هاکوب گورکیان - Hagop Kevorkian
هاکوب گورکیان Hagop Kevorkian (ارمنی: Յակոբ Գեւորգեան) باستانشناس و مجموعهدار ارمنی است که با انجام فعالیتهای فرهنگی و تجاری، هنر ایرانی را به جامعۀ آمریکا معرفی کرد. بنیاد گورکیان پیش از مرگ او تأسیس شد و یکی از فعالیتهای آن «مطالعات ایرانی» است. کورکیان در دهههای پایانی حکومت قاجاریه، در ایران بهعنوان مسئول کاوشهای باستانشناسی حضور داشته و بسیاری از آثار به دست آمده از این کاوشها را با خود به آمریکا برده است. او بخشی از آثار مجموعۀ خصوصی خود را به موزههای مختلف جهان اهدا کرده و یا به فروش رسانده است.
تولد و درگذشت
۱۸۷۲م. –۱۹۶۲م.
سوابق زندگی و تحصیل
هاکوب گورکیان (Hagop Kevorkian) (1872م.- 1962م.) از ارامنۀ ساکن در امپراتوری عثمانی، در شهر قیصریه (kayseri) زاده شد. پس از تحصیل در کالج آمریکایی رابرت استانبول (American Robert College of Istanbul- )، به بریتانیا نقل مکان کرد (Metropolitan Museum, 2011).
سوابق اجرایی و پژوهشی
هاکوب گِورکیان، باستانشناسی ارمنیتبار، در جریان کاوشهای خود در ایران موفق به گردآوری مجموعهای کمنظیر از آثار تاریخی شد. بخشی از این مجموعه را بعدها به موزهها و مجموعهداران خصوصی معتبر یا موزههای مشهور اهدا یا واگذار کرد. فعالیتهای او نقش مؤثری در معرفی و گسترش شناخت جامعۀ علمی و هنری آمریکا از هنر شرق ایفا کرده است. (Calouste Gulbenkian museum, 2020)
یکی از مهمترین میراثهای فرهنگی و ماندگار هاکوب گِورکیان، تأسیس بنیاد گِورکیان در سال ۱۹۵۱ میلادی است؛ بنیادی که با هدف حمایت از دپارتمان هنر اسلامی، اعطای کمکهای مالی به بورسیهها، سمتهای علمی، انتشارات تخصصی و همچنین تملک و گردآوری آثار هنری پایهگذاری شد. (Metropolitan Museum, 2011)
این بنیاد، کرسی ایرانشناسی در دانشگاه کلمبیا (Columbia University) (1961م.) و مرکز مطالعات خاور نزدیک (Hagop Kevorkian Center for Near Eastern Studies) را در دانشگاه نیویورک
(New York University) (1966م.) با هدف مطالعۀ خاورمیانه و ترویج تاریخ و فرهنگ آن ایجاد کرده است (New York University, n. d.). افزون بر آن صندوق گورکیان (Hagop Kevorkian Fund) در سال 1953م. با هدف حمایت از کاوشها و برنامههای تحقیقاتی تأسیس شد (Ralph Minasian and the Hagop Kevorkian Fund, 2018).
برخی از آثار برجایمانده از مجموعۀ شخصی هاکوب گِورکیان، امروزه در موزههای معتبر جهان نگهداری میشوند و در معرض دید عموم قرار دارند. موزۀ باستانشناسی و مردمشناسی دانشگاه پنسیلوانیا (University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology)، موزۀ هنر متروپولیتن نیویورک (Metropolitan Museum of Art)، موزۀ برکلین (Brooklyn Museum)، گالری فریر واشنگتن (Freer Gallery)، موزۀ هنر کلیولند (Cleveland Museum of Art)، موزۀ هنر اسلامی قطر (Qatar Museum of Islamic Art)، موزۀ باربیه مولر (Barbier-Mueller Museum)).
آثار
- هنرهای ایران و سایر کشورهای اسلامی.
آثار به زبان های دیگر
- (-. (1926). The Arts of Persia and the Other Countries of Islam. Anderson galleries)
آثار منتشرشده به فارسی
هیچ اثری از هاکوب گِورکیان به فارسی منتشر نشده است.
منابع به زبان های دیگر
- Caluste Gulbenkian Museum. (2020, November 26). Hagop Kevorkian.
- New York University. (n.d.). Hagop Kevorkian Center for Near Eastern Studies.
- N.A. Penn Museum. (2018, May). Ralph Minasian and the Hagop Kevorkian Fund. Expedition Magazine, 60(1). Retrieved 2024, December 28, from:
- Metropolitan Museum. (2011, October 31). The making of a collection: Islamic Art at the Metropolitan Nov 1, 2011- Feb 5, 2012: Exhibition Location the Hagop Kevorkian fund special exhibitions gallery.
- Kevorkian, H. (1926). The arts of Persia and the other countries of Islam. Anderson Galleries.
سایر منابع پیشنهادی
برای مطالعۀ بیشتر دربارۀ زندگینامه و فعالیتهای هاکوب گِورکیان میتوانید به سایت بنیاد کورکیان و صفحۀ ویکیپدیای ایشان مراجعه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Galerikevorkian. (2024, December 20). About Us. https://www.galeriekevorkian.com/about-us/?lang=en
- Wikipedia contributors. (2024, December 22). Hagop Kevorkian
- 3.Wikipedia contributors. (2024, December 22). Hagop Kevorkian. In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Hagop_Kevorkian
گردآورنده