گلرو نجیب اوغلو - Name Last Name
گلرو نجیب اوغلو Name Last Name استاد دانشگاه هاروارد (Harvard University) و محقق هنر و معماری اسلامی است. او پژوهشهای متعددی در باب مفهوم هنر اسلامی، تاریخنگاری هنر اسلامی، معماری عثمانی و تیموری، سرزمینهای اسلامی پیشامدرن، تعاملات فرهنگی فرامنطقهای و زیباییشناسی فرهنگهای بصری اسلامی انجام داد. گلرو ویراستار نشریۀ مقرنس و صاحب کرسی آقاخان (Aqa Khan) در دانشگاه هاروارد است.
تولد و درگذشت
1956م. - «در قید حیات»
سوابق زندگی و تحصیل
گلرو نجیباوغلو در سوم آوریل 1956م. در استانبول متولد شد. پس از گذراندن دوران دبیرستان، در سال 1979م. در رشتۀ تاریخ هنر از دانشگاه ولسین (Wesleyan University) لیسانس گرفت. گلرو نجیباوغلو از سال 1993م. در گروه تاریخ هنر و معماری دانشگاه هاروراد (Harvard University) صاحب کرسی آقاخان و مدیر برنامۀ آقاخان برای معماری اسلامی است. او در سال 1986م. در همین دانشگاه دکترا گرفت. او با مورخ عثمانی و استاد دانشگاه هاروراد، کمل کفادار (Cemal Kafadar) ازدواج کرد. خواهرش نورا (Nevra) نیز یک مورخ است (“Gülru Necipoğlu,” 2023).
سوابق اجرایی و پژوهشی
تخصص گلرو هنر و معماری سرزمینهای اسلامی در دوران پیشامدرن است. او در این زمینه بر سرزمینهای حاشیۀ دریای مدیترانه تمرکز ویژهای دارد. گلرو به تحقیق در باب جهانمیهنی زیباییشناختی، ارتباطات فرامنطقهای بین امپراطوریهای اسلامی اوایل مدرن (عثمانی، صفوی و مغول) و تبادلات هنری میانفرهنگی با اروپای بیزانس و رنسانس علاقهمند است. بخش مهمی از مطالعات گلرو نجیب اوغلو همچنین به معماری پیشامدرن، پلانها و طراحیها، زیباییشناسی تزیین آبستره و هندسی اختصاص یافته است. او به مسائل روششناختی و تاریخنگارانه در ساختهای مدرن در رشتۀ هنر اسلامی نگاهی انتقادی دارد (Academia, n.d).
نجیباوغلو ویراستار بزرگترین نشریه در حوزۀ مطالعات هنر اسلامی، یعنی مقرنس است. او در انجمن فلسفی آمریکایی (American Philosophical Society)، آکادمی آمریکایی هنرها و علوم (American Academy of Arts and Sciences) و مرکز بینالمللی مطالعۀ معماری اندرو پالادیو (Centro Internazionale di Studi di Archittettura Andrea Palladio) در ونیز عضویت دارد (The British Academy, n.d).
آثار
- - کتاب:
- طومار توپقاپی؛ هندسه و تزیین در معماری اسلامی.
- معماری، آیین و قدرت. کاخ توپقاپی در سدههای پانزدهم و شانزدهم.
- - مقاله:
- خیرگی موشکافانه در زیباییشناسی فرهنگهای بصری اسلامی: نگاه، بینش و طلب.
- مروری بر تحول پارادایمها در معماری کاخی جهان اسلامی پیشامدرن.
- به چالش کشیدن گذشته: سنان و گفتمان تطبیقی و معماری اسلامی اوایل مدرن.
- از تیموریانِ بینالمللی تا عثمانی: تغییر ذائقه در کاشیهای سرامیکی سدۀ شانزدهم.
- سلیمان کبیر و بازنمایی قدرت در بافت رقابت عثمانی-هاپسبورگ-پاپال.
- جهانوطنی بصری و ترجمۀ خلاقانه: گفتگوهای هنری با ایتالیای رنسانس در قسطنطنیۀ محمت دوم.
- آفرینش نبوغ ملی: سنان و تاریخنگاری معماری «کلاسیک» عثمانی.
- قبهالصخره بهمثابۀ پالیمپسست. روایت کلانِ عبدالملک و حواشی سلطان سلیمان.
- در باب سیسالگی مقرنس.
- باستانشناسی مجازی در پرتوی سندی جدید در باب آببندها و اولین بناهای توپقاپی.
- پلانها و مدلها در کار معماری عثمانی سدۀ پانزدهم و شانزدهم.
- مقدمه: گفتمانهای درهمتنیده: میراث جذاب شرقشناسی و ملیگرایی در تاریخنگاری معماری «سرزمینهای روم».
- بیانیۀ اتحاد: یک دستنوشتۀ ونیزی مذهبناشناس برای سلطان سلیمان.
- - دیگر آثار:
- مفهوم هنر اسلامی: گفتمانهای موروثی و رویکردهای تازه.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Necipoglu, G. (1996). The Topkapi Scroll -- Geometry and Ornament in Islamic Architecture. Oxford University Press.)
- (-. (1992). Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. Mit Pr.)
- - Article:
- (NECİPOĞLU, G. (2015). THE SCRUTINIZING GAZE IN THE AESTHETICS OF ISLAMIC VISUAL CULTURES: SIGHT, INSIGHT, AND DESIRE. Muqarnas, 32, 23–61. http://www.jstor.org/stable/44657311)
- (Necipoğlu, G. (1993). An Outline of Shifting Paradigms in the Palatial Architecture of the Pre-Modern Islamic World. Ars Orientalis, 23, 3–24. http://www.jstor.org/stable/4629439)
- (Necipoğlu, G. (1993). Challenging the Past: Sinan and the Competitive Discourse of Early Modern Islamic Architecture. Muqarnas, 10, 169–180. https://doi.org/10.2307/1523183)
- (Necipoğlu, G. (1990). From International Timurid to Ottoman: A Change of Taste in Sixteenth-Century Ceramic Tiles. Muqarnas, 7, 136–170. https://doi.org/10.2307/1523126)
- (Necipoğlu, G. (1989). Süleyman the Magnificent and the Representation of Power in the Context of Ottoman-Hapsburg-Papal Rivalry. The Art Bulletin, 71(3), 401–427. https://doi.org/10.2307/3051136)
- (NECİPOĞLU, G. (2012). VISUAL COSMOPOLITANISM AND CREATIVE TRANSLATION: ARTISTIC CONVERSATIONS WITH RENAISSANCE ITALY IN MEHMED II’S CONSTANTINOPLE. Muqarnas, 29, 1–81. http://www.jstor.org/stable/23350362)
- (Neci̇poğlu, G. (2007). Creation of a National Genius: Si̇nan and the Historiography of “Classical” Ottoman Architecture. Muqarnas, 24, 141–183. http://www.jstor.org/stable/25482458)
- (NECİPOĞLU, G. (2008). THE DOME OF THE ROCK AS PALIMPSEST: ʻABD AL-MALIK’S GRAND NARRATIVE AND SULTAN SÜLEYMAN’S GLOSSES. Muqarnas, 25, 17–105. http://www.jstor.org/stable/27811114)
- (NECİPOĞLU, G. (2013). REFLECTIONS ON THIRTY YEARS OF MUQARNAS. Muqarnas, 30, 1–12. http://www.jstor.org/stable/42751913)
- (NECİPOĞLU, G. (2013). “VIRTUAL ARCHAEOLOGY” IN LIGHT OF A NEW DOCUMENT ON THE TOPKAPI PALACE’S WATERWORKS AND EARLIEST BUILDINGS, CIRCA 1509. Muqarnas, 30, 315–350. http://www.jstor.org/stable/42751924)
- Necipoğlu-Kafadar, G. (1986). Plans and Models in 15th- and 16th-Century Ottoman Architectural Practice. Journal of the Society of Architectural Historians, 45(3), 224–243. https://doi.org/10.2307/990160
- (Bozdoğan, S., & Neci̇poğlu, G. (2007). Preface: Entangled Discourses: Scrutinizing Orientalist and Nationalist Legacies in the Architectural Historiography of the “Lands of Rum.” Muqarnas, 24, 1–6. http://www.jstor.org/stable/25482451)
- )PULIDO-RULL, A., Brown, C., & Necipoğlu, G. (2012). A PRONOUNCEMENT OF ALLIANCE: AN ANONYMOUS ILLUMINATED VENETIAN MANUSCRIPT FOR SULTAN SÜLEYMAN. Muqarnas, 29, 101–150. http://www.jstor.org/stable/23350364)
- - Other works:
- (Necipoglu, G. (2012). The Concept of Islamic Art: Inherited Discources and New Approaches In B., Junod, G., Khalil, S., Weber & G., Wolf (Eds.), Islamic Art and the Museum; Approaches to Art and Archeology of the Muslim World in the Twenty-First Century (pp. 57-76). Saqi Book.)
آثار منتشرشده به فارسی
- نجیباوغلو، گ. (1398ش.). هندسه و تزیین در معماری اسلامی؛ طومار توپقاپی. (ترجمۀ م. قیومی بیدهندی). روزنه. (انتشار اصل اثر: 1996)
- نجیباوغلو، گ. (1402ش.). مفهوم هنر اسلامی: گفتمانهای موروثی و رویکردهای جدید (ترجمۀ ک. سامانیان و م. کریمی)، در ب.، ژنو، ج.، خ، ا.، وبر، و گ.، ولف (ویرا.)، هنر اسلامی و موزه؛ رویکردهایی به هنر و باستانشناسی جهان اسلام در سدۀ بیست و یکم). حکمت. (انتشار اصل اثر: 2012م.)
منابع به زبان های دیگر
- (n.d.). Gülru Necipoğlu. https://harvard.academia.edu/G%C3%BClruNecipo%C4%9Flu
- The British Academy. (n.d.) Professor Gülru Necipoğlu FBA. https://www.thebritishacademy.ac.uk/fellows/gulru-necipoglu-fba/
- Necipoglu, G. (2012). The Concept of Islamic Art: Inherited Discources and New Approaches In B., Junod, G., Khalil, S., Weber & G., Wolf (Eds.), Islamic Art and the Museum; Approaches to Art and Archeology of the Muslim World in the Twenty-First Century (pp. 57-76). Saqi Book.
- Gülru Necipoğlu. (2023, November 17). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClru_Necipo%C4%9Flu
گردآورنده