روایت یک افسر سوئدی از ترکیه و ایران

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت کتاب، تجربه مستقیم نویسنده از ساختارهای سیاسی و نظامی ایران و عثمانی است. هایدنستام فقط یک مسافر گذری نبود، بلکه به‌دلیل موقعیت نظامی و دیپلماتیکش امکان مشاهده نزدیک نهادهای حکومتی و نظامی را داشت. حضور او در ارتش عباس میرزا کتاب را به منبعی قابل توجه برای مطالعه تلاش‌های نخست اصلاحات نظامی ایران در دوره فتحعلی‌شاه قاجار تبدیل کرده است. رویکرد تحلیلی و نهادمحور اثر نیز آن را از بسیاری از سفرنامه‌های اروپایی هم‌دوره متمایز می‌کند، زیرا نویسنده بیش‌تر به ساختارها و کارکرد نهادها توجه دارد تا روایت‌های مبتنی بر تجربه‌های شخصی و توصیف‌های سطحی از زندگی روزمره. 

از سوی دیگر کوتاهی و فشردگی کتاب را می‌توان هم‌زمان نقطه قوت و محدودیت آن دانست. متن به دلیل تمرکز بر موضوعات نهادی، اطلاعات کمابیش متمرکزی درباره‌ی حکومت، ارتش و دین ارائه می‌دهد، اما برای مطالعه جنبه‌هایی مانند زندگی روزمره، فرهنگ عامه، اقتصاد، معماری یا تجربه اجتماعی مردم ایران اطلاعات محدودی دارد. بنابراین برخلاف برخی سفرنامه‌های مفصل اروپایی نمی‌توان از آن تصویری جامع از جامعه ایران در اوایل دوره قاجار به‌دست آورد.

محدودیت دیگر، زاویه دید حرفه‌ای و اروپایی نویسنده است. تحلیل او از ساختارهای سیاسی و نظامی ایران متأثر از تجربه نظامی و دیپلماتیک و نیز مقایسه مداوم با عثمانی و الگوهای اروپایی است. بنابراین برخی ارزیابی‌هایش باید در چارچوب تاریخی و فکری اوایل قرن نوزدهم خوانده شود و برای بازسازی وضعیت ایران بهتر است با منابع ایرانی و دیگر گزارش‌های هم‌دوره تطبیق داده شود. همچنین بخشی از اطلاعات اثر بر مشاهدات افسران اروپایی دیگر نیز استوار است و تنها برآمده از تجربه شخصی نویسنده نیست.

از دیدگاه ایران‌شناسی اهمیت اصلی کتاب در ارائه منبعی کمابیش ناشناخته درباره ایران قاجاری و به‌ویژه دوره اصلاحات عباس میرزا است. اثر برای پژوهش درباره تاریخ نظامی و سیاسی ایران، روابط ایران و عثمانی، رویارویی ایران با مدرنیته نظامی اروپا و شکل‌گیری تلاش‌های اصلاحی در دولت قاجار اهمیت دارد. افزون بر این، نگاه مقایسه‌ای هایدنستام امکان بررسی چگونگی ادراک و مقایسه دو دولت ایران و عثمانی را از دیدگاه ناظری اروپایی فراهم می‌کند. 

روی هم رفته اثر را باید بیش از آنکه سفرنامه‌ای توصیفی بدانیم، گزارشی تحلیلی و نهادمحور از ایران و عثمانی در آستانه تحولات مدرن به شمار آوریم. ارزش ویژه آن برای ایران‌شناسی در اطلاعات مربوط به ساختار حکومت و ارتش قاجار، تجربۀ اصلاحات نظامی عباس میرزا و نگاه مقایسه‌ای یک افسر اروپایی به ایران و عثمانی است، اما برای شناخت زندگی اجتماعی و فرهنگی ایران نیازمند تکمیل و تطبیق با منابع دیگر است.