فیلیس اَکرمن - Phyllis Ackerman
فیلیس اَکرمن Phyllis Ackerman مورخ آمریکایی آثار هنری ایران که بر اسطورهها و نمادهای اولیه و پیش از تاریخ در فرهنگ ایرانی، هنر و منسوجات ایران و سایر فرهنگهای آسیایی و اروپایی تمرکز داشت. او همچنین عضو هیئت علمی مؤسسه آمریکایی هنر ایرانی و باستانشناسی (The American Institute of Iranian Art and Archaeology) بود. او و همسرش آرتر پوپ (Arthur Upham Pope)، پرنفوذترین محققان خارجی در ایران بودند که مورد حمایت و تکریم دولت پهلوی قرار داشتند. مهمترین اثری که از این زوج باقی مانده، کتاب تاریخی «سیری در هنر ایران» با شهرت بینالمللی از انتشارات آکسفورد است.
تولد و درگذشت
۱۸۹۳م. - 1977م.
سوابق زندگی و تحصیل
فیلیس اَکرمن در سال ۱۸۹۳م. متولد شد و در بیستوپنج ژانویه ۱۹۷۷م. در سن هشتادوچهار سالگی در شیراز درگذشت. در سال ۱۹۱۴م. موفق به أخذ درجۀ لیسانس، در ۱۹۱۵م. کارشناسی ارشد و در ۱۹۱۷م. دکتری رشتۀ فلسفه با دفاع از رسالهای درباره هگل (Hegel) شد (Ferretti, 1996, p. 572). هنگام تحصیل در دانشگاه کالیفرنیا (University of California) در برکلی (Berkeley) تحت راهنمایی پروفسور آرتر آپم پوپ (ARTHUR UPHAM POPE)، بین آنها یک رابطۀ عاشقانه شکل گرفت و در ۱۹۲۰م. با یکدیگر ازدواج کردند (ریزوی، ۱۳۹۹ش.). اما اَکرمن از جمله اولین فمینیستهایی بود که بعد از ازدواج، نام همسر را نپذیرفت و در تمام مقالهها و نوشتهها نام خود را برای امضا استفاده کرد (Ferretti, 1996, p. 572).
فیلیس اَکرمن، نویسندۀ توانایی در حوزۀ هنر مدرن در قرن بیستم بود و تقریباً در تمام حوزههای اصلی هنر در نیویورک، لندن و پاریس، نقد و تحلیل مینوشت اما تقریباً از سی سالگی و احتمالاً متأثر از حوزۀ علمی همسر، به هنر پارسی علاقهمند شد (Ibid, p. 571). او به دعوت رسمی شاه ایران در ۱۹۶۴م. برای احیای مؤسسه آسیا (Asia Institute) از ۱۹۶۶م. تا پایان عمر در شیراز مستقر شد و بعد از فوت پوپ، در ضمن بازنشستگی در ۱۹۶۹م. با موافقت دولت در همان خانه به همراه خدمتکاران و با پوشش کامل پزشکی ماند و وصیت کرد مجموعۀ وسیع و کتابخانهاش به ایران ارث برسد. بعد از مرگ، در کنار همسرش در مقبرهای که در زمان حیاتشان در اصفهان بنا شده بود، واقع در یک پارک دانشجویی نزدیک پل خواجو به نام پارک پروفسور پوپ دفن شد (Ferretti, 1996, p.572). طبق اسناد تاریخی آن دوره، در سراسر منطقۀ آسیا، به هیچ خارجی در زمینۀ فرهنگی به اندازۀ این زوج ارج گذاشته نشده بود (Ibid).
سوابق اجرایی و پژوهشی
فیلیس اَکرمن همکار همسرش پوپ در مدیریت مؤسسۀ آسیا در شهر نیویورک (New York) بود و قبل از آن، عضو وابستهی مؤسسۀ ایران (Iranian Institute) و یک مقام شناخته شده در زمینۀ اسطورههای اولیه و پیش از تاریخ و نشانههای فرهنگ ایرانی محسوب میشد (Ibid, p. 571). او از اوایل دهۀ ۱۹۲۰م. نویسندۀ پرکاری بود که تقریباً برای تمام نشریات هنری اصلی در لندن، پاریس و نیویورک نقد و تحلیل مینوشت. اما از اوایل ۱۹۳۰م. بر هنر پارسی متمرکز شد. فیلیس اَکرمن یک پیشگام در مطالعاتی است که هنر فارسی را به ژاپنی مرتبط میکرد (Ibid, p.572). او همچنین کتاب پرخوانندهای با عنوان بافتهها: آینه تمدن در ۱۹۳۳م. منتشر کرد. ضمن اینکه در زمینۀ بافتههای قرون اولیه اسلامی و تبادلات هنر شرق و غرب متخصص بود و در اولین کنگرۀ باستانشناسی و هنر ایران (American Institute of Persian Art and Archaeology) در ۱۹۲۶م. دربارۀ ریشههای شرقی بافتههای گوتیک سخنرانی کرد (Montgomery, 1982).
معروفترین و مهمترین اثر پوپ و اَکرمن کتاب مرجع «سیری در هنر ایران»، یک دانشنامۀ غنی، بیهمتا و ارجمند در معرفی آثار هنری ایران است که در آن هفتادو دو پژوهشگر برجستۀ تاریخ، فرهنگ و هنر ایران از شانزده کشور جهان همکاری کردهاند (افشار، ۱۳۷۶ش.). فیلیس اَکرمن حدود دوهزار و هشتصد صفحه از این کتاب را بارها بازخوانی کرد، ارجاع و پانوشت اضافه کرد و نزدیک به سیوسه فصل از صدوپانزده فصل کتاب را از آلمانی، فرانسه و ایتالیایی به انگلیسی برگرداند (لطیف کار، ۱۳۹۶ش.).
آثار
- -کتاب:
- سیری در هنر ایران.
- راهنمای نمایشگاه آثار هنری پارسی.
- بافتهها: آینه تمدن.
- شاهکارهای هنر ایران.
- - مقاله:
- باغهای پارس.
- زریبافتهای اصفهان.
- پارچههای ظریف پارس.
- زندگینامه غیاث بافنده.
- سرمهدوزی در پارس.
- منسوجات پارسی.
- ملیلۀ ساسانیان.
- صورت فلکی قوس و جوزای ایرانیان.
- ماه و باروری در ایران اولیه.
- - مدخل:
- طناب و طنابسازی.
- پارس.
آثار به زبان های دیگر
- - Book:
- (Pope, A. U. & Ackerman, P. (1938-1939). A survey of Persian art from prehistoric times to the present. Oxford University Press.)
- (Ackerman, P. et, all. (1940). Guide to the exhibition of Persian art. The Iranian Institute of America.)
- (-. (1933). Tapestry, the Mirror of Civilization. New York and Oxford University Press.)
- (Pope, A. U., Ackerman, P. & Schroeder. E. (1970). Masterpieces of Persian Art. )
- - Article:
- (-. (1930). The Gardens of Persia. Apollo, 12, 257-264.)
- (-. (1931). The Gold Brocades of Isfahan. Apollo, 13, 13-14.)
- (-. (1933). The Fine Fabrics of Persia. Open Court, 47, 38-43.)
- (-. (1934). A biography of Ghiyath the Weaver. Bulletin of the American Institute for Persian Art and Archaeology, 3(7), 9-13.)
- (-. (1934). Embroidery in Persia. Embroidery, 3, 4-10.)
- (-. (1934). Persian Textiles. Bulletin of the Milwaukee Art Institute, 9, 4).
- (-. (1935). A Sasanian Tapestry. Bulletin of the American Institute for Persian Art and Archaeology, 4, 2-4.)
- (-. (1936). The Iranian Serpentarius and Gemini. Bulletin of the American Institute for Persian Art and Archaeology, 4(3), 126–129.)
- (-. (1936). The Moon and Fertility in Early Iran. Bulletin of the American Institute for Persian Art and Archaeology, 4, 184-190.)
- - Entry:
- (-. (1946). Rope and Rope-Making. In Encyclopeaedia Britannica. (Vol. 19, p. 545) Encyclopedia Britannica.)
- (-. (1946-1964) Persia. In Encyclopaedia Britannica. (Vol. 17, p. 547). Encyclopedia Britannica)
آثار منتشرشده به فارسی
- پوپ. آ.آ.، اَکرمن ، ف. (۱۳۸۵ش.- ۱۳۹۰ش.). سیری در هنر ایران از دوران پیش از تاریخ تا امروز. (ترجمۀ ن، دریابندری). انتشارات علمی و فرهنگی. (انتشار اصل اثر: ۱۹۳۸م.-۱۹۳۹م.).
- پوپ. آ.آ؛ اَکرمن . ف. (۱۳۹۹). «سیری در هنر دورههای پیش از هخامنشی، هخامنشی و پارتی، اشکانی» (ترجمۀ ا، حکیمی.). کتاب ماه. (انتشار اصل اثر: ۱۹۳۸م. -۱۹۳۹م.).
- ----------------. (۱۳۶۱-۱۳۶۳) نساجی ایران: بافتههای دوره اسلامی (ترجمۀ ز، صابرشیخ و ف، نورماه). سازمان صنایع دستی ایران. (انتشار اصل اثر: ۱۹۳۸م.-۱۹۳۹م.).
- -----------------. (۱۳۹۱). گنجینه پنهان: برگرفته از کتاب سیری در هنر ایران آرتر پوپ و فیلیس اَکرمن (ترجمۀ د، مختاری). دایره چهار رنگ. (انتشار اصل اثر: ۱۹۳۸م.-۱۹۳۹م.).
- ----------- و شرودر، ا. (۱۳۸۷). شاهکارهای هنر ایران (ترجمۀ پ، ناتل خانلری). انتشارات علمی و فرهنگی. (انتشار اصل اثر: ۱۹۷۰ م.).
منابع
- افشار، ایرج. (۱۳۷۶). «گنجینه طرازان هنر ایران» . جهان کتاب، (۴۵ و ۴۶)، ۶-۷.
- پور رجبی، علی.(۱۳۹۹). تاریخ هنر و ملت: آرتور اپهام پوپ و گفتمان «هنر ایرانی» در اوایل قرن بیستم. https://koubeh.com/ap-17/
- لطیفکار، آزاده. (۱۳۹۶ش.). «شکلگیری «هنر ایرانی»: آرتور آپم پوپ (۱۸۸۱-۱۹۶۹) و فیلیس اَکرمن (۱۸۹۳-۱۹۷۷)». مطالعات هنر اسلامی هور، ۳، ۱۶-۱۹.
منابع به زبان های دیگر
- Ferretti, H. (1996). Phyllis Ackerman dies in Iran at 84. In J., Gluck & N., Siver (Eds.), & S., Hiramoto Gluck (Asst. Ed.), Surveyors of Persian art: A documentary biography of Arthur Upham Pope & Phyllis Ackerman (pp. 571-572). SoPA; Distributed by Mazda Publishers.
- Montgomery, C. (1982). Ackerman, Phyllis. In Encyclopaedia Iranica Online. Encyclopaedia Iranica. Retrieved 2024, January 29, from http://www.iranicaonline.org/articles/ackerman-phyllis
سایر منابع پیشنهادی
فهرست کامل آثار اَکرمن را در صفحههای ۶۲۶ تا ۶۳۸ کتاب زیر ملاحظه کنید:
سایر منابع پیشنهادی به زبان های دیگر
- Gluck, J., Siver, N. (Eds.), & Hiramoto Gluck, S. (Asst. Ed.). (1996). Surveyors of Persian art: A documentary biography of Arthur Upham Pope & Phyllis Ackerman. SoPA; Distributed by Mazda Publishers.
گردآورنده