نظام موضوعات غرب‌شناسی و ایران‌شناسی

 کتاب «نظام موضوعات غرب‌شناسی و ایران‌شناسی» بیشتر از آنکه یک کتاب تحلیلی – تاریخی باشد، یک سند برنامه‌ریزی پژوهشی و یک طرح کلان مطالعاتی است. ارزش اصلی آن در ایده‌پردازی، موضوع‌یابی و نظام‌مند کردن جهت‌های پژوهش است. برای پژوهشگر ایران‌شناسی، این کتاب می‌تواند مانند یک نقشه راه عمل کند که مسیرهای پژوهشی بالقوه زیادی را نشان می‌دهد، اما برای پیمودن این مسیرها، پژوهشگر باید به سراغ منابع و روش‌های پژوهشی عمیق‌تر و جزئی‌تر برود. این اثر برای مراکز پژوهشی و سیاست‌گذاران فرهنگی و استراتژیک، کاربردی بسیار مستقیم‌تر و ملموس‌تر دارد.

کتاب می‌کوشد برای اولین بار یک نظام موضوعی جامع و ساختاریافته برای دو حوزه عظیم غرب‌شناسی و ایران‌شناسی ارائه دهد که خود اقدامی نوآورانه و ضروری است. افزون بر این، انگیزه تدوین این طرح، نیازهای عملی و استراتژیک نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصۀ بین‌الملل، به‌ویژه در تعامل با غرب است. بنابراین، کتاب صرفاً نظری نیست و هدف آن هدایت پژوهش‌ها به سمت مسائل ملموس و سیاست‌گذاری است. ارائه تعداد بسیار زیاد پروژه‌های پژوهشی مشخص (۱۸۰۲ مورد)، کتاب را از تئوری بودن محض خارج کرده و آن را به یک دستورکار عملیاتی برای پژوهشگاه‌ها و محققان تبدیل می‌کند. مطالعه غرب و ایران در چهار حوزه سیاست، اقتصاد، فرهنگ و اجتماع، نشان‌دهنده نگاهی همه‌جانبه و بین‌رشته‌ای به مسئله شناخت است. با وجود تأکید بر «علمی و انتقادی» بودن، سوگیری کلی کتاب برای تقویت گفتمان جمهوری اسلامی در مقابل غرب مشهود است. این موضوع اگرچه ذاتاً یک ضعف نیست، اما می‌تواند بر اعتبار علمی اثر در نگاه محققان بی‌طرف تأثیر بگذارد و آن را بیشتر به یک سند راهبردی شبیه کند تا یک اثر آکادمیک محض. کتاب به عنوان یک بانک موضوعی غنی عمل می‌کند و صدها ایده پژوهشی بدیع در حوزه‌های مختلف تاریخ، فرهنگ، سیاست و اقتصاد ایران را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.