دیداری با دیلن توماس
- تاریخ انتشار:
شناسنامه
دیداری با دیلن توماس (An Encounter with Dylan Thomas)
نویسنده و مترجم: ابراهیم گلستان؛ مترجم عباس میلانی.
سال انتشار: 2022م.
آخرین چاپ موجود در بازار: 2022م.
ناشر: نشر مِج (Mage Publishers)
نحوه دسترسی:
مروری بر منبع (مهمترین سرفصلها)
هسته اصلی کتاب، روایت ابراهیم گلستان از دیدار خود با دیلن توماس در آبادان در سال 1951م. است. در آن زمان، ایران و بریتانیا بر سر مسئله نفت و انحصار شرکت نفت ایران و انگلیس در شرایطی پرتنش قرار داشتند. گلستان که در آن هنگام ۲۹ سال داشت، با دیلن توماس، شاعر مشهور ولزی، دیدار کرد؛ توماس دو سال بعد درگذشت.
بخش اصلی کتاب، ترجمه انگلیسی روایت گلستان است که متن فارسی آن نیز در صفحات مقابل آمده است. این روایت تنها ثبت ملاقات با شاعری مشهور نیست؛ گلستان در خلال گفتوگو، تصویری انتقادی از موقعیت توماس و مأموریتی که برای آن به ایران آمده بود ارائه میکند. در کنار روایت گلستان، عباس میلانی و آلینا اوتراتا (Alina Utrata) گزارشی پژوهشی درباره دوران اقامت دیلن توماس در ایران ارائه میکنند. این بخش بر نامهها، یادداشتهای شخصی و اسناد آرشیوی موجود در انگلستان و ولز تکیه دارد و تلاش میکند جزئیات این دوره و زمینههای تاریخی و حرفهای حضور توماس در ایران را روشنتر کند. به این ترتیب، کتاب روایت گلستان را با اسنادی مستقل درباره زندگی و فعالیت توماس در ایران پیوند میدهد.
بخش دیگری از کتاب به زندگی و آثار ابراهیم گلستان اختصاص دارد. میلانی در مقالهای مقدماتی، زندگی گلستان، جایگاه او در ادبیات و سینمای ایران و رویکرد نوآورانهاش را به فیلم بررسی میکند. این بخش با توجه به انتشار کتاب در اکتبر 2022م.، همزمان با صدمین سال تولد گلستان، تهیه شده است. در پایان نیز فیلمشناسی و کتابشناسی برگزیده آثار گلستان و نوشتههای مربوط به او آمده است.
نقدی بر منبع (نقاط قوت و یا ضعف منبع)
یکی از مهمترین نقاط قوت کتاب، چندلایه بودن آن است. اثر همزمان روایتی ادبی و شخصی، سندی درباره رویارویی فرهنگی ایران و بریتانیا، پژوهشی درباره حضور دیلن توماس در ایران و مقدمهای درباره یکی از چهرههای مهم ادبی و سینمایی ایران است. قرار گرفتن متن فارسی گلستان در کنار ترجمه انگلیسی نیز امکان بررسی مستقیم زبان، لحن و انتخابهای مترجم را فراهم میکند. استفاده از نامهها، یادداشتها و اسناد آرشیوی درباره توماس نیز روایت شخصی گلستان را با شواهد دیگری تکمیل میکند. از سوی دیگر، محدودیت کتاب ناشی از ماهیت آن بهعنوان روایت یک دیدار کوتاه و مطالعهای متمرکز بر دو شخصیت است. بنابراین نمیتوان آن را تاریخ جامع روابط فرهنگی ایران و بریتانیا، تاریخ صنعت نفت یا شرحی کامل از زندگی دیلن توماس در ایران دانست. همچنین روایت گلستان، همچون خاطره و بازسازی یک رویارویی، ناگزیر با زاویه دید و برداشت شخصی نویسنده همراه است. از این رو، برای استفاده تاریخی، بهویژه درباره جزئیات گفتوگو، بهتر است این روایت در کنار اسناد و منابع دیگر خوانده شود. بخش پژوهشی کتاب درباره توماس تا حدی این محدودیت را کاهش میدهد، اما جایگزین یک مطالعه جامع تاریخی درباره مناسبات نفتی و سیاسی ایران و بریتانیا نیست.
ارزش این کتاب برای ایرانشناسی بیش از همه در پیوند دادن تاریخ سیاسی ایران، تاریخ نفت، ادبیات، سینما و تعاملات فرهنگی ایران و غرب است. دیدار گلستان و توماس در بستر بحران نفت و روابط پرتنش ایران و بریتانیا رخ میدهد و از همین رو میتوان آن را نمونهای کوچک، اما معنادار از برخورد دو فضای فرهنگی در ایران میانه قرن بیستم دانست. کتاب همچنین برای مطالعه تاریخ روشنفکری ایران، جایگاه ابراهیم گلستان در ادبیات و سینما، بازنمایی ایران در نگاه هنرمندی اروپایی و مسئله ترجمه و انتقال فرهنگی ارزشمند است. وجود متن فارسی و ترجمه انگلیسی در کنار یکدیگر نیز به کتاب ارزش ویژهای برای پژوهشهای ادبی و ترجمهشناختی میدهد.

