مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مکگیل یک مرکز آموزشی و پژوهشی در مونترال کانادا است که بر دین اسلام، تاریخ و تمدن جهان اسلام، و تحوّلات معاصر جوامع مسلمان تمرکز دارد. این مؤسسه مکانی برای تعامل علمی میان مسلمانان و غیرمسلمانان با روشهای علمی در مطالعات رشتهای و زبانهای مرتبط است (McGill University, 2025).
این کتاب به تاریخ نانوشته ایرانشناسان فرانسوی توجه داشته و به ایرانشناسانی همچون آلن برونه، ژولین پلبسیه، ماریا پومیه، ماتیو تریه، کریستیان تورتل، پییر دورتیگه، شارل هانری دوشوفه کور، ژان لویی دو وینیو، یان ریشار، اولویه روآ، پاتریک رینگن برگ، میشل ست بون، تییری کوویل، کریسیتن گیوم و ژان کلود ووازن پرداخته است.
مرکز مطالعات ایران و خلیج فارس شرمین و بیژن مصوّر رحمانی (Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) از متقاضیان پژوهشگر پسادکتری یا پژوهشگران ارشد در حوزه ایران و خلیجفارس در سدههای ۱۹م. تا ۲۱م. دعوت به همکاری کرده است. این فرصت برای پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی در دسترس است و هدف آن ارتقاء مطالعات ایران و منطقه خلیجفارس در سطح جهانی است.
یک شرکت دانشبنیان در پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی برای نخستین بار در کشور، پلتفرم هوشمند و یکپارچة گردشگری سلامت با نام مدتریپسنتر(medtripcenter) را طراحی و به بهرهبرداری رساند. این سامانه با بهرهگیری از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی، خدماتی نظیر ویزیت آنلاین پزشکان، انتخاب و رزرو مراکز درمانی، اقامت و پشتیبانی سفر درمانی را در یک بستر شفاف و ساختارمند تأمین میکند.
مدرسه یادگیری مداوم دانشگاه تورنتو بخشی از دانشگاه است که برنامههایی را برای بزرگسالان، حرفهایهاف یا هر کسی که میخواهد مهارت جدیدی بیاموزد یا با زبان جدیدی صحبت کند، ارائه میدهد. دوره فارسی یکی از گزینههای زبان خارجی است که در این مدرسه تدریس میشود. این دوره برای کسانی طراحی شده که میخواهند زبان فارسی را از سطح مقدماتی تا متوسط یاد بگیرند (School of Continuing Studies, 2025).
سه روستای ایرانی شامل روستای سهیلی در جزیره قشم، روستای کندلوس در مازندران، و روستای شفیعآباد در کرمان، به شبکه جهانی روستاها زیر نظر سازمان جهانی گردشگری راه یافتند. پرونده هشتروستای از استانهای مختلف برای پیوستن به این شبکه ارسال شده بود و پس از ارزیابی شاخصهایی چون جاذبه گردشگری، پایداری محیطزیستی و اجتماعی، خدمات اقامتی و پذیرایی، سه روستا موفق به کسب این رتبه شدند. تصمیم در نشست سازمان گردشگری ملل متحد در شهر هانگجو چین گرفته شد.
این کتاب که حاصل پژوهشها و مطالعات نویسنده از آغاز ورود او به رشته ایرانشناسی است، مجموعههای از مقالات، سخنرانیها و پایان نامهها را در حوزه هویت، فرهنگ یا خلقیات ایرانی گردهم آورده است. افزون بر این، بخشهایی نیز اضافه شده است. اثر دارای شانزده گفتار است. در گفتار اول بحثهای نظری در مورد مفهوم خود و دیگری ارائه شده است. گفتار دو متون اوستایی و اسناد هخامنشی را به نمایندگی دورهها و بخشی از تمدن ایرانی شرح و تحلیل کرده و با این کار به پیشینه نگاه خود پرداخته است. گفتار سوم به فرهنگ و هویت ایرانی از دید ایرانیان در دو دوره اشکانی و ساسانی توجه کرده است. گفتار چهار، تصویر و دورنمایی کلی از تاریخ فرهنگ ایران باستان در منابع بیرونی را به نمایش گذاشته است. در گفتار پنجم، همانندیها و تفاوتهای روایتهای تاریخنویسان یونانی و نوع نگرش آنان به فرهنگ ایران بررسی شده است. از گفتار ششم به بعد تا گفتار دوازدهم به ایران پس از اسلام به صورت دستهبندی پرداخته شده است. در گفتار سیزدهم و پس از دستهبندی دادههای سفرنامهها، نگرش منفی به فرهنگ ایران و نگرش مثبت به آن در سفرنامهها بررسی و تحلیل شده است. گفتار چهاردهم، جریان خودانتقادی ایرانی در دوره قاجار را بررسی کرده و گفتار پانزدهم به نظریه و کتاب سازگاری اثر بازرگان اختصاص دارد. گفتار پایانی تلاش کرده، نگاهی کلان و کلی به ارکان هویت ملی داشته باشد.
مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس ( Sharmin and Bijan Mossavar-Rahmani Center for Iran and Persian Gulf Studies) مهندسان انقلابی: یادگیری، سیاست و کنشگری در دانشگاه صنعتی آریامهر (Revolutionary Engineers: Learning, Politics, and Activism at Aryamehr University of Technology) را برگزار میکند. سخنرانان این سخنرانی سپهر وکیلی دانشیار علوم یادگیری در دانشکده آموزش و سیاست اجتماعی دانشگاه نورث وسترن (Northwestern University)، و مهدی گنجوی مدرس دانشکده اطلاعات دانشگاه تورنتو (University of Toronto) هستند. این سخنرانی که در 13 نوامبر 2025م./ 22 آبان 1404ش. برگزار میشود، به بررسی تاریخ فرهنگی، سیاسی و آموزشی دانشگاه صنعتی آریامهر (اموت)، امروزه با نام دانشگاه صنعتی شریف شناخته میشود، در سالهای پیش از انقلاب 1357ش./1978م. ایران میپردازد.
مدرسه شرقشناسی دانشگاه ایروان، یکی از مراکز کلیدی آموزش و پژوهش در زمینه مطالعات شرقی در ارمنستان است. این دانشکده، آموزش در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا را ارائه میدهد و متخصصان برجسته شرقشناسی را تربیت میکند (Yerevan State University, 2025).
این اثر بزرگداشتی برای فیلیپ جی. کرینبروک، ایرانشناس برجسته و متخصص در زمینههای زرتشتیشناسی و کردشناسی، به شمار میرود. کتاب ۱۳ مقاله از پژوهشگران معتبر را در بر میگیرد که به موضوعات مختلف مرتبط با زرتشتیشناسی، زبانشناسی ایرانی، اسطورهشناسی، و فرهنگ ایران میپردازند. این مقالات نمایانگر گستره وسیع علایق علمی کرینبروک و تأثیر او در زمینه مطالعات ایرانشناسی هستند. کتاب دربردارنده مقالاتی است که به موضوعاتی همچون ادبیات و متون زرتشتی، اسطورهشناسی ایرانی، زبانشناسی ایرانی، و فرهنگ و آیینهای ایرانی میپردازند. این مقالات را پژوهشگران گوناگونی مانند شروین فریدنژاد، تورج دریایی، دیگران نگاشتهاند.
مالیس روتوِن Malise Ruthven نویسنده، روزنامهنگار و مدرس برجستهای است که تمرکز اصلی او بر دین، بنیادگرایی و بهویژه مسائل مرتبط با اسلام قرار دارد. او برای تألیف اطلس تاریخی جهان اسلام موفق به دریافت جایزۀ کتاب شورای ارتباطات خاورمیانه ایالات متحده شد.
ملکوم اندرو ریچارد کالج Malcolm Andrew Richard Colledge باستانشناس بریتانیایی بود که در هنر پالمیرا و اشکانیان تخصص داشت. او بازدیدهای فراوانی از خاورمیانه و بهویژه ایران داشت و پژوهشهای گستردهای در این منطقه انجام داد.
مارک چارنوشویچ Marc Czarnuszewicz ایرانشناس و پژوهشگر دکتری در گروه تاریخ دانشگاه سنت اندروز است. زمینۀ پژوهشی او بر سلسلۀ سلجوقیان بزرگ و آشوبهای اجتماعی ایران در پی ورود ترکان سلجوقی تمرکز دارد.
گروه مطالعات اسلامی کالج دولتی دختران آنتانگ، گروهی است که اسلام را همچون یک دین زنده و نیروی اجتماعی-فرهنگی بررسی میکند و از روشهای تجربی و میانرشتهای از جمله انسانشناسی، جامعهشناسی، تاریخ، و علوم سیاسی بهره میبرد. این گروه تعامل متون، سنتها، و نهادهای اسلامی با ساختارهای اجتماعی و قدرت را تحلیل میکند و فراتر از الهیات، جامعههای مسلمان را در بستر تاریخی و اجتماعی مطالعه میکند. این گروه دانشجویان را برای فعالیت در حوزههای دانشگاهی، سیاستگذاری، دیپلماسی، و رهبری جامعه آماده میکند و مراکزی مانند مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه آکسفورد یا برنامه مطالعات اسلامی دانشگاه هاروارد نقش مهمی در آن ایفا میکنند. این گروه، تعداد قابل توجهی دانشجو را جذب میکند و فرصتهای علمی برای ادامه تحصیل در سطح بالاتر فراهم میآورد. به دلیل ماهیت میانرشتهای، مطالعات اسلامی برنامههای پژوهشی متنوعی را ارائه میدهد. دانشجویان این گروه در فعالیتهای فوقبرنامهای مختلف کالج مشارکت دارند و حتی با وجود تأسیس نسبتا جدید بخش (2018م.)، با اشتیاق در فعالیتهای متنوع کالج شرکت میکنند(Government College for Women Anantnag, 2025).
این اثر مجموعهای از مقالههای علمی است که در نشریات گوناگون در طول دو دهه منتشر شدهاند و به بررسی ارتباطات فرهنگی، دینی، و ادبی میان ایران و ارمنستان میپردازند. راسل در این کتاب به تأثیر تمدن ایرانی بر ارمنستان پیش از مسیحیت و تعاملات فرهنگی میان این دو تمدن میپردازد. کتاب مقالههایی را در بر میگیرد که در نشریههای مختلف منتشر شدهاند و به موضوعاتی همچون بررسی واژهها و اصطلاحات مشترک، ادبیات حماسی و اسطورهشناسی، متون دینی و فلسفی، و شخصیتهای فرهنگی برجسته میپردازند. این مقالات نشاندهنده تعاملات عمیق فرهنگی میان ایران و ارمنستان در دوران پیش از مسیحیت هستند.
