جان ریچاردسونJohn Richardson شرقشناس انگلیسی بود. او مؤلّف نخستین فرهنگ فارسی- عربی- انگلیسی بود که به فرهنگ ریچاردسون مشهور است؛ این فرهنگ در سال 1777 م. – ۱۷۸۰م. نگاشته شده و مشتمل بر پنجاههزار واژۀ فارسی همراه با برابرنهاد انگلیسی آنهاست.
یوهان ولفگانگ فون گوته Johann Wolfgang von Goethe شاعر، داستاننویس، نمایشنامهنویس، نقاد، متفکر، و دانشمند آلمانی، یکی از مردان بزرگ فرهنگی قرون ۱۸م. و ۱۹م. اروپا، و یکی از افراد ممتاز تاریخ ادبیات جهان، که پس از آشنایی با حافظ، تأثیر فراوانی از اشعار او گرفت.
جان تامپسن پلتس John Thompson Platts ایرانشناسی است که در زمینۀ مطالعات زبان و ادبیات فارسی فعال بودهاست. او همچنین به عنوان مدرس ریاضی، نویسنده، ویراستار، مترجم و آهنگساز نیز شناخته میشود.
ژیلبر لئون ژان لازار Gilbert Leon Jean Lazard از ایرانشناسانی است که در زمینۀ زبان ایرانی، ترجمۀ اشعار کلاسیک فارسی، نوع شناسی زبانشناسی و همترازی نحوی مطالعه و پژوهش کرده است. او همچنین به عنوان نویسنده، مؤلف، ویراستار، مترجم، ناشر، مفسر، راهنما و مشاور علمی، شناخته میشود.
کبیر ادموند هلمینسکی Kabir Edmund Helminski پژوهشگر حوزۀ تصوف و عرفان، مولویشناس، نویسنده و مترجم اشعار مولانا به زبان انگلیسی است. ترجمهها و تحقیقات او تاثیر فراوانی در شناخت و معرفی اشعار مولانا به جهانیان داشته است. علاوه بر متون و اشعار مولانا و دیگر عارفان اسلام، او مقالات و آثاری نیز در حوزۀ پژوهش موسیقی عرفانی و سماع دارد. هلمیسنکی یکی از شیوخ و نمایندگان طریقت مولویه در جهان است و در پی آن است تا سبک زندگی مدرن را به نحوی با اصول این طریقت تطبیق دهد.
حمید دباشی Hamid Dabashi استاد ایرانشناسی و ادبیات تطبیقی دانشگاه کلمبیا در نیویورک آمریکا است. او در بسیاری از دانشگاههای آمریکای شمالی، اروپا، کشورهای عربی و ایران تدریس کرده و سخنرانی داشته است. دباشی یکی از نویسندگان و منتقدان فرهنگی برجسته در جهان معاصر اسلام است و کتابها و مقالات او به زبانهای متعددی ترجمه شده است.
آمر طاهر احمد (یا عامر؛ چنان که در بعضی منابع آمده است.) Amr Taher Ahmad اهل کردستان عراق و متخصص در زبان و ادبیات کردی و فارسی است. بررسی شعر و شاعران معاصر این دو زبان، تاریخ ادبیات و ادبیات تطبیقی تمرکز مطالعاتی او را تشکیل میدهند. در حوزۀ ایرانشناسی بیشتر به بررسی وزن عروضی و شاعران معاصر ایرانی پرداخته و نوشتن مداخل چند تن از این شعرا را در کتاب دائرۀ المعارف اسلام به عهده داشته است. رسالۀ دکتریاش در ایران برنده جایزۀ جهانی کتاب سال شد.
اریش ارنست امیل برونلیش Erich Ernst Emil Bräunlich شرقشناس آلمانی نیمۀ نخست سدۀ 20م. بود. وی متخصص زبانهای شرقی، ادبیات و شعر عرب در دوران بادیهنشینی، پیش از ظهور دین اسلام بود. علاقۀ اصلی او بررسی شعر کهن عرب و فرهنگنامهنویسی برای این تمدن بود. او شاگرد آگوست فیشرِ بزرگ بود و راهاندازی دایرهالمعارف عظیم اسلامیکا از جمله خدماتی بود که در کنار استاد مشهورش به این حوزۀ مطالعاتی انجام داد.
ژ. م. تانکوانی J. M. Tancoigne دیپلمات و مترجم بهنام فرانسوی است که در سفرهای خود به ایران گزارشهای خوبی نوشته و روایت مناسبی از ایران داشته است.
پائولا اورساتی Paola Orsatti ایرانشناس ایتالیایی و متخصص تاریخ زبان فارسی و اشعار عاشقانه در ادبیات کلاسیک فارسی است.
الیف شافاکElif Shafack (برخی از منابع از جمله «فهرست مستند مشاهیر و مؤلفان» و «مستندات اسامی کتابخانۀ ملی» نام خانوادگی این نویسنده را به شکل «شفق» برگرداندهاند.) رماننویس، مقالهنویس، سخنران و دانشمند و فعال سیاسی فرانسوی-ترکتبار است. او استاد دانشگاه آریزونا است و در دانشگاههای مختلف دیگری در جهان تدریس کرده است. توجه به زنان، اقلیتها، خردهفرهنگها و جوانان از ویژگیهای آثار اوست. او در این آثار به تاریخ، صوفیگری، فرهنگ شفاهی و سیاست فرهنگی توجه خاص دارد. مولانا یکی از موضوعات پژوهشها و نوشتههای او بوده است.
آلفرد کارلوویچ آرندس Alfred Karlowich Arends متخصص زبانشناسی و استاد مطالعات شرقی دانشگاه لنینگراد بود. او آثاری راجعبه تاریخ و ادبیات ایران دارد.
ناتان هاسکل دول[1] Nathan Haskell Dole مترجم، نویسنده و پژوهشگر آمریکایی است که تحقیق و پژوهش در ادبیّات و تاریخ روسیه، چاپ اشعار بعضی شاعران آمریکایی و اروپایی از جمله فعّالیتهای او خارج از حوزۀ ایرانشناسی است و در حوزۀ ایرانشناسی نیز چاپ رباعیّات خیّام از روی نسخۀ ادوارد فیتزجرالد (Edward FitzGerald)، پژوهش دربارۀ شاعرانی ایرانی چون جامی و عطار ترجمة بعضی اشعار آنها از فعالیتهای اوست.
[1] -در معدودی از منابع به طرُق مختلفی چون ناتان هسکل، ناتان دُل و ناثان هسکل دول هم آمده است.
