وویچخ اسکالموفسکی (Wojeiech Skalmowski)
فهرست مطالب
فیلیپ ژینیو Philippe Gignoux
فیلیپ ژینیو (Philippe Gignoux) ایران‌شناس فرانسوی است. عمدة پژوهش‌های او در خصوص ادیان ایران باستان و کتیبه‌های دوران ساسانی است. از جملة فعالیت‌های او می‌توان به تأسیس و مدیریت مجلۀ مطالعات ایرانی (Studia Iranica) و همچنین مدیریت انجمن ایرانشناسی اروپا (la Societas Iranologica Europaea) و انجمن پیشرفت ایرانشناسی (Association pour l'avancement des études iraniennes, APAEI) اشاره کرد.
تولد و درگذشت
اول مارس 1931م. – «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
فیلیپ ژینیو در اول مارس 1931م. در سالز (Solaize) زاده شد. او خانوادۀ پرجمعیتی داشت. پدرش فارغ‌التحصیل دانشگاه پلی‌تکنیک بود و در طی جنگ جهانی اول سرباز توپخانه. مادرش هم زنی خانه‌دار بود و از هشت فرزند خود نگهداری می‌کرد. ژینیو در 18 مارس 1965م. در پاریس با آن‌ماری پستل (Anne-Marie Pestel) ازدواج کرد. حاصل این ازدواج سه فرزند به نام‌های ژاک (Jacques)، امانوئل (Emmanuel) و آن‌کلر (Anne Claire) شد (École pratique des hautes études, 2022). او تحصیلات متوسطۀ خود را در کالج دومینیکن در اولن، رون (collège dominicain d'Oullins ,Rhône) در نزدیکی لیون گذراند. وی پس از خدمت سربازی (تونس: 1960-1957 م.)، فارغ‌التحصیل زبان فارسی از مدرسۀ ملی زبان‌های زندۀ شرقی (École nationale des langues orientales vivantes, ENLOV) که هم‌اکنون موسسه ملی زبان‌ها و تمدن‌های شرقی (اینالکو) (Institut national des langues et civilisations orientales (INALCO)) نامیده می‌شود، شد و به تحصیل در مدرسۀ مطالعات عالی (بخش چهارم و پنجم) (Ecole pratiques des Hautes Etudes, EPHE) و مؤسسۀ کاتولیک پاریس(Institut Catholique de Paris) پرداخت. ژینیو از سال 1952م. تا 1955 م. در کردستان عراق ماند. او سپس از سال 1955م. تا 1964م. به‌عنوان پژوهشگر در مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (Centre national de la recherche scientifique, CNRS) مشغول به کار شد. وی در سال‌های 1970م. تا 2000م. در مدرسۀ مطالعات عالی (بخش پنجم) مدیر مطالعات کرسی ادیان ایران باستان شد. او همچنین مسئول کنفرانس‌های مدرسۀ مطالعات عالی بود (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
فیلیپ ژینیو از سال 1972 تا 2000 م. خزانه‌دار انجمن پیشرفت ایرانشناسی بود. سپس از سال 2000م. او به ریاست این انجمن منصوب شد. ژینیو همچنین مجلۀ مطالعات ایرانی را تأسیس کرد و تا سال 2000م. مدیریت آن را بر عهده داشت. علاوه‌براین، او در ابتدا معاون مدیر (1983-1987م.) و سپس مدیر انجمن ایرانشناسی اروپا (1987-1991م.) شد. او از سال 1991م. تا 2004م. برنامۀ «مجموعه منابع تاریخ آسیای مرکزی پیش از اسلام» (Collection des sources pour l'histoire de l'Asie centrale pré-islamique) را با حمایت اتحادیه بین‌المللی آکادمی‌ها (Union Académique Internationale) اجرا کرد. از دیگر فعالیت‌های او می‌توان به عضویت در فرهنگستان کتیبه‌شناسی و زبان‌های باستانی فرانسه (Académie des inscriptions et belles lettres) اشاره کرد (Ibid). علاوه بر این موارد، او مقالات فراوانی در ایرانیکا نوشته است.
آثار
- کتاب
- به نام یزدان (پد نامی یزدان). مطالعات کتیبه‌شناسی، سکه‌شناسی و تاریخ ایران باستان.
- مهرهای ساسانی از مجموعه‌های خصوصی مختلف.
- ارداویراف‌نامه (ارداویرازنامه)
- افسون‌های جادویی سریانی.
- کتیبه‌های کرتیر و دیدگاه او دربارۀ زندگی پس از مرگ.
- چهار کتیبۀ کرتیر مغ.
- گزیده‌های زادسپرم، چاپ انتقادی متن پهلوی، با همکاری تفضلی.
- مبانی فلسفۀ مزدایی.
- مسیحیان در سرزمین ایران. پنجم: واژه‌نامه اصطلاحات داروسازی سریانی.
- انسان و کیهان در ایران باستان.
- مقاله
- کالبد استخوانی و روح استخوانی: مقاله‌ای دربارۀ شمنیسم در ایران باستان.
- نگاه‌های جدید به آخرالزمان ایران.
- مجموعۀ طبرستان پس از ساسانیان (1). اشیا و اسناد ثبت‌شده به فارسی میانه.
- مجموعۀ طبرستان پس از ساسانیان (2). اسناد، ظروف نقره و سکه‌های ساسانی.
- مجموعۀ طبرستان پس از ساسانیان (3). واژه‌گان و نمادها: اشیای ساسانی و مجموعۀ طبرستان.
آثار به زبان های دیگر
منابع
- ژینیو، ف. (1372 ش.). ارداویراف‌نامه (ارداویرازنامه) (ترجمة ژ. آموزگار). انتشارات معین و انجمن ایرانشناسی فرانسه (تاریخ نشر اصلی اثر: 1984 م.).
- -. (1375 ش.). پیوند جان و تن از مانویت تا اسماعیلیه (ترجمة ش. شاهنده). فصلنامۀ فرهنگ، سال 9، ش. 1، صص. 317-334 (تاریخ نشر اصلی اثر: 1990م.).
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعه در خصوص مکاتبات فیلیپ ژینیو با شجاع‌الدین شفا، مدیر کتابخانۀ پهلوی، دربارۀ خرید مجموعه‌ای از مهرهای مربوط به دوران پیش از تاریخ می‌توان به سند خرید مجموعه‌ای از مهرهای مربوط به دوران پیش از تاریخ در آرشیو ملی ایران مراجعه کرد.
تاریخ آخرین ویرایش
1401-12-25
