گری کارل (محمد) لگنهاوزن Gary Carl Legenhausen

ایرانشناسان, دین و مذهبنوشتن دیدگاه

گری کارل (محمد) لگنهاوزن Gary Carl Legenhausen استاد مسیحی امریکایی تباری است که در سال 1983م. به اسلام گروید. وی فارغ التحصیل دکتری فلسفه از دانشگاه رایس تگزاس و فوق دکتری در زمینۀ مطالعات تطبیقی از دانشگاه هاوایی است. پس مهاجرت به ایران با مراکز علمی مختلف مانند دانشگاه تربیت مدرس، قم، ادیان و مذاهب، مفید، مؤسسه امام خمینی و مؤسسه بین‌المللی مطالعات اسلامی همکاری علمی دارد. در سال 2010م. (معادل 1389ش.) چهره ماندگار فلسفه و در سال 2016م. (معادل ۱۳۹۴ش.) پژوهشگر برتر سی‌و‌سومین دورۀ جایزۀ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است. کتاب «فیلسوف فروتن» در نکوداشت لگنهاوزن به‌­رشتۀ تحریر در آمده است

جاناتان مکس بلوم Jonathan Max Bloom

ایرانشناسان, هنرنوشتن دیدگاه

جاناتان مکس بلوم Jonathan Max Bloom مورخ هنر و معماری اسلامی است که تمرکز پژوهش­‌هایش بر تاریخ و توسعۀ مناره، تاریخ کاغذ، هنر دودمان فاطمیان و هنر مدیترانه‌ای در قرون وسطی قرار دارد. او به بررسی عمیق ارتباطات فرهنگی و تاریخی در جهان اسلام می‌­پردازد و تأثیرات این ارتباطات را بر هنر و معماری  روشن می‌­سازد. بلوم، همراه با همسرش، شیلا بلر، کتاب‌ها و مقالات متعددی در زمینۀ هنر اسلامی منتشر کرده و به‌عنوان نویسنده، ویراستار و مشاور در این حوزه فعالیت می‌­کند. آثار او به‌ویژه در تحلیل تاریخ کاغذ و معماری اسلامی، مرجعی معتبر برای پژوهشگران این حوزه به‌­شمار می‌رود.

جمشید کرشاسب چوکسی Jamsheed Kairshasb Choksy

ایرانشناسان, دین و مذهب, علوم اجتماعینوشتن دیدگاه

جمشید کرشاسب چوکسی Jamsheed Kairshasb Choksy انسان‌شناس و استاد دانشگاه ایندیانا است. او در زمینۀ تاریخ و دین ایران و آسیای مرکزی تخصص دارد. چوکسی در پژوهش‌های خود از رویکردهای میان‌رشته‌ای بهره می-گیرد و پژوهش‌های میدانی گسترده‌ای را در کشورهای گوناگون انجام داده است. او همچنین با نهادهای معتبر جهانی نظیر دانشگاه پرینستون و استنفورد همکاری داشته و عضویت چندین انجمن علمی برجسته را در کارنامۀ خود دارد.

شیلا اس. بلر Sheila S. Blair

ایرانشناسان, هنرنوشتن دیدگاه

شیلا اس. بلر Sheila S. Blair یکی از برجسته‌ترین متخصصان هنر اسلامی است که بر تاریخ خوشنویسی، کتیبه‌ها و پیوند میان متن و تصویر در هنر اسلامی تمرکز دارد. بلر به‌ویژه به آثار هنر مغول و کاربردهای نوشتار در هنر اسلامی توجه ویژه‌ای دارد و در این زمینه مقالات متعددی منتشر کرده است. نوشته‌های او از منابع اصلی برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه هنر اسلامی و هنر ایران به شمار می‌آید.

اوسکار استیگ ویکاندر Oscar Stig Wikander

ایرانشناسان, دین و مذهب, زبانشناسینوشتن دیدگاه

اوسکار استیگ ویکاندر  Oscar Stig Wikander ایران­‌شناس، دین‌شناس و هندشناس مشهور سوئدی است. او با ایران­‌شناسانی چون نیبرگ، کریستن‌سن و دومزیل همکاری داشت. به‌عنوان نمایندۀ مکتب اوپسالا، او در تلاش برای بازسازی تاریخی و اجتماعی انجمن ایزدان هندوایرانی بر اساس داده‌های زبان‌شناختی بود.

میهایلا دیموش Mihaela Timuș

ایرانشناسان, دین و مذهبنوشتن دیدگاه

میهایلا دیموش Mihaela Timuș پژوهشگر تاریخ ادیان با تخصص ادیان ایران باستان است. او پژوهش‌های گسترده‌ای در خصوص زرتشتی‌گری و مانویت در ایران باستان انجام داده است. تغییر دین، پلورالیسم دینی، برخوردهای جدلی زرتشتیان با ادیان دیگر، دوگانگی در مقابل یکتاپرستی، از جمله مباحث کلیدی در پژوهش‌های اوست.

رکسانا زنهاری Roxana Zenhari

ادبیات, ایرانشناسان, تاریخنوشتن دیدگاه

رکسانا زنهاری Roxana Zenhari تاریخ‌دانِ هنر اسلامی و عضو هیئت علمی گروه ایران­‌شناسی در دانشگاه گوتینگن است. تمرکز اصلی پژوهش‌های وی بر قصه‌های فارسی، ادبیات عامه و به­‌ویژه ادبیات طنزآمیز است. همکاری علمی زنهاری با اولریش مارتسلف در تألیف کتاب‌­ها و مقالات برجسته‌­ای دربارۀ تصویرسازی در نسخه‌های چاپ سنگی فارسی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

جیزِلین م. فاوست Jesilyn M. Faust

ایرانشناسان, علوم اجتماعینوشتن دیدگاه

جیزِلین م. فاوست Jesilyn M. Faust پژوهش‌گر آمریکایی در حوزه­‌های حقوق زنان، مطالعات جنسیتی و مطالعات فرامنطقه‌ای است. او به‎‌­عنوان یک محقق جوان، تمرکز پژوهش‌های خود را عمدتاً بر موضوعات مرتبط با حقوق زنان، خشونت‌های جنسیتی و مسائل اجتماعی ایشان، به‌ویژه در کشورهای آسیایی و آفریقایی مانند مراکش معطوف کرده است. یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های او در حوزۀ ایران‌شناسی، مشارکت در ویراستاری مشترک کتابی دربارۀ تحولات سنت ازدواج و دگرگونی نهاد خانواده در ایران است.

اولریش مارتسلُف Ulrich Marzolph

ادبیات, ایرانشناساننوشتن دیدگاه

اولریش مارتسلُف Ulrich Marzolph ایران­‌شناس و پژوهشگر آلمانیِ ادبیات عامۀ فارسی است. او طبقه‌بندی مدونی از قصه‌های ایرانی ارائه کرده و پژوهش‌های گسترده‌ای در خصوص هزار­ویک شب انجام داده است. مارتسلُف همچنین به خاطر دیدگاه‌هایش دربارۀ تصاویر نسخه‌های چاپ سنگی فارسی مشهور است.

ژرمی شیتِکَت Jérémie Schiettecatte

ایرانشناسان, تاریخنوشتن دیدگاه

ژرمی شیتِکَت Jérémie Schiettecatte باستان‌شناس فرانسوی و پژوهشگر حوزۀ باستان‌شناسی، تاریخ و تمدن خاورمیانه باستان و بخش­‌هایی از قارۀ آفریقا است. تمرکز اصلی فعالیت‌­های علمی‌ او بر پژوهش و کاوش‌­های باستان‌شناسی در شبه جزیره عربستان قرار دارد و حوزۀ زمانی مطالعاتش از دوران پیش از میلاد تا آغاز دورۀ اسلامیِ این منطقه را دربر می­‌گیرد. اجرای مأموریت‌ها و پروژش‌­های باستان‌شناسی در نواحی مختلف عربستان، از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های شیتکت به‌­شمار می‌­رود.

خانه فرهنگ ایران

مراکز ایرانشناسینوشتن دیدگاه

خانه فرهنگ ایران در دهلی‌نو زیر نظر رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. این مرکز با هدف ارتقای تبادلات فرهنگی و تقویت تعاملات میان ایران و هند تاسیس شده و یکی از مراکز اصلی دیپلماسی فرهنگی ایران در شبه‌قاره است. این خانه فرهنگ نمایندۀ رسمی فرهنگی ایران در دهلی‌نو به‌شمار می‌آید و در چارچوب رایزنی فرهنگی ایران فعالیت می‌کند. بخشی از فعالیت‌های دربرگیرنده کافه کتاب – محفل ایرانی راه‌اندازی‌شده در سال ۱۴۰۳ش./2025م.، مکانی برای نشست‌های ادبی، معرفی کتاب، قصه‌خوانی، و معرفی آثار ادبی ایرانی و هندی با حضور نخبگان حوزه ادبیات فارسی و همچنین، مرکز نور بین‌المللی میکروفیلم (Noor International Microfilm Center) است که در این مجموعه در سال 1985م. پایه‌گذاری شد تا به حفاظت، میکروفیلم‌برداری و چاپ نسخه‌های خطی فارسی، عربی، و اردو بپردازد. (Iran Culture House, 2025).

تصحیح متون و مطالعات ایران‌شناسان

مقالات۱ دیدگاه

هنگامی که می‌خواهید کتابی از متون کهن فارسی را بخوانید، در صفحه مشخصّات و شناسنامه کتاب به عبارتی نظیر «تصحیح دکتر/ پروفسور» بر می‌خورید. شاعر و یا نویسندۀ آن کتاب فرد دیگری است، پس آن که تصحیح کرده چه کسی است و دقیقاً چه کاری انجام داده است؟ برای یافتن پاسخ این سؤال، خوب است بدانید که شما وارد حوزۀ مطالعات ایران‌شناسان شده‌اید. ایرانشناسانی که اگر تلاش آنها وجود نداشت، اکنون ما را خبری از مطالعۀ دقیق این کتاب‌ها نبود.

خاطرات ریچارد فرای: طرح تاریخ شفاهی ایران

منابع ایرانشناسینوشتن دیدگاه

کتاب یکی از منابع ارزشمند در حوزه مطالعات ایران‌شناسی است که در قالب دو مصاحبه مستقل با ریچارد نلسون فرای، شرق‌شناس برجسته و استاد دانشگاه هاروارد، تدوین شده است. این کتاب بخشی از پروژه «تاریخ شفاهی ایران» در دانشگاه هاروارد بوده و هدف آن ثبت تجربیات، دیدگاه‌ها و تحلیل‌های اندیشمندان درباره ایران و فرهنگ ایرانی است. این کتاب از دو گفت‌وگوی اصلی تشکیل شده است، مصاحبه نخست با شهلا حائری که بر زندگی شخصی و حرفه‌ای ریچارد فرای، دوران کودکی، تحصیلات، چگونگی آشنایی با زبان‌ها و فرهنگ‌های خاورمیانه، و نخستین سفرهایش به ایران تمرکز دارد. مصاحبه دوم با سید ولی رضا نصر، این گفت‌وگو جنبه تحلیلی بیشتری دارد و به بررسی رویکردهای فرای درباره تمدن ایرانی، نقش ایران در تاریخ جهان، جایگاه زبان فارسی و تحولات سیاسی معاصر می‌پردازد.

برت فراگنر Bert Fragner

ایرانشناسان, تاریخنوشتن دیدگاه

برت فراگنر Bert Fragner ایران­‌شناس و تاریخ‌­دان اتریشی است. او به جنبه‌های گسترده‌ای از تاریخ ایران از جمله تاریخ سیاسی از سده‌های میانه تا دوران معاصر، تاریخ اقتصادی و اجتماعی، تاریخ اداری و نهادی، مطالعات دیپلماتیک، تاریخ فرهنگی زبان فارسی، ایران در بستر تحولات جهانی، جوامع ایران‌شهری و نیز فرهنگ آشپزی توجه داشت. اصطلاح ابداعی او «پِرسوفونیا» که در فارسی به «فارسی‌زبانی» ترجمه شده، در خصوص پیوند میان سرزمین، زبان و هویت مشهور است.

جان ویلیام درِیپِر John William Draper

ادبیات, ایرانشناساننوشتن دیدگاه

جان ویلیام درِیپِر John William Draper پژوهشگری آمریکایی، در حوزۀ زبان و ادبیات انگلیسی و از متخصصان برجستۀ شکسپیرشناسی است. اغلب پژوهش‌های او به تحلیل نمایشنامه‌های شکسپیر اختصاص دارد و جنبه‌هایی از هنر این نویسندۀ بزرگ انگلیسی را مورد بررسی قرار داده است. در ارتباط با حوزۀ ایران‌شناسی نیز، او به­‌صورت مستقیم دو مقاله تألیف کرده و در یک کتاب به‌­طور غیرِمستقیم به تأثیر فرهنگ مشرق‌زمین بر قلمِ شکسپیر پرداخته است.