ویلیام فردریک تراورز اوکانر - William Frederick Travers O'Connor
ویلیام فردریک تراورز اوکانر William Frederick Travers O'Connor افسر ارتش هند و بریتانیا بود. او را به خاطر سفرهایش به آسیا، مطالعۀ فرهنگها و زبانهای محلی و اقداماتش در سفر به تبت، میشناسند. او مدتی را در ایران زندگی کرد و اطلاعاتی را از این دوران منتشر کرد که به شناخت غرب از ایران کمک شایانی کرده است.
تولد و درگذشت
1870م. - 1943م.
سوابق زندگی و تحصیل
ویلیام فردریک تراورز اوکانر در سال 1870م. در لانگفورد (Longford) ایرلند متولد شد. او بین سالهای 1884م. تا 1887م. در مدرسۀ چارتر هاوس (Charterhouse) تحصیل کرد. او در سال 1888م. در آکادمی نظامی سلطنتی (Royal Military Academy) پذیرفته شد (McKay, 2009). ویلیام فردریک تراورز اوکانر، بین سالهای 1895م. تا 1902م. در هند زندگی کرد. علاوه براین، بیشتر از بیست و سه سال از عمر خود را در ایران و نپال گذراند (Adhikari, 2014).
سوابق اجرایی و پژوهشی
سوابق اجرایی و پژوهشی
ویلیام فردریک تراورز اوکانر، در طی سالها، در بخشهای مختلف نظام بریتانیا فعال بود. در همین راستا او در سال 1909م. به سرکنسولگری هند در سیستان منصوب شد. در سال 1910م. نیز در مشهد خدمت کرد و بهعنوان سرکنسول و کارگزار فرماندار کل مشغول به فعالیت شد. در سال 1912م. به شیراز منتقل شد. او در نوامبر 1915م. توسط ارتش ایران اسیر شد و یک سال بعد در اوت 1916م. در جریان تبادل اسرا از زندان ایران آزاد شد. (Newton, 2009) پس از رفتن از ایران، در کشورهایی همچون روسیه و آمریکا خدمت کرد. در نهایت نیز در 1923م. قرارداد معروف نپال-بریتانیا را به عنوان نمایندۀ بریتانیا در نپال امضا کرد. سرانجام اوکانر در سال 1925م. بازنشسته شد (Riddick, 1998)
آثار
- کتاب
- در مرز و فراسوی آن: شرحی بر سی سال خدمت.(O'Connor, W. F. T. (1931). On the frontier and beyond; a record of thirty years' service. J. Murray.) این کتاب خاطرات اوکانر از دوران خدمتش در ایران، در مقام سرپرست کنسولگری بریتانیا در سیستان و سرکنسول شیراز در فاصلۀ سالهای 1909م. تا 1915م.، همزمان با دولت نوپای مشروطه در پی سقوط محمّدعلی شاه را بازگو میکند. ویلیام فردریک تراورز اوکانر در این کتاب و طی خاطرات خود ضمن شرح سفر خود و نحوۀ آشناییاش با این سرزمین، توصیف کلّی از اوضاع سیاسی آن دوره به دست میدهد. با توجّه به آرامش نسبی حکمفرما بر قائنات و سیستان در سالهای نخست اقامت اوکانر در ایران، بخش دوّم این خاطرات است که از لحاظ تاریخی مهّمترین آن را تشکیل میدهد. ورود اوکانر به فارس در سال 1912م. با دورهای از تاریخ ایران همزمان است که به علّت نابسامانیهای کشور از نظر تحوّلات داخلی و تظاهر روس و انگلیس از لحاظ مناسبات منطقهای اوج قدرت بریتانیا در جنوب و روسیه در شمال محسوب میشد. چنان که از این خاطرات بر میآید در این دوره کمتر تغییر و تحوّل مهّمی را میتوان سراغ گرفت که در آن نشانی از مداخلات بریتانیا مشاهده نشود. با این حال، با شروع جنگ جهانی اول اوکانر به اسارت ملیّون ایران درآمد و از سویی دولت بریتانیا وارد دورة جدیدی از مداخلات گستردهتر شد (اوکانر، 1376ش.).
- داستانهای عامیانه از تبت: همراه تصاویری از یک هنرمند و ابیاتی از آهنگهای عاشقانۀ تبتی.(-. (Eds.). (1906). Folk tales from Tibet: with illustrations by a Tibetan artist and some verses from Tibetan love-songs. Hurst & Blackett.)
- مسیرها در سیکیم.(-. (1940). Routes in Sikkim. Office of the Superintendent of Government Printing.)
- قواعد آوانویسی کلمات تبتی به انگلیسی. (O'Connor, W. F. T. & Bell, h C. A. (1904). Rules for the Phonetic Transcription into English of Tibetan Words. Darjeeling.)
- چیزهای فانی(-. (1940). Things Mortal. Hodder and Stoughton).
آثار منتشرشده به فارسی
- آثاری که به فارسی ترجمه و منتشر شده است 1. اوکانر، و. ف. ت. (1376ش.). از مشروطه تا جنگ جهانی اول: خاطرات فردریک اوکانر کنسول انگلیس در فارس(ترجمۀ ح. زنگنه). نشر و پژوهش شیرازه. (انتشار اصل اثر: 1931م.). این کتاب ترجمۀ بخشی از خاطرات اوکانر است که در کتاب در مرز و آنسوی آن: شرحی بر سی سال خدمت در سال 1931م. منتشر شده است. (اوکانر، 1376ش.).
منابع
- 1. اوکانر، و. ف. ت. (1376ش.). از مشروطه تا جنگ جهانی اول: خاطرات فردریک اوکانر کنسول انگلیس در فارس. (ترجمۀ ح. زنگنه). نشر و پژوهش شیرازه. (انتشار اصل اثر: 1931م.).
منابع به زبان های دیگر
- 2. Adhikari, B. (2014). O'Connor on the Frontier of British India and Beyond. Spotlight Nepal, 7 (15).
- 3. Riddick, J. (1998). Who was who in British India. Greenwood Press.
- 4. McKay, A., (2009). Tibet and the British Raj: the frontier cadre, 1904-1947 (2nd Ed.). Library of Tibetan Works and Archives.
- 5. Newton, D. (2009). Kipling's Canadian: Colonel Fraser Hunter, MPP, maverick soldier-surveyor in "the Great Game". Trafford.
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- 1. Martin, E. (2016). Translating Tibet in the Borderlands: Networks, Dictionaries, and Knowledge Production in Himalayan Hill Stations. Transcultural Studies, 1 (1), 86–120.
گردآورنده
المیرا کریمی
اسفندماه 1401ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-05-29</span>