دسته ای اصلی ایرانشناسان
یوهان کریستوف بورگل Johann Christoph Bürgel، اسلامشناس و ایرانشناسِ مشهور آلمانی-لهستانی است. تخصص او در زبان و ادبیات عربی، طب اسلامی در قرون میانه و شعر و ادب فارسی بروز یافته است. بورگل از خبرهترین حافظشناسان غربی است که آثار زیادی دربارۀ این شاعر نامی ایرانی تألیف کرده است. ترجمۀ سه مثنوی از نظامی گنجوی و نوشتن آثاری درباره مولوی و آثاری درباره داستاننویسی و ادبیات معاصر ایران در کارنامه او دیده میشود.
الیز کوکرو-سائوما Elise Coquereau-Saouma، محقق مطالعات فلسفۀ غرب و متخصص فلسفۀ شرق که با تمرکز بر فلسفۀ هند به تحقیق و پژوهش میپردازد. ضمن اینکه در توجه بر منشاء فلسفۀ هندی، به تاریخ فلسفه در شرق از جمله فلسفۀ ایران توجه نشان داده است.
كريستين ون رويمبك Christine van Ruymbeke استاد فرهنگ و ادب فارسی دانشکده مطالعات خاورمیانه (Faculty of Asian and Middle Eastern Studies) دانشگاه کمبریج انگلستان (University of Cambridge England) به واسطۀ تألیف کتاب علم و شعر در ایران در قرون وسطی: گیاهشناسی در خمسه نظامی برنده شانزدهمین دوره جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد.
بلقیس آفاق Bilquis Afaque مؤسس بخش زبان و ادبیّات فارسی در دانشکده ماگاد (Magadh Mahila College) که مطالعاتی در حوزه شعرای پارسیگوی هندوستان داشت. مطالعاتی در حیطۀ زبان و ادبیّات فارسی داشته و با زبانهای اردو (Urdu) و انگلیسی نیز آشناست.
فینبار بری فلاد Finbar Barry Flood مورخ و محققِ معاصر در حوزۀ تاریخنگاری هنر اسلامی است. او با تألیفات متعدد رویکردی تازه به چارچوببندی دوبارۀ مفهوم و رشتۀ هنر اسلامی ارائه کرده است. همچنین، بخش مهمی از مطالعات فلاد به دوران حکومت سلسلههای سامانیان، غزنویان و غوریان، خاصه در محدودههای کنونی کشورهای افغانستان و هندوستان اختصاص یافته است.
بهرام گور تهمورس آنکلساریا Behramgore Anklesaria ایرانشناس هندی و متخصص زبان و ادبیّات فارسی است. وی از پارسیان هند و علاقهمند به زبان و ادبیّات فارسی بود که با همکاری صادق هدایت (Sadegh Hedayat) بسیاری از متون زبان پهلوی را به فارسی و انگلیسی برگرداند.
اندرو. ج. نیومن Andrew J. Newman محقق، مورخ و نویسندۀ تاریخ اسلام و ایران و استاد مطالعات اسلامی و خاورمیانه در دانشگاه ادینبورگ (Edinburgh University)
الکساندر گریگوریویچ تومانسکی Alexander grigorevich Tumansky، از افسران و ژانرالهای امپراتوری روسیه که در مذاکرات سیاسی میان ایران و روسیه مشارکت داشت و پژوهشی در مورد جنبش بابیّت (Babbitt movement) با همکاری برخی از بهائیان در ایران انجام داده است.
داوود الچلبی الموصولی Dāʼūd Chalabī پزشک و علاقمند به تاریخ و ادبیّات کشورهای اسلامی از جمله ادبیّات کشور ایران بوده است. وی علاوه بر فعالیت در ارتش عراق به عنوان پزشک، به تحقیقات ادبی نیز مشغول بود، از مهمترین تلاشهای او در هنگام نمایندگی در مجلس عراق، ارائه نظریۀ اصلاح حروف در زبان ترکی؛ جایگزینی الفبای عربی به جای حروف ترکی است.
محقق زبانهای هند و اروپایی و علاقمند به زبانشناسی که پژوهشهایی در مورد زبان سانسکریت (Sanskrit) و تاریخ زبان سلتیک (Celtic) انجام داده و در بررسی این زبان به مطالعۀ زبانهای شرقی نیز پرداخته است.
ابوالحسن علی بن الحسین المسعودی Abu al-Hasan Ali ibn al-Husayn al-Mas’udi مورخ و جغرافیدان بزرگ اسلامی که به سرزمینهای بسیاری از جمله ایران سفر کرد و آثار وی در بین محققین از جایگاه ویژهای برخوردار است. آثار مهمی در حیطۀ تاریخ و جغرافیا بر جای گذاشت که از جمله منابع مهم تاریخ عمومی و قرون اولیۀ اسلامی به شمار میروند.
جوزف مِیسون آپتون Josef Meson Upton باستانشناس آمریکایی و عضو موزۀ هنر متروپولیتن (The Metropolitan Museum of Ar) که حفاریهای کاخ ساسانی تیسفون (Tisophon) در نزدیکی بغداد (Baghdad)، کاخ ابونصر(قصر ابونصر) (Abu Nasr Palace) در شرق شیراز و خرابههای بیشابور (Bishapur) از جمله اقدامات باستانشناسی اوست.
انگلبرت کمپفر Engelbert Kempfer، دانشمند، طبیب، جهانگرد و محقق آلمانی، بود که در زمان شاه سلیمان صفوی(Safavid Shah Suleiman) به همراه سفیر سوئد به ایران آمد. او کسی بود که از تمام سیاحان اروپایی دوره صفویه مسائل را علمیتر بررسی نمود و به این ترتیب بنایی مطمئن برای تاریخ فرهنگ و هنر ایران قرن هفدهم میلادی باقی گذاشت.
آلبرت تنآیک اومستد Albert Ten Eyck Olmstead، خاورشناس، مورّخ آمریکایی، متخصّص و مدرّس در تاریخ هخامنشیان(Achaemenians) و آشور (Assyria)که سرپرستی چند هیأت اعزامی به مشرق زمین را نیز بر عهده داشته است.
ادوارد مایرEduard Meyer مورخ آلمانی و نظریهپرداز علم تاریخ بود. او یکی از شناختهشدهترین مورخان دوران باستان در زمان خود بود. دانش وسیع مایر در زبانهای کلاسیک و شرق باستان او را به یکی از عالمان این حوزه بدل کرد. مهمترین دستاورد او در مطالعات تاریخ باستان کتابی چند جلدی است که میکوشد با روشی نوین تمدنهای جهان باستان را در پرتو ارتباطهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی در کنار یکدیگر مطالعه کند و در این مسیر نگاهی ویژه به ایران دارد.
