دسته ای اصلی ایرانشناسان
الگا مرک دیویدسن (Olga Merck Davidson) پژوهشگر مطالعات خاورمیانه در موسسۀ مطالعۀ جوامع و تمدنهای مسلمان واقع در دانشگاه بوستون ایالات متحدۀ آمریکا است. عمدۀ پژوهشها و سخنرانیهای او به ادبیات و هنر کلاسیک ایرانی-اسلامی مربوط است، اما بیش از همه نام او با شاهنامۀ فردوسی و مطالعات تطبیقی بین این کتاب و متون اسطورهای و ادبی دیگر ملل گره خورده است.
کارولی رِویتسکی (Károly Reviczky) شرقشناس و دیپلمات اهل مجارستان است که در زمینۀ ادبیات و شاعران ایران بهویژه حافظ شیرازی تحقیق و پژوهش داشتهاست. مهمترین نکته در ارتباط با حافظپژوهی او این است که اوّلین اثر مستقل را در حوزۀ ترجمۀ اشعار حافظ به چاپ رساند و با این کار، این شاعر نامدار را بیش از پیش به مستشرقان اروپایی شناساند. همچنین رویتسکی که با زبانهای شرقی و غربیِ بسیاری آشنا بود در حوزۀ ادبیات لاتین هم آثاری نگاشتهاست.
ژان- باتیست روسو (Jean-Baptiste Rousseau) شرقشناس و سیاستمدار فرانسوی است که به مطالعه و تألیف در زمینۀ خاورمیانه پرداخت. تحقیقات مهم او دربارۀ دو فرقۀ اسماعیلی و نُصَیریِ شام است و در رابطه با وهابیت هم کارهایی عرضه کردهاست. روسو در دورۀ فتحعلیشاه قاجار مدّتی بهعنوان منشی دوم سفارت فرانسه در تهران اقامت داشت و شرح سفر خود از عراق به تهران را بههمراه اثر دیگری دربارۀ تاریخ ایران و اقوام ساکنش به انتشار درآورد.
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیتهای پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی میپردازد.
پژوهشگر مطالعات دینی و الهیات مسیحی و محقق در مطالعات کلاسیک بهویژه ادبیّات یونانی است که در رابطه با گرایشهای دین مسیح و اسلام تحقیقات بسیاری انجام دادهاست.
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیتهای پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی میپردازد.
یاکوب ادوارد پولاک (Jakob Eduard Polak) به دعوت امیرکبیر برای تدریس در دارالفنون به ایران آمد. او با تربیت دانشآموزان دارالفنون و تألیف اوّلین کتب پزشکی مدرن، نقشی کلیدی در معرفی پزشکی نوین به ایران ایفا کرد. یاکوب پولاک پس از دکتر کلوله، طبیب مخصوص ناصرالدین شاه بود و پس از ده سال اقامت در ایران به وطن خود بازگشت.
نوبوآکی کندو (Nobuaki Kondo) استاد دانشگاه مطالعات خارجی توکیو و ایرانشناس ژاپنی است که برروی مباحث زیادی از تاریخ ایران، مخصوصاً تاریخ صفویه، افشاریه و قاجاریه پژوهش داشتهاست. او در سال 2020م. برندۀ جایزه یازدهمین جشنوارۀ بینالمللی فارابی شدهاست.
کناریک ساهاکیان (Knarik Sahakyan) دارای مدرک دکترای شرقشناسی دانشگاه دولتی ایروان و فهرستنویس و محقّق مؤسّسۀ نسخ خطّی ماستوس ماتنداران ایروان ارمنستان است. نسخ خطّی عربی و نسخههای خطّی قرآنی اصلیترین زمینههای پژوهشی او هستند.
هلن جی کانتور (Helen J Kantor) باستانشناس آمریکایی بود که در بسیاری از تپّههای باستانی خوزستان کاوش کرد. او دارای کرسی باستانشناسی پیش از تاریخ ایران در مؤسّسۀ شرقشناسی دانشگاه شیکاگو بود.
آلفونس گابریل (Alfons Gabriel) پزشک، جغرافیدان، محقّق، جهانگرد و سفرنامهنویس اتریشی است که سفرهای متعدّدی به کویرهای ایران در سالهای 1927-1928م.، 1933م. و 1937م. انجام دادهاست. حاصل این سفرها چند جلد کتاب است که معروفترین آنها عبور از صحاری ایران و مارکوپولو در ایران میباشند.
توشیو کورودا (Toshio Kuroda) مترجم ژاپنی نهجالبلاغه و استاد برجستۀ مطالعات اسلامی در ژاپن که برندۀ کتاب سال ایران بهخاطر ترجمۀ ژاپنی کتاب بدایهالحکمه اثر علامه طباطبایی بود و جایزۀ فرهنگی ترجمۀ کتاب تاریخ فلسفۀ اسلام نصرالله پورجوادی به زبان ژاپنی را نیز دریافت کرد.
مارک اسموژینسکی (Marek Smurzynski) ایرانشناس و دانشآموختۀ زبان و ادبیّات فارسی بود که در زمینة ادبیّات تطبیقی و فرهنگ و ادبیّات فارسی فعالیت داشت. تلاش او در ترجمۀ آثار ادبی فارسی به زبان لهستانی این بود که مضمون شعرها را با لطافت زبان لهستانی همراه سازد؛ علاوهبرآن، شعر بلند سهراب سپهری به نام صدای پای آب را به زبان لهستانی برگرداند.
جرج سارتن (George Sarton) بنیانگذار رشتۀ تاریخ علم، به دنبال ایجاد ارتباط بین فلسفه و علم بود. دانشمندان جهان اعتراف میکنند که جورج سارتن برجستهترین مورخ علم است و کتاب تاریخ علم که ثمرۀ دانشمندی و درایت شگرف اوست، یکی از ممتازترین آثار علم و معرفت است که تاکنون منتشر شده است.
راسموس کریستین (Rasmus Kristian) زبانشناس، لغتشناس دانمارکی و بنیانگذار اصلی علم زبانشناسی تطبیقی (Comparative linguistics) است. او برای انجام پژوهشهای خود در زمینۀ زبان، سفرهای زیادی کرده است. در سفر به ایران نیز پژوهشهای فراوانی دربارۀ زبانهای ایرانی انجام داده است.
