دسته ای اصلی ایرانشناسان
آبراهام ویلاک Abraham Wheelock پژوهشگر انگلیسی قرن هفدهم بود و به نسبت زمان خودش مسیر عجیبی را طی کرد. او عربیدان و ساکسونشناس بود و در هر دوی زمینه، پیشگام و به نوعی بنیانگذار فعالیتهای آکادمیک در انگلستان شناخته میشود. اثر مهم او در زمینۀ ایرانشناسی تصحیح، ترجمه و چاپ ترجمۀ فارسی انجیلهای چهارگانه در انگلستان است.
زیگموند تلگدی Zsigmond Telegdi از خاورشناسان مجارستان و استاد زبانشناسی عمومی بود. علاقه او در زبانشناسی منتهی به تحصیل در رشتههای ایرانشناسی، سامیشناسی و ترکشناسی گردید. همین امر او را به حوزه مطالعات تاریخ، فرهنگ، زبان و ادبیّات فارسی کشاند.
مارک اسموژینسکی Marek Smurzynski ایرانشناس و دانشآموخته زبان و ادبیّات فارسی بود که در زمینهی ادبیّات تطبیقی و فرهنگ و ادبیّات فارسی فعالیت داشت. تلاش او در ترجمه آثار ادبی فارسی به زبان لهستانی این بود که مضمون شعرها را با لطافت زبان لهستانی همراه سازد. علاوه بر آن، شعر بلند سهراب سپهری به نام صدای پای آب را به زبان لهستانی برگرداند.
راسموس کریستین Rasmus Kristian زبانشناس، لغتشناس دانمارکی و بنیانگذار اصلی علم زبانشناسی تطبیقی Comparative linguistics است. او برای انجام پژوهشهای خود در زمینه زبان، سفرهای زیادی انجام داده است و در سفر خود به ایران، در زمینه زبانهای ایرانی پژوهشهای زیادی کرده است.
دونالد ای مککان Donald E. McCownباستانشناس آمریکایی است که چندین بار برای انجام حفاریها و عملیات باستانشناسی به ایران و عراق سفر کرد. در گروه ارنست هرتسفلد Ernst Herzfeld برای حفاری و کاوش تخت جمشید حضور داشت و کاوشهای زیادی در مناطق مختلف ایران انجام داد.
مهرداد تیریاکیان Mehrdad Tiriakian، زبانشناس و پژوهشگر شاهنامه فردوسی است. او کتاب کارنامک اردشیر بابکان را به زبان ارمنی برگردانده است.
ویلیام فردریک تراورز اوکانر (William Frederick Travers O’Connor) افسر ارتش هند و بریتانیا بود. او را به خاطر سفرهایش به آسیا، مطالعۀ فرهنگها و زبانهای محلی و اقداماتش در سفر به تبت، میشناسند. او مدتی را در ایران زندگی کرد و اطلاعاتی را از این دوران منتشر کرد که به شناخت غرب از ایران کمک شایانی کرده است.
محمود غناوی الزهیری Mahamoud Ghanavi Al-Zahiri استاد دانشگاه بغداد (جامعۀ بغداد)، دانشمند و نویسندۀ بزرگ عراقی است. مطاعات او در زمینۀ زبان و ادبیات عربی است. مهمترین اثر او با عنوان الأدب فی ظل بنی بویه اثری در مورد تاریخ ادبیات است؛ در این اثر به فرهنگ ایران توجه ویژه کرده است. به این اثر او بارها در متون نویسندگان ایرانی استناد شده است.
گلن وارن باورساک Glen Warren Bowersock تاریخشناس امریکایی، متخصص در تاریخ و فرهنگ یونان، روم، و خاور نزدیک و همچنین سنت کلاسیک در ادبیات مدرن است. وی با بهرهگیری بسیار از متون کلاسیک در بسیاری از زبانها، همراه با کتیبهها، سکهها، موزاییکها و بقایای باستانشناسی، آثار فاخری را خلق کرده است. وی در زمینة تاریخ خاور نزدیک و تحولات آن و از جمله تاریخ ایران، نیز قلم زده است.
strong>توماس واکر آرنولد Thomas Walker Arnold پژوهشگر و متخصص در بررسی هنرهای اسلامی و ایرانی است. وی مدتی نیز در دانشگاههای هند تدریس میکرد. او تعدادی اثر راجع به هنر ایرانی و همچنین پژوهشهای مفصلی دربارۀ دین اسلام دارد.
علی البصری (Ali Albasari) محقق عراقی است که با کتابی در مورد مذاکرات رضاشاه سعی در شناساندن فعالیتها و زندگی این پادشاه در ایران کرده است. کتابهای او قبل از انقلاب اسلامی ایران به فارسی برگردانده شده است.
استیسی جم اسکایویلر (Staci Gem Scheiwiller) پژوهشگر آمریکایی تاریخ هنر است. مطالعات او بر تاریخ عکاسی و هنرهای بصری ایران، به خصوص در زمان قاجار، تمرکز دارد. دیدگاههای او در بررسیهایش تکیه بر مطالعات جنسیت، پسااستعمارگرایی و تضاد بین سنت و مدرنیته دارد.
ژان وینسنت شیل Jean Vincent Scheil باستانشناس فرانسوی که در کشف الواح باستانی آشوریان نقش مهمی داشت و به عنوان متخصص آشوریان شناخته شده است. یافتههای او از منطقۀ بینالنهرین و به ویژه در مورد کلده Chaldea و آشور Assyria از مهمترین کشفیات باستانشناسی به شمار میرود.
دنیل توماس پاتس Daniel Thomas Potts باستانشناس آمریکایی متخصص در حوزه خاور نزدیک است. مناطق مورد علاقه او برای پژوهش ایران، بینالنهرین و همچنین خلیج فارس است.
