دسته ای اصلی ایرانشناسان
ادوين ميلتون رايت (Edwin Milton Wright) شرقشناس و کارشناس امور خاورمیانه آمریکایی است. تخصّص او تاریخ، فرهنگ، مذهب و سیاست در خاورمیانه خاصّه ایران و مسائل فلسطین و اسرائیل بود و در پیوند با ایرانشناسی، چندین مقاله و کتاب با موضوع سیاست و ارتباط ایران با کشورهای قدرتمند جهان به نگارش درآورد.
کریستین اس. کرکوس (Christian S Krokus) استاد گروه الهیات و مطالعات دینی دانشگاه اسکرانتون است. او هماهنگکنندۀ نشستهای سالانۀ اعضای هیئت علمی دانشگاههای یسوعی است. حوزههای پژوهشی موردعلاقۀ او شامل الهیات تطبیقی مسیحی و مسلمان، تصوّف (عرفان اسلامی) و معنویتهای ثالسی است. او توانایی خواندن متون فرانسوی، آلمانی، لاتین و عربی را دارد.
لودویک فورر (Ludwig Forrer) مورّخ و شرقشناس سوئیسی است. او کتابدار کتابخانۀ مرکزی دانشگاه زوریخ (Universität Zürich) بوده و در ترکیه نیز تدریس میکردهاست. آثار او شامل گردآوری نسخههای خطی دورۀ اسلامی به زبان عربی، ترکی و فارسی است و از این حیث کمک بزرگی به شناسایی اسلام کردهاست.
ژان لوئیس لتوزی (Jean Louis Letouzey) جغرافیدان اهل کشور فرانسه است. تحقیقات جغرافیایی و تحلیل استاتیک از جمله فعالیتهای او در مناطق مختلف جهان از جمله زاگرس ایران است.
ژان کالمارد (Jean Calmard) صفویهشناس و محقق در مطالعات جغرافیای فرهنگی ایران است. او در نگارش و تألیف مقالات متعدّدی در دایرهالمعارف ایرانیکا فعال بوده و تحقیقات بسیاری در مطالعات صفویهشناسی از خود بر جای گذاشتهاست.
یان ریشار (Yann Richard) ایرانشناس نامی اهل فرانسه است که در زمینههایی چون تاریخ و سیاست ایران در دورۀ معاصر، نقش مذهب تشیّع در ایران و زبان و ادبیات فارسی پژوهش کرده و تألیفهایی داشتهاست. وی که در نهادهای علمی حضوری پرشور دارد دربارۀ انقلاب اسلامی ایران و شخصیتهای برجسته و مؤثر در آن همچون آیتالله کاشانی و دکتر مصدّق و بعضی از شخصیتهای معاصر چون آیه الله خمینی و دکتر شریعتی آثاری را به نگارش درآورده و علاوهبر آن به جامعهشناسی مذهبی در ایران هم توجه نشان دادهاست.
الگا مرک دیویدسن (Olga Merck Davidson) پژوهشگر مطالعات خاورمیانه در موسسۀ مطالعۀ جوامع و تمدنهای مسلمان واقع در دانشگاه بوستون ایالات متحدۀ آمریکا است. عمدۀ پژوهشها و سخنرانیهای او به ادبیات و هنر کلاسیک ایرانی-اسلامی مربوط است، اما بیش از همه نام او با شاهنامۀ فردوسی و مطالعات تطبیقی بین این کتاب و متون اسطورهای و ادبی دیگر ملل گره خورده است.
کارولی رِویتسکی (Károly Reviczky) شرقشناس و دیپلمات اهل مجارستان است که در زمینۀ ادبیات و شاعران ایران بهویژه حافظ شیرازی تحقیق و پژوهش داشتهاست. مهمترین نکته در ارتباط با حافظپژوهی او این است که اوّلین اثر مستقل را در حوزۀ ترجمۀ اشعار حافظ به چاپ رساند و با این کار، این شاعر نامدار را بیش از پیش به مستشرقان اروپایی شناساند. همچنین رویتسکی که با زبانهای شرقی و غربیِ بسیاری آشنا بود در حوزۀ ادبیات لاتین هم آثاری نگاشتهاست.
ژان- باتیست روسو (Jean-Baptiste Rousseau) شرقشناس و سیاستمدار فرانسوی است که به مطالعه و تألیف در زمینۀ خاورمیانه پرداخت. تحقیقات مهم او دربارۀ دو فرقۀ اسماعیلی و نُصَیریِ شام است و در رابطه با وهابیت هم کارهایی عرضه کردهاست. روسو در دورۀ فتحعلیشاه قاجار مدّتی بهعنوان منشی دوم سفارت فرانسه در تهران اقامت داشت و شرح سفر خود از عراق به تهران را بههمراه اثر دیگری دربارۀ تاریخ ایران و اقوام ساکنش به انتشار درآورد.
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیتهای پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی میپردازد.
پژوهشگر مطالعات دینی و الهیات مسیحی و محقق در مطالعات کلاسیک بهویژه ادبیّات یونانی است که در رابطه با گرایشهای دین مسیح و اسلام تحقیقات بسیاری انجام دادهاست.
آلیس بنسیونی (Alice Bencivenni) محقّق مطالعات یونان و دورۀ اسکندر مقدونی است. او در دانشگاه بولونیا (University of Bologna) به فعالیتهای پژوهشی درمورد آسیای میانه و روابط سیاسی و فرهنگی این منطقه با پادشاهان هلنی میپردازد.
یاکوب ادوارد پولاک (Jakob Eduard Polak) به دعوت امیرکبیر برای تدریس در دارالفنون به ایران آمد. او با تربیت دانشآموزان دارالفنون و تألیف اوّلین کتب پزشکی مدرن، نقشی کلیدی در معرفی پزشکی نوین به ایران ایفا کرد. یاکوب پولاک پس از دکتر کلوله، طبیب مخصوص ناصرالدین شاه بود و پس از ده سال اقامت در ایران به وطن خود بازگشت.
نوبوآکی کندو (Nobuaki Kondo) استاد دانشگاه مطالعات خارجی توکیو و ایرانشناس ژاپنی است که برروی مباحث زیادی از تاریخ ایران، مخصوصاً تاریخ صفویه، افشاریه و قاجاریه پژوهش داشتهاست. او در سال 2020م. برندۀ جایزه یازدهمین جشنوارۀ بینالمللی فارابی شدهاست.
کناریک ساهاکیان (Knarik Sahakyan) دارای مدرک دکترای شرقشناسی دانشگاه دولتی ایروان و فهرستنویس و محقّق مؤسّسۀ نسخ خطّی ماستوس ماتنداران ایروان ارمنستان است. نسخ خطّی عربی و نسخههای خطّی قرآنی اصلیترین زمینههای پژوهشی او هستند.
