1926م. (1305ش.)-2021م. (1401ش.)

احمد مهدوی دامغانی در مشهد متولّد شد. او تحصیلات روحانی و حوزوی را در مدارس مشهد دنبال کرد. دورۀ دکترا را در دانشگاه تهران گذراند و دکترای الهیات اسلامی و ادبیات فارسی گرفت. پس از آن بین سال‌های 1962م. تا 1985م. در دانشگاه تهران در دانشکده‌های ادبیات و الهیات شروع به تدریس کرد. دکتر مهدوی دامغانی بین سال‌های 1987م. تا 2014م. به‌صورت پاره‌وقت در دانشگاه هاروارد نیز تدریس می‌کرد. او علاوه بر دانشگاه هاروارد، در طی اقامتش در امریکا در دانشگاه پنسلوانیا نیز تدریس می‌کرد (Mottahedeh, 2022). استاد مهدوی دامغانی علوم اسلامی، ادبیات اسلامی، متون پیشرفتۀ عربی و فارسی صوفیانه و فلسفۀ اسلامی تدریس می‌کرده است. او هم‌چنین به مدت سه سال در اسپانیا در دانشگاه اتونومادای (Autonomada) مادرید به استادی پرداخت.

حافظۀ احمد مهدوی دامغانی بسیار شگفت‌انگیز بود. نقل است که او ده‌ها هزار بیت شعر عربی و تقریباً به همین تعداد شعر فارسی حفظ بود. حتّی کسانی که در پیری او شاگردش بودند، از توانایی او در کمک به دانشجویان برای درک یک خط یا یک قطعه شعر متعجّب بودند. او بیش از سیصد مقالۀ علمی و بیش از ده نسخه و شرح بر آثار کلاسیک در ادبیات عربی و فارسی نوشته است (Mottahedeh, 2022). احمد مهدوی دامغانی سال‌ها سردفتر اسناد رسمی تهران بود. او از سال 1345ش. رئیس کانون سردفتران اسناد رسمی شد. از احمد مهدوی دامغانی در چندین جشنواره تجلیل شده است (Mottahedeh, 2022).

بیشتر آثار احمد مهدوی دامغانی به زبان مادری او یعنی فارسی نوشته شده‌اند .برخی از مقالات او که در مجلّه‌های ایران چاپ شده‌اند، عبارتند از:

1. یادداشت‌هایی درباره تاریخ بغداد. (۲۸ فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۶). آینۀ پژوهش، ۱ (۱۶۳)، 3 –
2. معرفی اجمالی دو نسخه خطی (شرح اشارات امام فخر رازی؛ شرح العده فی اللغه). (۱۳۸۶ و ۱۳۸۷). نامۀ بهارستان، 8 و 9 (۱۳ و ۱۴).
3. همه گویند و سخن گفتن سعدی دگر است. (خرداد ۱۳۸۵). حافظ. شمارۀ ۲۹.

در این مقاله احمد مهدوی دامغانی اقتباسات و تشابهات سعدی در گلستان و بوستان را با اشعار عربی بررسی کرده است. او در این مقاله به متنبی، شاعر برجستۀ عرب، توجّهی نداشته است. او در این مقاله به دنبال این مسئله بوده است که با مقابله و مقایسۀ مضامین غیرقابل مقایسه بودن سعدی را نشان دهد (مهدوی دامغانی، 1370). دکتر مهدوی دامغانی پس از انتشار این اثر، چندین مقالۀ دیگر با همین عناوین و با اضافه کردن کلمۀ «بازهم» به عنوان آن منتشر کرده است.

4. حافظ با یادداشت‌ها و حواشی دکتر قاسم غنی. (فروردین 1384). حافظ، شماره ۱۳.
5. محاکم قضایی در زمان قاجاریه. (خرداد ۱۳۸۳). حافظ، شماره ۳.
6. تاریخچه محضر و دفتر اسناد رسمی. (مهر ۱۳۸۳). حافظ، شماره ۷.
7. خاطرات فرهنگی: خاطراتی از کلاس درس استاد فروزانفر. (فروردین ۱۳۷۹). بخارا، شماره ۱۱.
8. آخرین دیدار با دکتر زرین کوب. (مرداد ۱۳۷۸). بخارا، شماره ۷.

فهرست سایر مقالات استاد مهدوی دامغانی را در پرتال جامع علوم انسانی و پایگاه مجلات تخصصی نور  ببینید. در ادامه مشخّصات برخی از کتاب‌های وی آمده است:

9. کشف الحقایق (ت‍ال‍ی‍ف ع‍ب‍دال‍ع‍زی‍ز ب‍ن‌ م‍ح‍م‍ّد ن‍س‍ف‍ی). (۱۳۸۴). ت‍ه‍ران‌ : ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ ع‍ل‍م‍ی‌ و ف‍ره‍ن‍گ‍ی.
10. چهار مقاله درباره مولی الموالی علی (ع) و داستان ضامن آهو. (‏۱۳۸۵). تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
11. یاد یاران و قطره‌های باران: مجموعه‌ای از مقالات (به‌کوشش علی‌محمد سجادی، سعید واعظ). (‏‫۱۳۹۰). تهران: انتشارات علم و دانش‏‫.
12. رساله درباره خضر علیه السلام. (۱۳۸۶). تهران: کتاب مرجع‏‫.
13. مقالاتی در حدیث دیگران. (1383). ته‍ران‌: ت‍ی‍ر.
14. در باغ روشنایی: گزیدۀ حدیقه الحقیقه (نوشتۀ س‍ن‍ائی م‍ج‍دودب‍ن‌ آدم‌، ۴۷۳؟ - ۵۲۵؟ق‌.). (1375). ت‍ه‍ران‌: س‍خ‍ن‌.
15. نقد: پنج وقت‌نامه از محمود افشار یزدی، ناموارۀ دکتر محمود افشار یزدی، اثر ایرج افشار، کریم اصفهانیان (Reviewed Works: Panj Vaqf-nāmah (Five Endowment Deeds) by Mahmud Afshar Yazdi; Nāmvārah-yi Doktor Maḥmūd Afshār Yazdi (Mahmud Afshar Yazdi's Festschrift) by Iraj Afshar, Karim Isfahaniyan))

این اثر به زبان انگلیسی نوشته شده است و هنوز به فارسی ترجمه نشده است.

1. مهدوی دامغانی، احمد. (1370). همه گویند و سخن گفتن سعدی دگر است. ایران‌شناسی، 9، 27-
2. تصویر استفاده شده در سایت از ویکی پدیا است.
3. Mottahedeh, Roy P. (2022). Roy Mottahedeh remembers Ahmad Mahdavi Damghani. In CMES the center for middle eastern studies Harvard university websit Retrieved 29 July 2022

المیرا کریمی

مرداد ماه 1401ش.