.openedition.org/abstractairanica/40597
- Ancient Egypt & Western Asia. (n.d.). Pier Giorgio Borbone. University of Pisa. https://ancientegyptandwesternasia.it/pier-giorgio-borbone
- (2024). Pier Giorgio Borbone (Q93224880). https://www.wikidata.org/wiki/Q93224880
- BnF Catalogue Général. (2018). Borbone, Pier Giorgio (1956–....). Bibliothèque nationale de France (BnF). https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12875686p
- Dipartimento di Civiltà e Forme del Sapere. (2023). Migliori docenti dell’anno dell’Università di Pisa: nove i premiati del Dipartimento di Civiltà e Forme del Sapere. Università di Pisa. https://www.cfs.unipi.it/2023/12/19/migliori-docenti-dellanno-delluniversita-di-pisa-nove-i-premiati-del-dipartimento-di-civilta-e-forme-del-sapere
- Centro Interdipartimentale di Studi Ebraici (CISE). (n.d.). PG Borbone: Curriculum. Università di Pisa. https://www.cise.unipi.it/wp-content/uploads/2014/03/Borbone-Pier-Giorgio.doc
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Google Scholar. (n.d.). Pier Giorgio Borbone. https://scholar.google.com/citations?user=jxYVsYIAAAAJ&hl=en&oi=sra
گردآورنده