فیلولوژی ایرانی در دانشگاه پیزا
Iranian Philology, University of Pisa
- تاریخ انتشار:
دانشگاه پیزا در ایتالیا مطالعات ایران و جهان ایرانی را در چارچوب برنامه دانشگاهی «مطالعات شرق‌شناسی: مصر، خاور نزدیک و خاورمیانه» (Orientalistica: Egitto, Vicino e Medio Oriente) دنبال می‌کند. یکی از حوزه‌های مشخص این برنامه فیلولوژی ایرانی است که در کنار حوزه‌هایی مانند مطالعات مصر باستان، هندشناسی، باستان‌شناسی خاور نزدیک، مطالعات اسلامی و تاریخ ایران باستان ارائه می‌شود. برنامه کارشناسی ارشد این حوزه دو ساله است و صد و بیست واحد اروپایی (ECTS) دارد. فیلولوژی ایرانی در دانشگاه پیزا بر مطالعه زبان‌ها، متون و میراث مکتوب جهان ایرانی با استفاده از روش‌های فیلولوژیک، زبان‌شناختی و تاریخی تمرکز دارد. در درس ارائه شده در سال تحصیلی 2023م. _ 2024م. تمرکز بر تولیدات ادبی و نسخه‌های خطی جهان ایرانی از دوران باستان تا دوره پساساسانی یا نخستین دوره اسلامی بوده و زبان پهلوی به‌عنوان موضوع اصلی مطالعه انتخاب شده است. این حوزه با پیوند میان ایران‌شناسی و مطالعات شرق‌شناسی، ایران را در زمینه گسترده‌تر مطالعات خاور نزدیک، خاورمیانه و آسیای غربی بررسی می‌کند. در برنامه آموزشی دانشگاه همچنین درس تاریخ و تمدن ایران باستان ارائه شده است(University of Pisa, n.d.).
تاریخچه
مطالعات ایران‌شناختی دانشگاه پیزا در ساختار کنونی خود با فعالیت‌های کیارا بارباتی (Chiara Barbati)، استاد فیلولوژی، ادیان و تاریخ ایران، پیوند ویژه‌ای دارد. در برنامه تحصیلات تکمیلی «مطالعات شرق‌شناسی: مصر، خاور نزدیک و خاورمیانه»، فیلولوژی ایرانی به‌عنوان یکی از دروس تخصصی حوزه شرق‌شناسی ارائه شده است. در سال تحصیلی 2022م. _ 2023م. این درس با عنوان «فیلولوژی فارسی» ارائه می‌شد و بر مطالعه حوزه زبانی ایرانی، به‌ویژه زبان سغدی، تمرکز داشت؛ در سال 2023م. _ 2024م. عنوان و محتوای آن به «فیلولوژی ایرانی» تغییر یافت و تمرکز آموزشی آن بر متون و ادبیات پهلوی قرار گرفت. این تغییر نشان‌دهنده تداوم آموزش ایران‌شناسی در قالب مطالعه تاریخی و تطبیقی زبان‌ها و متون ایرانی است، حوزه‌ای که در آن از روش‌های زبان‌شناسی تاریخی _ تطبیقی، زبان‌شناسی ناحیه‌ای و زبان‌شناسی تماس نیز استفاده می‌شود (Ibid).
مهمترین اهداف
- آموزش روش‌ها و ابزارهای لازم برای مطالعه زبان‌ها و متون جهان ایرانی؛
- شناخت و تحلیل تولیدات ادبی و نسخه‌های خطی جهان ایرانی از دوران باستان تا دوره پساساسانی و نخستین دوره اسلامی؛
- مطالعه زبان‌های ایرانی از دیدگاه تاریخی، تطبیقی و ناحیه‌ای و نیز دیدگاه تماس زبانی؛
- بررسی ارتباط میان زبان، خط، متن و زمینه تاریخی _ فرهنگی در جهان ایرانی؛
- آموزش خواندن، تحلیل و ترجمه متون ایرانی؛
- مطالعه فرایندهای فرهنگی جهان ایرانی در ارتباط با تحولات تاریخی و زبانی؛
- ایجاد پیوند میان مطالعات ایران‌شناسی، شرق‌شناسی و مطالعات خاور نزدیک و خاورمیانه (Ibid).
مهمترین فعالیت‌ها
- ارائه درس فیلولوژی ایرانی در برنامه مطالعات شرق‌شناسی؛
- آموزش و پژوهش درباره زبان‌های ایرانی با رویکرد زبان‌شناسی تاریخی _ تطبیقی؛
- بررسی ادبیات و نسخه‌های خطی جهان ایرانی از دوران باستان تا دوره پساساسانی و نخستین دوره اسلامی؛
- تحلیل نظام‌های نوشتاری ایرانی، به‌ویژه خط پهلوی؛
- بررسی ارتباط میان زبان‌های ایرانی و دیگر زبان‌های منطقه با استفاده از رویکرد زبان‌شناسی ناحیه‌ای و زبان‌شناسی تماس؛
- خواندن، تحلیل و ترجمه متون ایرانی؛
- بررسی جنبه‌های زبانی، نوشتاری، مادی و تاریخی ـ فرهنگی متون؛
- مطالعه فرایندهای فرهنگی جهان ایرانی در دوره باستان متأخر و دوره پساساسانی؛
- ارائه درس تاریخ و تمدن ایران باستان در برنامه مطالعات شرق‌شناسی؛
- استفاده از روش‌های فیلولوژی مادی، زبان‌شناسی تاریخی، جامعه‌شناسی تاریخی زبان و زبان‌شناسی فرهنگی و زبان‌شناسی تماس؛
- برگزاری فعالیت‌های آموزشی به شیوه سمیناری و مشارکت دادن دانشجویان در بحث و تمرین ترجمه؛
- پیوند دادن مطالعات ایران با دیگر حوزه‌های شرق‌شناسی، ازجمله هندشناسی، مطالعات خاور نزدیک و مطالعات اسلامی (Ibid).
آدرس مکان
ایتالیا، پیزا، خیابان پائولی، شماره ۱۵، گروه علوم تمدن و دانش، دانشگاه پیزا، کدپستی ۵۶۱۲۶.
(Italy, 56126 Pisa, Via Paoli 15, University of Pisa, Department of Civilizations and Forms of Knowledge.)
وب‌سایت
https://esami.unipi.it/esami2/programma.php?pg=ects&c=58430
تلفن تماس
390502215000+