جرج سارتن George Sarton

آثار و نوشته‌های سارتن به‌قدری زیاد است که آوردن تمام آنها در زندگی‌نامۀ او امکان‌پذیر نیست.

• مقدمه‌ای بر تاریخ علم

George Sarton, Introduction to the History of Science. From Homer to Omar Khayyam (Baltimore: Williams & Wilkins, 1927), vol. 1; Sarton, Introduction to the History of Science. From Rabbi Ben Ezra to Roger Bacon (Baltimore: Williams & Wilkins, 1931). vol. 2, two parts; Sarton, Introduction to the History of Science. Science and Learning in the Fourteenth Century (Baltimore: Williams & Wilkins, 1947), vol. 3, two   او در زمان تألیف جلد دوم تاریخ علم، زبان عربی را آموخت و برای تحقیق بیشتر به نواحی مختلف خاورمیانه مسافرت کرد، به تحقیق دربارۀ دستاوردهای عالمان مسلمان پرداخت و تصمیم گرفت مکتب مسلمانان اسپانیولی را به‌صورت یک انستیتو فعال کند. در حین این فعالیت با چند عالم عرب اسپانیولی مانند (Julian Ribera Y Tarago) و (Miguel Asin Palacioos)  آشنا شد و کمک کرد که مقالات آنها در isis منتشر شود. نکتۀ قابل توجه که تبادل نظر و مشورت‌های سارتن با محققان مسلمان به‌مراتب بیشتر از سایر محققان تاریخ علوم در غرب بوده است. او معتقد بود که همکاری و نفوذ عالمان مسلمان در حوزۀ تاریخ علوم به‌مراتب پیشروتر از محققان و نظریه‌پردازان غربی است و بی‌توجهی غربی‌ها به این واقعیت به‌شدت عصبانیت و اندوه او را به همراه داشت. او همچنین تحت تأثیر پژوهش‌های Ribera دربارۀ انتقال موسیقی از شرق به غرب، به تأثیر شگرف ریاضیات بر موسیقی و استفاده از نظریۀ diffusion حرکت، اشاعه در علوم و توجه به مبانی چهارگانۀ Quadrivium اعتقاد داشت که شامل فرضیۀ شناسایی اعداد، جبر، هندسه و موسیقی بود؛ اما متأسفانه عمرش کفاف نکرد که روی این مبحث علمی بیشتر کار کند. او تنها سه جلد از این کتاب را نوشت که با موضوع‌های زیر منتشر شد:

• جلد اول: از هومر تا عمر خیام
• جلد دوم: از خاخام عزرا تا راجر بیکن
• جلد سوم: علم و یادگیری در قرن چهاردهم م۱۹۲۷–۱۹۴۸م

در این کتاب بزرگ سه‌جلدی، سارتن، مشارکت‌های علمی و فرهنگی هر تمدن از دوران باستان تا قرن چهاردهم را بررسی می‌کند

• Sarton, George. (1936). The Study of the History of Mathematics & The Study of the History of Science, 1954 Dover reprint from Internet Archive.

این کتاب شامل ترجمۀ دو مقالۀ بلند جورج سارتن است. ترجمۀ فارسی این کتاب با معرفی کوتاهی از او و مقاله‌ای دربارۀ کارهای ایرانیان در زمینۀ تاریخ ریاضیات همراه شده است. سارتن در این کتاب می‌گوید: «تاریخ ریاضیات نشاط‌بخش است؛ زیرا در پیش روی ما منظره‌ای از سلسلۀ بی‌پایان پیروزی‌های فکر انسان را نمایان می‌سازد، پیروزی‌هایی که با شکست‌ها خنثی نشده؛ یعنی بدون فرومایگی و اهانت و بدون قساوت‌هاست و درعین‌حال به ما کمک می‌کند که بدبینی را به دور افکنیم. این پیروزی‌ها هر قدر عظیم باشد، مورخ موقع‌شناس هنوز انتظار پیروزی‌های بیشتر و بزرگ‌تری را دارد».

• 1947/8: Introduction to the Hisory of Science. (III. Science and learning in the fourteenth-century, pt. 1–2, 1947–48). Baltimore: Williams & Wilkins.

کتاب گفتارهایی در تاریخ علم سارتن همچنان که از عنوانش پیداست، دربرگیرندۀ مقاله‌هایی از خود او دربارۀ تاریخ علم است. این اثر چکیده‌ای از بهترین تحقیقات و نوشته‌های سارتن را در خود جای داده است و هنوز بعد از گذشت بیش از نیم‌ قرن از نخستین انتشار آن، کتابی خواندنی و قابل دفاع به شمار می‌رود.

• (1931). The History of Science and the New Humanism, New York: Henry Holt & Company.
• (1952). A History of Science. Ancient science through the Golden Age of Greece, Cambridge. Massachusetts: Harvard University Press.
• (1959). A History of Science. Hellenistic science and culture in the last three centuries B.C., Cambridge. Massachusetts: Harvard University Press.
• (1965). The Study of the History of Science(German: Das Studium der Geschichte der Naturwissenschaften, Frankfurt am Main: Klostermann.

علاوه‌بر کتاب، سارتن مقاله‌های بی‌شماری نیز نوشته است. در اینجا چند مقالۀ مهم او آمده است:

• (1924). Sarton, George. (1924). "The New Humanism". Isis, 6 (1), 9-2. doi:1086/358203. JSTOR223969.
• (1927–48). Introduction to the History of Science (3 v. in 5), Carnegie Institution of Washington Publication# 376, Baltimore: Williams and Wilkins, Co.
• (1951). "The Incubation of Western Culture in the Middle East: a George C. Keiser Foundation Lecture", March 29, 1950, Washington, D.C.