دسته ای اصلی ایرانشناسان
حاج مهدی ملک Hodge Mehdi Malek حقوقدان، وکیل، تاریخدان و از برجستهترین سکهشناسان دورۀ ساسانی است. افزون بر فعالیتهایِ حرفهای در حوزۀ وکالت و حقوق، پژوهشهای او در عمدتاً بر سکهشناسیِ اواخر دورۀ ساسانی و اوایل دورۀ اسلامی، به¬ویژه در منطقۀ طبرستان متمرکز است. او یکی از مجموعهداران معتبر سکه در این حوزه نیز بهشمار میرود. در میان آثار و تحقیقاتش، بررسی سکههای موسوم به «عرب-ساسانی» جایگاه ویژهای دارد و از وجوه شاخص پژوهشهای او محسوب میشود.
عزتالله نگهبان Ezzat-Allah Negahban استاد باستانشناسی دانشگاه تهران و ملقب به پدر باستانشناسی ایران بود. باستانشناسی پیش از تاریخ و بهویژه تمدن عیلام تخصص او بود. او بهطور خاص با حفاریهای مهمی که در هفتتپه، مارلیک و شوش انجام داد شناخته شده است. باستانشناسی در ایران مرهون کوششها و دانش و روش علمی عزتالله نگهبان است.
جِفری ل. روبِنستاین Jeffrey L. Rubenstein استاد مطالعات یهود و اهل آمریکا است. حوزۀ تخصصی او الهیات و اخلاقیات یهودی، بهویژه کتاب تَلمود است و در زمینۀ متون و مکتوبات خاخامی، پژوهشهای گستردهای انجام داده است. روبِنستاین در پیوند با موضوع ایرانشناسی نیز چندین پژوهش دارد که در آنها به برخی مباحث مرتبط با یهودیت و دورۀ ساسانیان پرداخته است.
مالیس روتوِن Malise Ruthven نویسنده، روزنامهنگار و مدرس برجستهای است که تمرکز اصلی او بر دین، بنیادگرایی و بهویژه مسائل مرتبط با اسلام قرار دارد. او برای تألیف اطلس تاریخی جهان اسلام موفق به دریافت جایزۀ کتاب شورای ارتباطات خاورمیانه ایالات متحده شد.
ملکوم اندرو ریچارد کالج Malcolm Andrew Richard Colledge باستانشناس بریتانیایی بود که در هنر پالمیرا و اشکانیان تخصص داشت. او بازدیدهای فراوانی از خاورمیانه و بهویژه ایران داشت و پژوهشهای گستردهای در این منطقه انجام داد.
مارک چارنوشویچ Marc Czarnuszewicz ایرانشناس و پژوهشگر دکتری در گروه تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. زمینۀ پژوهشی او بر سلسلۀ سلجوقیان بزرگ و آشوبهای اجتماعی ایران در پی ورود ترکان سلجوقی تمرکز دارد.
گری کارل (محمد) لگنهاوزن Gary Carl Legenhausen استاد مسیحی امریکایی تباری است که در سال 1983م. به اسلام گروید. وی فارغ التحصیل دکتری فلسفه از دانشگاه رایس تگزاس و فوق دکتری در زمینۀ مطالعات تطبیقی از دانشگاه هاوایی است. پس مهاجرت به ایران با مراکز علمی مختلف مانند دانشگاه تربیت مدرس، قم، ادیان و مذاهب، مفید، مؤسسه امام خمینی و مؤسسه بینالمللی مطالعات اسلامی همکاری علمی دارد. در سال 2010م. (معادل 1389ش.) چهره ماندگار فلسفه و در سال 2016م. (معادل ۱۳۹۴ش.) پژوهشگر برتر سیوسومین دورۀ جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است. کتاب «فیلسوف فروتن» در نکوداشت لگنهاوزن بهرشتۀ تحریر در آمده است
جاناتان مکس بلوم Jonathan Max Bloom مورخ هنر و معماری اسلامی است که تمرکز پژوهشهایش بر تاریخ و توسعۀ مناره، تاریخ کاغذ، هنر دودمان فاطمیان و هنر مدیترانهای در قرون وسطی قرار دارد. او به بررسی عمیق ارتباطات فرهنگی و تاریخی در جهان اسلام میپردازد و تأثیرات این ارتباطات را بر هنر و معماری روشن میسازد. بلوم، همراه با همسرش، شیلا بلر، کتابها و مقالات متعددی در زمینۀ هنر اسلامی منتشر کرده و بهعنوان نویسنده، ویراستار و مشاور در این حوزه فعالیت میکند. آثار او بهویژه در تحلیل تاریخ کاغذ و معماری اسلامی، مرجعی معتبر برای پژوهشگران این حوزه بهشمار میرود.
جمشید کرشاسب چوکسی Jamsheed Kairshasb Choksy انسانشناس و استاد دانشگاه ایندیانا است. او در زمینۀ تاریخ و دین ایران و آسیای مرکزی تخصص دارد. چوکسی در پژوهشهای خود از رویکردهای میانرشتهای بهره می-گیرد و پژوهشهای میدانی گستردهای را در کشورهای گوناگون انجام داده است. او همچنین با نهادهای معتبر جهانی نظیر دانشگاه پرینستون و استنفورد همکاری داشته و عضویت چندین انجمن علمی برجسته را در کارنامۀ خود دارد.
شیلا اس. بلر Sheila S. Blair یکی از برجستهترین متخصصان هنر اسلامی است که بر تاریخ خوشنویسی، کتیبهها و پیوند میان متن و تصویر در هنر اسلامی تمرکز دارد. بلر بهویژه به آثار هنر مغول و کاربردهای نوشتار در هنر اسلامی توجه ویژهای دارد و در این زمینه مقالات متعددی منتشر کرده است. نوشتههای او از منابع اصلی برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه هنر اسلامی و هنر ایران به شمار میآید.
اوسکار استیگ ویکاندر Oscar Stig Wikander ایرانشناس، دینشناس و هندشناس مشهور سوئدی است. او با ایرانشناسانی چون نیبرگ، کریستنسن و دومزیل همکاری داشت. بهعنوان نمایندۀ مکتب اوپسالا، او در تلاش برای بازسازی تاریخی و اجتماعی انجمن ایزدان هندوایرانی بر اساس دادههای زبانشناختی بود.
میهایلا دیموش Mihaela Timuș پژوهشگر تاریخ ادیان با تخصص ادیان ایران باستان است. او پژوهشهای گستردهای در خصوص زرتشتیگری و مانویت در ایران باستان انجام داده است. تغییر دین، پلورالیسم دینی، برخوردهای جدلی زرتشتیان با ادیان دیگر، دوگانگی در مقابل یکتاپرستی، از جمله مباحث کلیدی در پژوهشهای اوست.
رکسانا زنهاری Roxana Zenhari تاریخدانِ هنر اسلامی و عضو هیئت علمی گروه ایرانشناسی در دانشگاه گوتینگن است. تمرکز اصلی پژوهشهای وی بر قصههای فارسی، ادبیات عامه و بهویژه ادبیات طنزآمیز است. همکاری علمی زنهاری با اولریش مارتسلف در تألیف کتابها و مقالات برجستهای دربارۀ تصویرسازی در نسخههای چاپ سنگی فارسی، از جایگاه ویژهای برخوردار است.
جیزِلین م. فاوست Jesilyn M. Faust پژوهشگر آمریکایی در حوزههای حقوق زنان، مطالعات جنسیتی و مطالعات فرامنطقهای است. او بهعنوان یک محقق جوان، تمرکز پژوهشهای خود را عمدتاً بر موضوعات مرتبط با حقوق زنان، خشونتهای جنسیتی و مسائل اجتماعی ایشان، بهویژه در کشورهای آسیایی و آفریقایی مانند مراکش معطوف کرده است. یکی از مهمترین فعالیتهای او در حوزۀ ایرانشناسی، مشارکت در ویراستاری مشترک کتابی دربارۀ تحولات سنت ازدواج و دگرگونی نهاد خانواده در ایران است.
اولریش مارتسلُف Ulrich Marzolph ایرانشناس و پژوهشگر آلمانیِ ادبیات عامۀ فارسی است. او طبقهبندی مدونی از قصههای ایرانی ارائه کرده و پژوهشهای گستردهای در خصوص هزارویک شب انجام داده است. مارتسلُف همچنین به خاطر دیدگاههایش دربارۀ تصاویر نسخههای چاپ سنگی فارسی مشهور است.
