از طرح لیبرا آکادمیا، کتابخانه منابع برخط فارسی رونمایی شد.

طرح لیبرا آکادمیا: کتابخانه منابع برخط فارسی با موفقیت راه‌اندازی شد. این طرح که مجموعه‌ای برخط از منابع فارسی را به اشتراک می‌گذارد، در 27 ژوئن 2023م/6 تیرماه 1402ش. در محیط گوگل‌میت رونمایی شد. در این مراسم افراد متخصصی از دانشگاه‌های مختلف همچون دانشگاه جورجیا، کتابخانه عمومی اوتاوا، دانشگاه اوتاوا و انتشارات اندیشه نگارستان سخنرانی کردند. این پروژه که منابع مربوط به ایران، زبان فارسی و حوزة شرق‌شناسی را دربرمی‌گیرد، با همکاری دانشگاه تهران و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران اجرا شده است.

گورهایی مربوط به عصر آهن در سد چپرآباد کشف شد.

باستان‌شناسان در محوطه‌ای که در برنامة بررسی و شناسایی اولیه جزو محوطه‌های خطر آبگیری سد چپرآباد اشنویه ثبت و معرفی شده بود، گورهایی یافتند که به‌نظر می‌رسد به دست انسان ساخته شده‌اند. این گورها که در کاوش‌های باستان‌شناسان مربوط به عصر آهن تشخیص داده شده‌اند، به هزارة اول پ. م. برمی‌گردند. مواد فرهنگی دیگری نیز در لابه‌لای این معیاری کشف شده‌اند که شامل حجم زیادی از تکه‌سفال‌ها و در موارد نادر ظروف سفالی نسبتاً سالم هستند.

مفاخر میراث فرهنگی ایران معرفی شدند.

در دومین مراسم نکوداشت چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی که از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، ده چهرة ماندگار میراث فرهنگی ایران معرفی شدند و از آن‌ها تقدیر شد. زهره بزرگ‌مهری (مهندس معمار، نویسنده و پژوهشگر)، زنده‌یاد یعقوب دانش‌دوست (پژوهشگر میراث فرهنگی، معمار و مرمت‌گر بناهای تاریخی)، سید منصور سیدسجادی (دکترای ایرانشناسی، پژوهشگر، نویسنده و باستان‌شناس)، اسکندر مختاری طالقانی (دکترای پژوهش هنر، مرمت‌گر، پژوهشگر میراث معماری و شهرسازی)، جلیل گلشن بافقی ( باستان‌شناس، پژوهشگر، حفاظت‌گر آثار تاریخی)، هایده لاله (دکترای باستان‌شناسی، پژوهشگر و مؤلف)، سید محمود طالقانی (دکترای مطالعات شهری و مؤسس موزة روستایی گیلان)، رسول وطن‌دوست (پژوهشگر، مرمت‌گر آثار و اشیای تاریخی)، عبدالحسین وکیلی‌فرد (از بنیان‌گذاران سازمان میراث‌فرهنگی) و عبدالرحمان وهاب‌زاده (باستان‌شناس و پژوهشگر، حفاظت‌گر آثار تاریخی) ده چهرة ماندگار میراث فرهنگی ایران هستند که طی مراسمی از آن‌ها تجلیل شد.

کاوش‌های گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران، منجر به کشف آتشکده‌ای در خراسان شد.

کاوش‌های عضو هیأت علمی گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران، میثم لباف خانیکی و سرپرست گروه کاوش بازه هور، منجر به کشف آتشکده‌ای در خراسان شد. کاوش‌های سال‌های اخیر در بقایای مجموعۀ معماری قلعه دختر، شواهدی از یک بنای آجری باشکوه را نشان می‌دهد که هستۀ مرکزی آن با آجر ساخته شده و در مجاورت آن تالار ستون‌داری وجود دارد. به‌نظر می‌رسد برای تزئین و ساخت این مکان هزینة زیادی شده که نشان‌دهندة اهمیت این آتشکده در دورۀ ساسانی و اوایل اسلام است.

دوره آموزشی تفکر با نسخه‌های خطی اسلامی در وین برگزار می‌شود.

دانشگاه اروپای مرکزی (Central European University) دوره تفکر با نسخه‌های خطی اسلامی: رویکردهای انتقادی به روش‌شناسی تاریخی، تاریخ مجموعه‌ها و ابزارهای دیجیتالی در مطالعات اسلامی (Thinking with Islamicate Manuscripts: Critical Approaches to Historical Methodology, History of Collections, and Digital Tools In Islamic Studies) را در جولای 2023م. برگزار می‌کند. در این دوره که با همکاری مؤسسة ایران‌شناسی (Institute for Iranian Studies)، آکادمی علوم اتریش (Austrian Academy of Sciences)، و چند مؤسسه دیگر در وین برگزار می‌شود، به این پرسش‌ها پاسخ داده می‌شود: اندیشیدن و کار با یک نسخة خطی چه تفاوتی با کار با متن ویرایش شده دارد؟ چه چالش‌هایی در یک کدکس حاوی متون متنوع با تاریخ‌ها و نویسندگان مختلف وجود دارد؟ ابزارهای دیجیتال چگونه می‌توانند در ویرایش متنی که از نسخه‌ای به نسخه خطی دیگر متفاوت است، مفید باشند؟ این دوره برای پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها و با تمرکز بر نحوة تفکر و کار با نسخه‌های خطی اسلامی،‌ با تأکید بر منابع عربی، ترکی و فارسی از آسیای مرکزی تا خاورمیانه برگزار می‌شود.

کتاب «مبارزه برای توسعه در ایران» منتشر شد.

کتاب مبارزه برای توسعه در ایران (The Struggle for Development in Iran) در ماه می 2022م. از سوی دانشگاه استنفورد، منتشر شد. این کتاب که براساس کار پروژۀ پژوهشی ایران استنفورد 2040 (Stanford Iran 2040) انجام شده توسط پویا آزادی، مدیر پروژه ایران استنفورد 2040، و همکاران او متین میررمضانی، و محسن مس‌گران نوشته شده است. این کتاب با تمرکز بر مبانی، نهادها و روندهای اقتصادی-اجتماعی، تحلیلی چندبعدی از مبارزه ایران برای توسعه بین سال‌های 1970م. تا 2020م. ارائه می‌کند.

نخستین مجموعه دیرینه‌شناسی ایران و اولین موزه فسیل جسم نرم جهان در کرمان افتتاح شد.

نخستین مجموعه دیرینه‌شناسی و حیات طبیعی ایران در شهر کرمان افتتاح شد. مجموعه این موزه براساس موجوداتی که قسمت‌های نرم جسم آن‌ها به فسیل تبدیل شده، جمع‌آوری شده است. محققان معتقدند قدمت برخی از این فسیل‌ها به یک میلیارد سال پیش برمی‌گردد. این موزه با همکاری یک دیرینه‌شناس و شهرداری کرمان و میراث فرهنگی به بهره‌برداری رسیده است. موزه دیرینه‌شناسی کرمان اولین موزه دیرینه‌شناسی و حیات طبیعی کشور به شمار می‌آید. این موزه همچنین اولین موزه‌ای در جهان به شمار می‌رود که بر پایۀ موجوداتی ایجاد شده که قسمت‌های نرم جسم آن‌ها به فسیل تبدیل شده است.

از نسخۀ خطی و نفیس شاهنامه در آرامگاه بوعلی سینا رونمایی شد.

در روز 25 اردیبهشت ماه 1402ش. و به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و برای پاسداشت زبان فارسی، از نسخۀ خطی و نفیس شاهنامه که مربوط به قرن چهارم ه. ش. است، رونمایی شد. به این منظور مراسمی در موزۀ آرامگاه بوعلی سینا و در همدان برگزار شد و در آن گروهی دانش‌آموزی نیز شاهنامه‌خوانی داشتند. از آن‌جا که روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با روز جهانی موزه همزمان شده بود، این رونمایی در موزۀ آرامگاه بوعلی سینا انجام شد.

مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه براون در حوزه ایران‌شناسی پژوهشگر پسادکتری می‌پذیرد.

مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه براون (Center for Middle East Studies at Brown University) برای یک سال پژوهشگر پسادکتری ایرانشناسی می‌پذیرد. این دوره امکان تمدید برای سال دوم را نیز دارد. این مرکز از متقاضیانی که در حوزۀ میان‌رشته‌ای فعالیت می‌کنند، استقبال می‌کند. همکار پژوهشی پسادکتری تا دو سال از سوی این مرکز حمایت می‌شود.

مجموعه‌ای از آثار و شواهد هنری مربوط به اواخر عهد باستان در خراسان کشف شد.

با کوشش پژوهشگران باستان‌شناسی دانشگاه تهران، در محوطه‌های ساسانی خراسان، مجموعه‌ای از آثار و شواهد هنری مربوط به اواخر عهد باستان کشف شد. این آثار و شواهد اطلاعات غنی از الگوهای هنری و فرهنگی این ناحیه از ایران در اواخر عهد باستان را نشان می‌دهد. در این میان، گچ‌بری‌های ساسانی که از محوطه‌هایی همچون بندیان، میل حیرام، بازه هور و شیلگان تپه کشف شده‌اند، نقش‌مایه‌ها و نگاره‌هایی را به تصویر می‌کشند که ویژگی‌های هنر دورۀ ساسانی را در این منطقه از ایران معرفی می‌کنند. مطالعۀ این گچ‌بری‌ها نشان‌گر حضور جریان‌ها و مکاتب هنری دورۀ ساسانی و اوایل اسلام در هنر این منطقه است. این گچ‌بری‌ها مضامینی همچون تاج‌بخشی، نیایش، ادای احترام و نبرد سواران را دربرمی‌گیرند. عناصری همچون حاشیه‌های مزین به نقوش گیاهی و هندسی و شکل خاص پوشاک شخصیت‌های سیاسی و دینی نیز در این آثار مشهود است.

۹۸ جلد کتاب به زبان‌های فارسی،‌ روسی و قرقیزی به کتابخانه ملی قرقیزستان اهدا شد.

در راستای ارتقای همکاری‌های دو جانبه ایران و کتابخانه ملی قرقیزستان و برای تجهیز مرکز ایران‌شناسی فردوسی، ۹۸ کتاب در حوزه‌های مختلف از جمله زبان و ادبیات فارسی، ایران‌شناسی و آموزش زبان فارسی از سوی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان به این کتابخانه اهدا شد. مرکز ایران‌شناسی فردوسی کتابخانه‌ای مجهز به آثار و منابع مرتبط با ایران و زبان فارسی دارد و محلی برای برگزاری نمایشگاه‌ها و نشست‌های فرهنگی و هنری از سوی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان محسوب می‌شود.

بانوی ایرانی برنده جایزه انجمن نجوم آمریکا شد.

جایزه جوزف وبر (Joseph Weber Award) به یک دانشمند ایرانی تعلق گرفت. انجمن نجوم آمریکا (American Astronomical Society) که سازمان بین‌المللی بزرگی متشکل از منجمان حرفه‌ای، اساتید نجوم و منجمان آماتور است، جایزه جوزف وبر را به شعله نیکزاد بانوی دانشمند ایرانی- آمریکایی، مهندس الکترونیک و دانشمند پژوهشی در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا اعطا کرد. جایزه جوزف وبر برای طراحی ابزار دقیق نجومی اختصاص داده می‌شود و به فردی اعطا می‌شود که طراحی، اختراع یا بهبود قابل توجه در یک ابزار داشته که منجر به پیشرفت در نجوم شده است.

یک کارگاه تولید ظروف و زیورآلات سنگی با قدمتی پنج هزار ساله در جیرفت کشف شد.

پژوهش‌های تازه در محوطه باستانی حاجی آباد-ورامین‌شهر جیرفت موجب کشف کارگاه تولید اشیا و زیرآلاتی شد که قدمت آن به هزاره سوم پیش‌از‌میلاد بازمی‌گردد. پژوهش‌های عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در این حوزه که در نشریة معتبر بین‌المللی ایران به چاپ رسیده است، نشان داد در این کارگاه تولیدی قطعات کامل و شکسته‌ای از ظروف سنگی و زیورآلات یافت شد. وسعت این کارگاه نیم‌هکتار است که بزرگ‌ترین کارگاهی است که تاکنون در دنیای باستان یافت شده است. پژوهش در این محوطه باستانی از سال 1395ش. آغاز شده و تاکنون ادامه دارد.

عنوان دپارتمان زبان‌ها و تمدن‌های خاورنزدیک دانشگاه واشنگتن تغییر کرد.

دانشگاه واشنگتن (Washington University) در اقدامی عنوان دپارتمان زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک (Near Eastern Languages and Civilization) خود را به زبان‌ها و فرهنگ‌های خاورمیانه(Middle Eastern Languages and Cultures, MELC) تغییر داد. این دانشگاه این اقدام را در راستای توجه به تنوع مطالعاتی در این دپارتمان و گستردگی دوره‌ها و فعالیت‌های ارائه شده و به‌روز ماندن حوزه‌های تحصیلی انجام داده است. این تغییر نام نشان‌دهنده رویکردها و علایق گوناگونی است که در مطالعات علمی و ارائه دوره‌ها در این دپارتمان وجود دارد.

فعالیت دفتر مؤسسه تبادلات آکادمیک آلمان در ایران متوقف شد.

دفتر مؤسسه تبادلات آکادمیک آلمان در ایران، که یک سازمان علمی است، فعالیت‌ خود را متوقف کرده است. این تصمیم در پی عدم علاقۀ کشورهای اروپایی به ارتباط علمی با ایران اتخاذ شده است. با این حال، این دفتر اعلام کرده که توقف فعالیت‌هایش موقت است.