چارلز جی. هبرل - Charles G. Häberl
چارلز جی. هبرل Charles G. Häberl استاد زبانشناسی و ادبیات و ادیان آفریقایی، خاورمیانهای و آسیای جنوبی است. پژوهشهای او عمدتاً بر زبانهای خاورمیانه و اقلیتهای قومی، زبانی و دینی این منطقه متمرکز بود. اصلیترین حوزۀ پژوهشی هبرل، مندائیان و زبان مندائی بود. او تحقیقات میدانی بسیاری را روی گویشوران چندین زبان سامی و ایرانی انجام داد. و آثار متعددی در زمینههای مختلفی مانند کتیبهنگاری آرامی، متون جادویی، شفاهی و کتبی، فرهنگ عامۀ خاورمیانه، لهجههای آرامی نو و زبانشناسی تطبیقی سامی نوشت.
تولد و درگذشت
«نامشخص»- «نامشخص»
سوابق زندگی و تحصیل
چارلز جی. هبرل در ایالت نیوجرسی (New Jersey) متولد شد و پرورش یافت و بخش مهمی از دوران زندگیاش را در همانجا گذراند. از دانشگاه هاروارد (Harvard University) در رشتۀ زبانها و تمدنهای شرق نزدیک دکترا گرفت. در سالهای 2013م. تا 2019م. بهعنوان رئیس دانشکده و در سالهای 2023-2024م. بهعنوان مدیر گروه کارشناسی فعالیت میکرد. او همچنین از سال 2009م. تا 2012م. مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه بود (Rutgers School of Arts and Sciences, n.d.).
دروس کارشناسی که هبرل تدریس میکرد موضوعاتی چون زبانها و ادبیات خاورمیانه (از جمله عربی و آرامی)، فرهنگ عامه و اقلیتها در خاورمیانه را دربرمیگرفت. پروفایل پژوهشی غیرعادی او که در آن رشتههای سنتی چون دیرینهنگاری، کتیبهنگاری و تاریخ ادیان، با حوزههای نوظهوری چون زبانشناسی میدانی (documentary linguistics) ترکیب شده بود، نشان میدهد که تدریس او در باب اجتماعات باستانی و مدرن و سنتهای ایشان، فرصتی برای بحث پیرامون خاستگاههای آنها و تاریخ آغازینشان در کنار چالشهای معاصر فراهم آورده است (Ibid).
او همچنین مشاور دانشجویان ارشد بود و مطالعات مستقلی در لهجههای مختلف آرامی (مخصوصاً آرامی انجیلی و آرامی تارگوم انکلوس Targum Onkelos) را با همکاری دانشکدۀ مطالعات یهود (Jewish Studies Department) ارائه میکرد. او در تابستان 2017م. و 2018م. اشکال دیگری از زبان آرامی و مندائی (باستانی و مدرن) را نیز به دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و اعضای هیئت علمی در آکادمی اوستروه دانشگاه ملی (National University Ostroh Academy) تدریس کرد. و در 2019م. مندائی را در مسکو (Moscow) درس داد (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
پژوهش هبرل اساساً بر زبانهای خاورمیانه، اقلیتهای قومی، زبانی و دینی این منطقه متمرکز بود. او کارهای میدانی بسیاری را روی گویشوران چندین زبان سامی و ایرانی انجام داد. او عضو انجمن شرقشناسی آمریکایی (American Oriental Society (AOS))، انجمن مطالعات خاورمیانه (Middle East Studies Association (MESA)، انجمن مطالعات کتاب مقدس (Society for Biblical Literature (SBL))، آکادمی آمریکایی ادیان (American Academy of Religion (AAR))، و همایش زبانهای آفریقا-آسیایی در آمریکای شمالی (North American Conference on Afroasiatic Linguistics (NACAL)) بود (Rutgers School of Arts and Sciences, n.d.).
چارلز جی. هبرل در سال 2007م. نویسندۀ اولین عنوان VIA برنامۀ کارشناسی مطالعات بینالمللی و زبان خارجی بود که برای حمایت از آموزش ایرانشناسی تا آن روز توسط دانشکدۀ آموزش ایالات متحده ارائه شده بود. او به همراه جیمز مگرات (James McGrath) از دانشگاه باتلر (Butler University) دو گرانت از اوقاف ملی برای علوم انسانی (National Endowment for the Humanities) را دریافت کردند تا نسخۀ انتقادی و ترجمۀ کتاب مندائیان (Mandaean Book of John)، در 2010م. و ویراست تازهای از آن را در 2012م. ارائه کنند. او در سال 2016م. همکار پژوهشی آنا-ماریا کلن (Anna-Maria Kellen Fellow) در آکادمی آمریکایی برلین (American Academy in Berlin) بود. در سالهای 2021م. تا 2023م. رئیس منتخب انجمن زبانشناسی بینالمللی (International Linguistic Association)، ناشر جهان (WORD) (تیلور و فرانسیس (Taylor & (Francis) شد (Ibid).
هبرل پژوهشهای متعددی در باب کتیبهنگاری آرامی، متون جادویی، شفاهی و کتبی، فرهنگ عامۀ خاورمیانه، لهجههای آرامی نو و زبانهای سامی تطبیقی در نشریاتی چون بولتن مدارس آمریکایی پژوهش شرقشناسانه (Bulletin of the American Schools of Oriental Research)، ژورنال انجمن شرقی آمریکایی (Journal of the American Oriental Society)، ژورنال مطالعات سامی (Journal of Semitic Studies)، ایرانیکا (Encyclopaedia Iranica) و نومن (Numen) منتشر کرد. اولین کتاب او باعنوان لهجۀ مندائی نو خرمشهر (The Neo-Mandaic Dialect of Khorramshahr) نخستین گزارش مستندنگاریشدهای است که از این لهجۀ منتشر شده و جامعترین توصیف از هر لهجۀ مندائی نو. آخرین کار او تا این تاریخ نیز نسخۀ دوجلدی ویرایش، ترجمه و تصحیح کتاب مندائیان است که با همکاری جیمز مگرات منتشر شد. افزون بر یک تکنگاره در باب شاهنامه و (شرح این جهان) (Explanations of This World) برای مجموعۀ متون ترجمهشده برای مورخان (Translated Texts for Historians) که انتشارات دانشگاه لیورپول (Liverpool University Press, 2022) آنرا چاپ کرد (Ibid).
او به تاریخ زبانهای ساختگی (یا زبان فراساخته conlangs)، مثل ولاپوک (Volapük) و اسپرانتو (Esperanto) علاقۀ شخصی داشت که به انتشاراتی در بالائیبالان (Bālaybalan)، یک زبان فراساخته سدۀ شانزدهمی بر اساس واژگان عربی، فارسی و ترکی و یک دستور زبان ترکیبی و (Unial) یک زبان سدۀ بیستمی بر مبنای واژگان زبانهای رومی یا دستور زبان تحلیلی منتج شد. (Ibid)
آثار
- - کتاب:
- کتاب شاهان و توصیف این جهان؛ یک تاریخ جهانی از امپراتوری اواخر ساسانی.
- مقدمه: در تقاطع زبان و متغیرهای اجتماعی: مطالعۀ موردی زبانهای خاورمیانه در ایالات متحده.
- لهجۀ مندایی نوِ خرمشهر.
- - مقاله:
- خاستگاه و معنای قواعد مندائی.
- شبیهسازی یا جذب؟ مورد منداییان.
- مندایی نو در پایان قرن بغداد.
- خطوط ایرانی برای زبانهای آرامی: خاستگاه خط مندایی.
- مندائیسم و مسئلۀ فلسطین.
- بستن شیر: علم عداد در سنت مازندران.
- در باب تقویمها-و شاهان- و این که چرا زمستان در این حد گرم است.
- - دیگر آثار:
- مندائی نو.
- عبری در مندائی.
- مروری بر کتاب لهجۀ آرامی نو در چالا.
- مروری بر کتاب تنفروشی در جهان مدیترانۀ شرقی: اقتصاد سکس در خاورمیانۀ اواخر باستان و قرون وسطی.
- مروری بر کتاب اسرار نیاکان.
آثار به زبان های دیگر
- -Book:
- (Häberl, C.G. (2022). The Book of Kings and the Explanations of This World; A Universal History from the Late Sasanian Empire. Liverpool University Press.)
- (Borjian, M., & Häberl, Ch. (2015). Introduction: At the intersection of language and social variables: the case of Middle Eastern languages in the United States. De Gruyter Mouton. https://doi.org/10.1515/ijsl-2015-0032.)
- (Häberl, C.G. (2009). The Neo-Mandaic Dialect of Khorramshahr.)
- -Article:
- (Häberl, C.G. (2017). The Origin and Meaning of Mandaic forumla, Journal of Semitic Studies, 62(1), 77–91. https://doi.org/10.1093/jss/fgw044)
- (- (2013). Dissimulation or Assimilation? The Case of the Mandæans. Numen, 60(5/6), 586–615. http://www.jstor.org/stable/24644702)
- (- (2010). Neo-Mandaic in Fin de Siècle Baghdad. Journal of the American Oriental Society, 130(4), 551–560. http://www.jstor.org/stable/23044557)
- (- (2006). Iranian Scripts for Aramaic Languages: The Origin of the Mandaic Script. Bulletin of the American Schools of Oriental Research, 341, 53–62. http://www.jstor.org/stable/25066933)
- )- (2021). Mandaic and the Palestinian Question. Journal of the American Oriental Society. 141(1), 171–184.)
- (- (2023). Binding the Lion: Numerology in the Mandaean Tradition. SSRN Electronic Journal. Elsevier.)
- (- (2021). Of Calendars—and Kings—and Why the Winter is Boiling Hot. Journal of the Royal Asiatic Society, 31(3), 535–544. https://www.doi.org/10.1017/S1356186320000759. S2CID 234177980.)
- -Other works:
- (- (2012). Neo-Mandaic. In The Semitic Languages: An International Handbook (pp. 725–737). Walter de Gruyter.)
- (- (2023). "Chapter 3 Hebraisms in Mandaic". In Linguistic and Philological Studies of the Hebrew Bible and its Manuscripts. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004544840_004)
- (- (2011). [Review of The Jewish Neo-Aramaic Dialect of Challa. vol. 54, by S. E. Fassberg]. Journal of the American Oriental Society, 131(2), 322–323. http://www.jstor.org/stable/23044660)
- (- (2020). [Review of Prostitution in the Eastern Mediterranean World: The Economics of Sex in the Late Antique and Medieval Middle East, by G. Leiser]. Journal of the American Oriental Society, 140(3), 759–762. https://www.jstor.org/stable/10.7817/jameroriesoci.140.3.0759)
- (- (2020). [Review of “Die Geheimnisse der Vorväter”: Edition, Übersetzung und Kommentierung einer esoterischen mandäischen Handschrift aus der Bodleian Library Oxford, by B. Burtea]. Journal of the American Oriental Society, 140(3), 741–745. https://www.jstor.org/stable/10.7817/jameroriesoci.140.3.0741)
آثار منتشرشده به فارسی
در زمان نگارش این زندگینامه هیچیک از آثار چارلز جی. هبرل به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Rutgers School of Arts and Sciences. (n.d.). Core Faculty; Charles G. Häberl. Retrieved from https://www.amesall.rutgers.edu/people/fac-staff/people-details/30-core-faculty/99-charles-haberl
- Häberl, C.G. (2017). The Origin and Meaning of Mandaic forumla, Journal of Semitic Studies, 62(1), 77–91. https://doi.org/10.1093/jss/fgw044
- Häberl, C.G. (2009). The Neo-Mandaic Dialect of Khorramshahr. Harrassowitz
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر در باب زندگی و آثار چارلز جی. هبرل به صفحۀ ویکیپیدیای وی مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Häberl, C. G. (2024, February 16). Charles G. Häberl. In Wikipedia. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_G._H%C3%A4berl
گردآورنده