توماس هاید Thomas Hyde
توماس هاید Thomas Hyde خاورشناس انگلیسی و متخصّص زبانهای شرقی بود. او جزو اوّلین اروپاییانی بود که به اهمیّت آموزش زبانهای شرقی پی برد. او تا زمان ویلیام جونز William Jones نامی پُر آوازه داشت.
دسته ای اصلی ایرانشناسان
سمیر مالطی Samir Malti
سمیر مالطی Samir Malti یکی از مترجمان شاهنامۀ فردوسی از زبان فارسی به زبان عربی است. این ترجمه به نثر انجام شده و عمدۀ شهرت سمیر مالطی به انجام این ترجمه مربوط است.
سبئوس Sebeos
سبئوس Sebeos تاریخنگار ارمنی قرن هفتم میلادی است که تاریخی از دورۀ ساسانیان در ایران نوشتهاست. اهمیّت تاریخ او از آنجا است که او خود شاهد رخدادهای آن بودهاست. از سوی دیگر سبئوس در تاریخ خود، به شخصیّتهای داستانی شاهنامه همچون اسفندیار، قهرمان رویینتن ایرانی، پرداختهاست.
نیکلاس سانسون Pere S. N. Sanson
نیکلاس سانسون Pere S. N. Sanson کشیش و مبلّغ فرانسوی بود که در سال 1683م. مقارن با سلطنت شاه سلیمان صفوی بههمراه جمعی از مبلّغان مسیحی برای ترویج دین مسیح به ایران آمد. وی نخستین کشیشی است که در قرن هفدهم طرحهایی از آثار تاریخی ایران کشیدهاست و با خود به اروپا بردهاست.
ژولین دو روششوار Julien de Rochechouart
ژولین دو روششوار Julien de Rochechouart دیپلمات و کاردان فرانسوی در ایران در دورۀ ناصرالدّین شاه بود که چندین سال در ایران ماند و با سیاحت در نقاط مختلف ایران، مردم و جامعۀ ایران را مورد بررسی قرار داد. او دیدههای خود را در کتاب خاطرات سفر به ایران به چاپ رساند و جامعۀ ایران را به فرانسویان معرّفی کرد.
ژان سواژه Jean Sauvaget
ژان سواژه Jean Sauvaget از خاورشناسان نامدار فرانسوی و متخصّص در تاریخ و باستانشناسی اسلامی مربوط به خاور نزدیک بود. او مدیر بخش تاریخ شرق اسلامی در مدرسۀ مطالعات عالی وابسته به دانشگاه سوربن بود و تمرکز مطالعاتش بر سوریه بود. وی در کتاب خود با عنوان تاریخ شرق اسلامی به ایران نیز پرداختهاست.
ژاک دوشنگیمن Jacques Duchesne-Guillemin
ژاک دوشنگیمن Jacques Duchesne-Guillemin شرقشناس و ایرانشناس بلژیکی است که در زمینههای متنوعی ازجمله زبانهای هند و ایرانی، ادبیّات و تاریخ ایران باستان، مطالعات زرتشتی و اوستاشناسی به پژوهش و تحقیق پرداختهاست. آثار بسیار او در حوزههای مختلفِ مربوط به ایران باستان، موجب پیشرفت و ارتقای دانش و بینش در این زمینهها گردید.
کارل گرمانوویچ زالمان Carl Germanovich Zaleman
کارل گرمانوویچ زالمان Carl Germanovich Zaleman از خاورشناسان شهیر روسی بود که در تاریخ و ادبیّات ملل آسیایی، کتابشناسی فارسی، خواندن متون یغنابی و زبانشناسی ایران باستان تخصّص داشت.
لوئی دوبو Louis Dubeux
شرق شناس، متخصّص زبان و مطالعات ترکی، ایرانی و عبری، اهل پرتغال بوده است و پژوهش های وی عمدتاً در زمینه های فوق نمودار شد. کتاب جامع وی در مورد تاریخ ایران به همراه نگاره ها و تصاویر زیبا و تاریخی ارزشمند آن، از کارهای به نام او در حوزه ی پژوهش های مربوط به ایران او محسوب می شود.
1798م. – 1863م.
عبدالقدیر حاجی متوویچ خاییتمتوف Abdulkadyr Khadzhimetovich Khaiitmetov
مستشرق روسی، متخصص در زبان و ادبیّات شرقی است. وی در مورد علیشیر نوایی مطالعات و تحقیقات عمدهای انجام داده است.
1926م. – در قید حیات
آنتوان سیلوستر دوساسی Antoine Silvestre De Sacy
آنتوان سیلوستر دوساسی Antoine Silvestre De Sacy شرقشناس و متخصّصِ مشهورِ مطالعات عربی- اسلامی، زبانهای شرقی و نیز ایران باستان میباشد. وی یکی از اوّلین شرقشناسان زبدهای است که با پژوهشها و تحقیقاتش و همچنین با تربیت شاگردان خبرۀ بسیار، در تکوین خاورشناسیِ علمی در ربع اوّل قرن نوزدهم، نقش بهسزایی در فرانسه و بهطور کلی در اروپا داشت.
ابن بطوطه Ibn Battuta
ابن بطوطه Ibn Battuta را میتوان یکی از بزرگترین جهانگردانی دانست که در تاریخ بشر زیستهاست؛ آن هم در عصری که تعداد کمی از افراد حاضر به انجام چنین سفری شجاعانه و صرف سرمایۀ زندگی خود برای تهیّۀ نقشه بودند. ابن بطوطه در آغاز جوانی سفری را برای زیارت خانۀ خدا در مکّه آغاز کرد و به سراسر جهان اسلام سفر کرد. او بخش زیادی از شمال آفریقا و آسیا را تا چین زیر پا گذاشت. کتاب سفرنامۀ او بسیار ارزشمند و مشهور است.
تارا چند Tara Chand
تارا چند Tara Chand باستانشناس، تاریخدان و سیاستمدار هندی است که بهطور ویژه برروی تاریخ و فرهنگ قدیم هند پژوهش کردهاست. تعداد زیادی از آثار او در حوزۀ ارتباط ایران و هند به فارسی ترجمه شدهاست. علاوهبراین او در ترجمۀ کتابهایی از زبان سنسکریت به فارسی با نویسندگان ایرانی همکاری داشتهاست.
فردریک چارلز ریچاردز Frederick Charles Richards
فردریک چارلز ریچاردز Frederick Charles Richards در شمار سیّاحانی است که با داشتن مهارت و تسلّط فراوان در فن نقّاشی و حکّاکی، توانست چهل و هشت تابلوی زیبا از شهرهای مختلف ایران تهیّه کند و علاوهبر این، بهدلیل بهرهمندی از ذوق نویسندگی و شاعری موفّق شد مشاهدات خود را با بیانی لطیف و دقیق و شاعرانه در کتابی تحت عنوان یک مسافرت ایرانی A Persian Journey شرح دهد.
رنه ماری ژوزف باسه Bassé René Marie Josephe
رنه ماری ژوزف باسه Bassé René Marie Josephe از خاورشناسان شهیر فرانسوی است. وی متخصّص ادبیّات عرب، زبان و ادبیّات ترکی و فارسی میباشد.