دسته ای اصلی ایرانشناسان
کلود مارکوویتس (Claude Markovits) پژوهشگر بازنشستۀ مرکز ملّی تحقیقات علمی پاریس و رئیس مرکز مطالعات هند و جنوب آسیای فرانسه است. او مورّخ حوزۀ هند است که به تاریخ اقتصادی و اجتماعی دوران استعمار و به تاریخ جهانی علاقمند اس و در حوزۀ نقش مسلمانان در تجارت هند پژوهشهایی انجام داده است.
چارلز پیتر ملویل (Charles Peter Melville) ایرانشناس، استاد دانشگاه کمبریج و شاهنامهشناس است. تحقیقات او عمدتاً بر دورۀ صفوی و تیموری و خاصه بر کتابآرایی و مصورسازی نسخ خطی در این دوران متمرکز بوده است. یکی از مهمترین همبخشیهای او به حوزۀ ایرانشناسی راهاندازی پروژۀ مطالعات شاهنامه در دانشگاه کمبریج است. او همچنین مطالعات مفصلی در باب تاریخنگاری فارسی انجام داده است.
کریم امامی (Karim Emami) مترجم، فرهنگنویس، ویراستار، منتقد هنری، نویسنده، روزنامهنگار و کارشناس کتاب و نشر اهل ایران بود. او در روزنامۀ کیهان اینترنشنال آثار ادیبان ایرانی را به انگلیسی ترجمه و منتشر میکرد. مدتی نیز مدیر فرهنگی و ویراستار مؤسسۀ فرانکلین بود. او نشریۀ سروش را با کار در رادیو و تلویزیون ایران راهاندازی کرد.
کریستین لاسن (Christian Lassen) پژوهشگر و استاد دانشگاه بن بوده است. حوزۀ پژوهشی او عمدتاً نمایشنامه و فلسفۀ هندو، زبانهای هندی، دستور زبان بلوچی، براهویی و لیسیایی، زبان زند و ایرانی بوده است. او دانش کتیبههای میخی پارسی باستان را بهبود بخشید. او یکی از اوّلین محققانی بود که در اروپا با موفقیّت به رمزگشایی سکّههای تازه کشف شدۀ باختری، هندو-یونانی و هندو- سکایی با افسانههای خاروشتی دست زد.
یرواند آبراهامیان (Ervand Abrahamian) مورخ و شرقشناس ایرانی آمریکایی است. او استاد تاریخ کالج باروک و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک است. آبراهامیان به عنوان یکی از برجستهترین مورخان ایران مدرن شناخته میشود و زمینههای تحقیقاتی او شامل تاریخ و سیاست خاورمیانه و در درجۀ اول، تاریخ و سیاست ایران است.
فیروزه مهرجی پیروشاه کوتوال (Firoze Meherji Pirojshah Kotwal) با نام مختصر فیروزه کوتوال، موبد اعظم زرتشتیان پارسی هند و شاید بزرگترین محقق آنها در سنت موبدی و زرتشتیگری است. وی با اکثر ایرانشناسان و پژوهشگران نامدار دین زرتشت همکاری داشته است. او روی نسخههای خطی و متون باستانی اوستا و پهلوی مطالعه میکند. همچنین او مشاور پروژة پرزور یونسکو در بخش حفظ نسخ خطی بوده است.
جولی اسکات میثمی (Julie Scott Meisami) پژوهشگر و استاد زبان و ادبیات فارسی و عربی در دانشگاه آکسفورد بود. عمدۀ پژوهشها و نوشتههای او به ادبیات و تاریخنگاری فارسی مربوط است که اغلب به متون سدههای میانه میپردازند. علاوه بر کتابها و مقالات مهمی که از او دربارۀ تاریخ و ادبیات ایران منتشر شده است، میتوان به ترجمههای مهمی اشاره کرد که میثمی از متون فارسی کلاسیک به انگلیسی برگردانده است. او سالها در ایران، ایالات متحدۀ آمریکا و انگلستان به تدریس ادبیات تطبیقی، ادبیات انگلیسی، فارسی و عربی مشغول بود.
فیلیپ ژینیو (Philippe Gignoux) ایرانشناس فرانسوی است. عمدة پژوهشهای او در خصوص ادیان ایران باستان و کتیبههای دوران ساسانی است. از جملة فعالیتهای او میتوان به تأسیس و مدیریت مجلۀ مطالعات ایرانی (Studia Iranica) و همچنین مدیریت انجمن ایرانشناسی اروپا (la Societas Iranologica Europaea) و انجمن پیشرفت ایرانشناسی (Association pour l’avancement des études iraniennes, APAEI) اشاره کرد.
آنا ماریا کراسنوولسکا (Anna Maria Krasnowolska) ایرانشناس و پژوهشگر مشهور لهستانی است. او استاد برجستۀ ادبیات و فرهنگ ایرانی و پژوهشگری پرکار در این حوزه بوده و سالها مدیریت موسسۀ ایرانشناسی دانشگاه یاگلونیای کراکوف در کشور لهستان را به عهده داشته است. عمدۀ پژوهشها و سخنرانیهای او به ادبیات، فرهنگ و اساطیر ایرانی مربوط میشود. او سرپرست گروه ترجمۀ شاهنامۀ فردوسی از زبان فارسی به لهستانی است و همچنین تا کنون بسیاری از آثار ادبی فارسی را به زبان لهستانی ترجمه کرده است.
مولوی سید حمزه حسین(Maulvi Syed Hamza Hussain) استاد زبان و ادبیات فارسی دانشکدة دولتی نندنم هندوستان (Government Arts College for Men, Nandanam) است که آثاری در زمینة تصحیح متون فارسی دارد.
علاءالدین ن. بهاءالدینف (A. N. Bahaoddinof) محقق و شرقشناس تاجیک بود که در زمینۀ تاریخ علوم ایران، فعالیتها و تحقیقاتی داشته و یکی از موسسان آکادمی علوم تاجیکستان (Academy of Sciences of the Republic of Tajikistan) بوده است.
سیده بشیرالنساء بیگم (Seyedah Bashirul-Nisa Begum)بانوی شاعر و فارسیپژوه هندی، که به امر تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشکدة بانوان دانشگاه عثمانیه در حیدرآباد هندوستان مشغول بود. از ایشان مقالاتی به زبان فارسی و اردو منتشر شده است.
یوزِف فون هامِر-پورْگِشْتال(Joseph Hammer-Purgstall) شرقشناس و تاریخنگار اتریشی که نوشتهها و ترجمههای او از آثار ادبی شرقی و بهخصوص ایران، تأثیر بسیاری در برانگیختن توجّه آلمانیها به ادبیّات فارسی، عربی و ترکی داشته است.
عبدالعزیز جواهرالکلام (همچینین جواهری، صاحب جواهر، آل صاحب جواهر) (Abdul-Aziz Javaher al-kalam) پژوهشگر عراقی و استاد دانشگاه تهران که کتب و مقالات زیادی را منتشر کرده است. از جمله آثار وی ترجمه مثنوی معنوی، دیوان حافظ و گلشن راز به زبان عربی میباشد.
ادوين ميلتون رايت (Edwin Milton Wright) شرقشناس و کارشناس امور خاورمیانه آمریکایی است. تخصّص او تاریخ، فرهنگ، مذهب و سیاست در خاورمیانه خاصّه ایران و مسائل فلسطین و اسرائیل بود و در پیوند با ایرانشناسی، چندین مقاله و کتاب با موضوع سیاست و ارتباط ایران با کشورهای قدرتمند جهان به نگارش درآورد.
