ایران و غرب

مهم‌ترین نقطه قوت کتاب گستردگی کم‌سابقه منابع و ترکیب اطلاعات کتاب‌شناختی با ارزیابی و توضیح نویسنده است. این ویژگی به پژوهشگر کمک می‌کند تا افزون بر شناسایی یک منبع، درباره محتوای آن، اهمیت احتمالی‌اش برای مطالعه ایران و جایگاه آن در میان آثار مشابه نیز اطلاعات اولیه به دست آورد. تخصص سیروس غنی در تاریخ و فرهنگ ایران و تجربه طولانی او در گردآوری منابع، به یادداشت‌های انتقادی کتاب ارزش بیش‌تری بخشیده است. از سوی دیگر، تنوع موضوعی آن، کتاب را برای پژوهش‌های تاریخی، سیاسی، ادبی، هنری، دینی و فرهنگی قابل استفاده می‌کند.

در مقابل، کتاب را نباید کتاب‌شناسی جامع و کاملاً نظام‌مندی به معنای کتاب‌شناسی‌های دانشگاهی جدید دانست. خود اثر نیز ادعای پوشش کامل همه منابع را ندارد و انتخاب آثار تا حد زیادی به مجموعه شخصی و دامنه گردآوری سیروس غنی وابسته است. همچنین، بخش قابل توجهی از ارزش کتاب به قضاوت‌های شخصی و گاه صریح نویسنده درباره آثار و نویسندگان مربوط می‌شود؛ بنابراین این ارزیابی‌ها را بهتر است در کنار دیگر منابع و دیدگاه‌های کتاب‌شناختی بررسی کرد. نباید بدون بررسی متن اصلی اثر داوری غنی را معادل ارزیابی علمی قطعی دانست. این ویژگی، در عین اینکه کتاب را از یک فهرست خشک کتاب‌شناختی متمایز می‌کند، می‌تواند در برخی موارد موجب چیرگی دیدگاه شخصی نویسنده بر توصیف خنثی منبع شود.

این اثر در حوزه ایران‌شناسی بیش از آنکه منبعی برای استخراج مستقیم داده‌های تاریخی باشد، ابزاری مرجع و نقشه راه برای شناسایی ادبیات غربی درباره ایران است. دامنه زمانی آن از دوره صفوی تا قرن بیستم و پوشش موضوعاتی چون تاریخ و سیاست، سفرنامه‌ها، ادبیات، دین، زبان، هنر و باستان‌شناسی، امکان شناسایی منابع اولیه و پژوهش‌های غربی درباره ایران را فراهم می‌کند. به‌ویژه برای پژوهشگری که قصد بررسی تصویر ایران در منابع غربی، تاریخ روابط ایران و غرب، سفرنامه‌های اروپایی یا روند شکل‌گیری مطالعات ایران‌شناسی در غرب را دارد، کتاب می‌تواند نقطه آغاز مناسبی برای یافتن منابع مرتبط و ارزیابی اولیه آن‌ها باشد.