حدیث شرق‌شناسی: شرق‌شناسی در مقابل غرب‌شناسی
- تاریخ انتشار:
شناسنامه
حدیث شرق‌شناسی: شرق‌شناسی در مقابل غرب‌شناسی (Orientalism versus Occidentalism: literary and cultural imaging between France and Iran since the Islamic Revolution)
نویسنده و مترجم: لیتیشیا نانکت (Laetitia Nanquette)، احیاء عمل صالح و منیژه عبداللهی
سال انتشار: 1399ش.
آخرین چاپ موجود در بازار: 1399ش.
ناشر: تمدن علمی
نحوۀ دسترسی: این کتاب در کتابخانه ملی ایران وجود دارد. صفحات ابتدایی کتاب را از اینجا دریافت کنید.
مروری بر منبع (مهم‌ترین سرفصل‌ها)
این اثر حاصل تلاش‌ها و تعمق نویسنده و برگرفته از رساله دکترای او است. عنوان اصلی کتاب شرق‌شناسی در برابر غرب‌شناسی با زیرعنوان تصاویر ادبی و فرهنگی فرانسه و ایران پس از انقلاب اسلامی است که در ترجمه و با نظر مترجمان عنوان حدیث دیگران از بیت معروف مولانا انتخاب شده است. این اثر به‌طور کلی به مفهوم شرق‌شناسی پرداخته است. کتاب در پنج فصل اصلی ارائه شده است. پس از مقدمه نویسنده و مترجم و پرداختن به تصویر یا بازنمود آن دیگری، صورت‌بندی روابط متقابل ایران و فرانسه انجام شده و سپس روش کار و چگونگی انتخاب منابع و مراجع شرح داده شده است. فصل نخست این اثر با عنوان پرسشی نوشته شده است. پرسشی که اینجا مطرح شده است این سؤال است که چگونه می‌توان ایرانی بود؟ در عنوان‌های زیر این فصل بررسی شرق‌شناسی معاصر فرانسوی، رمان‌های تاریخی شرق‌شناسی، و سفرنامه‌ها و آثار سفرنامه‌ای آمده است. فصل دوم به تصویر ایران در متون و نوشته‌های فرانسوی اختصاص داده شده است، تصویر انقلاب 1357ش. در روزنامه لوموند، کتاب‌ها و متون ژورنالیستی به قلم ایرانیان، رمان‌های تعلیمی، ضدروایت‌ها درباره ایران، و زندگی‌نامه رنج یا رنج‌نامه‌نویسی عناوینی هستند که از طریق آنها نویسنده تلاش کرده تصویر ایران را در متون و نوشته‌های فرانسوی نشان بدهد. عنوان فصل سوم، شیطان کوچک، رویکرد متون ایرانی به فرانسه است که در آن تصویر فرانسه به عنوان مهد اندیشه و هنر، نقش ترجمه‌ها، مقابله با تصویر مثبت فرانسه در متون داستانی و غرب‌شناسی سنتی در روایت‌های فارسی آمده است. فصل چهارم اثر ادبیات فارسی در غرب (فرانسه) را بررسی کرده است. ادبیات در تبعید عنوان مهمی است که در این فصل به آن پرداخته شده است. فصل پنجم به دیگری پرداخته و با عنوان غلبه بر دیگری بودن، متون تلفیقی فرانسوی و فارسی به درهم‌آمیختگی و تلفیق در متون فارسی و فرانسوی پرداخته است. پس از پنج فصل اصلی نیز یادداشت‌های مقدمه، فصل نخست، فصل دوم، فصل سوم، فصل چهارم و فصل پنجم آمده است. فهرست منابع و نام‌نامه هم در انتها آمده است.
نقدی بر منبع (نقاط قوت و یا ضعف منبع)
رویکرد این اثر به مفهوم شرق‌شناسی بسیار بدیع و نو است و نویسنده تلاش کرده از شیوه‌های پیشین فاصله بگیرد. تا حد زیادی نیز در رسیدن به هدف موفق عمل کرده است. با نگاهی اجمالی به عناوین فصل‌ها این متفاوت بودن به خوبی دیده می‌شود. در همین راستا توجه به ادبیات و متون ادبی این اثر را متفاوت از آثار پیش از خود کرده است. به گونه‌ای که نویسنده به طور خاص به رمان‌ها و متون داستانی توجه کرده و با کاوش در آنها تلاش کرده تصویر درستی از شرق‌شناسی و ایران‌شناسی ایجاد کند. با این حال با این که این اثر به طور خاص به ایران و ایران در فرانسه پرداخته است با این حال عنوان برگزیده شده کمی غلط‌انداز است و به نوعی این تصور را برای خواننده ایجاد می‌کند که احتمالا بنا است در این اثر به شرق‌شناسی پرداخته شود. خواننده تنها با نگاه به سرفصل‌ها و نگاه به عنوان فرعی به این نتیجه می‌رسد که به طور خاص به ایران و فرانسه پرداخته است.