آندرانیک هویان - Andranik Hoyan
آندرانیک هویان (Անդրանիկ Հովուեան- Andranik Hoyan) باستانشناس، ایرانشناس و پژوهشگر ایرانی و ارمنیتبار بود. او بهویژه در خصوص ارمنیان ایران پژوهشهای فراوانی انجام دادهاست.
تولد و درگذشت
1933 م. – 2015 م.
سوابق زندگی و تحصیل
آندرانیک هویان در سال 1933م. در قزوین به دنیا آمد. او در دبیرستانهای البرز و تمدن به تحصیل پرداخت. هویان در سال 1954م. تحصیلات خود را در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران شروع کرد. او نخست در رشتۀ باستانشناسی و سپس در رشتۀ تاریخ به تحصیل پرداخت و کارشناسی خود را در این دو رشته بهترتیب در سالهای 1958م. و 1965م. به پایان رساند. پس از آن نیز مشغول پژوهش و مطالعه در مباحث مختلف تاریخی و باستانشناسی شد. آندرانیک هویان پس از یک دوره بیماری در 21 ژوئن 2015 م. در تهران درگذشت و در آرامستان ارامنۀ تهران به خاک سپرده شد (آلیک آنلاین، 1394ش.)
سوابق اجرایی و پژوهشی
آندرانیک هویان پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه تهران به فعالیت در موزۀ ایران باستان و همچنین ریاست ادارۀ فرهنگ و هنر گرگان و آبادان مشغول شد. وی قبل از انقلاب اسلامی مدیرکل اداره فرهنگ و هنر استان زنجان بود. پس از انقلاب نیز مشغول پژوهش و نگارش کتب و مقالات متعدد شد. همسر وی، آزادوهی چولاکیانس، نیز در نگارش این آثار پژوهشی یار و همراه وی بوده است. هویان همچنین با دایرةالمعارف بزرگ اسلامی همکاری داشت (هویان، 1395ش.)
از دیگر فعالیتهای فرهنگی او میتوان به تأسیس مراکز و گروههایی چون موزۀ رختشویخانۀ زنجان، صداخانۀ مجهز در زنجان، سالن نمایش فیلم مخصوص کودکان در زنجان، انجمن سینمای جوان، گروه کر صدنفره و توسعۀ موزۀ آبادان اشاره کرد. همچنین با پیگیری و کوششهای او تالار فخرالدین اسعد گرگانی در گرگان به بهرهبرداری رسید (آلیک آنلاین، 1394ش.)
از هویان کتابها و مقالات فراوانی به جا مانده است. آثار او اغلب به موضوعاتی در زمینۀ باستانشناسی، جشنهای ایرانی، ارمنیان ایران، کلیساهای ایران، تئاتر و نمایشنامههای ایران و نقش ارمنیان در هنر ایران میپردازد.
آثار
با توجه به این که آندارنیک هویان به زبان فارسی نیز تسلط داشت و تمامی آثارش به زبان فارسی منتشر شده، این آثار در بخش بعد معرفی میشود.
آثاری که به فارسی ترجمه و منتشر شده است
- کتاب
- هویان، آ. (1381ش.). ایرانیان ارمنی. دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- -. (1381ش.). نقش ارمنیان در سینمای ایران. بهنام.
- -. (1388ش.). هنرمندان ارمنی ایران. فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران.
- -. (1383ش.). کلیساهای مسیحیان در ایرانزمین. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، معاونت فرهنگی و ارتباطات، اداره کل امور فرهنگی.
- -. (1392ش.). فعالیتهای فرهنگی و هنری ارمنیان تهران. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری.
- -. (1383ش.). روابط فرهنگی ایرانیان و ارمنیان. دستان.
- -. (1386ش.). آیینها و مراسم سنتی ارمنیان ایران. فضا.
- -. (1386ش.). جلفا. دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- -. (1392ش.). جشنهای ایرانزمین. مرکز نشر دانشگاهی.
- مقاله
- -. (1385ش.، بهار). ماتناداران کهنترین گنجینه نسخههای خطی. آینۀ میراث، 4(1)، 362-372.
- -. (1383ش.، اردیبهشت). تاریخچه مسیحیت در ایران. اخبار ادیان، 7، 58-63.
- -. (1388ش.، تابستان). جراید و چاپخانههای ارمنیان تهران، پیام بهارستان، 1 (4)، 152-173.
- -. (1385ش.، اردیبهشت). زیگوراتی برای اونتاشگال، همشهری، ۳۹۷۸ ، 21.
- -. (1376ش.، مهر). نامههای رسیده: خوزستان و آثار تاریخی آن، نامه اتاق بازرگانی، 354، 51.
- -. (1346ش.، دی). قره کلیسا. بررسیهای تاریخی، 2(5)، 195-210.
منابع
- آلیک آنلاین. (1394ش.، 15 مرداد). چهل روز از درگذشت آندرانیک هویان، باستانشناس و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ گذشت.
- خبرگزاری میراث فرهنگی. (1383ش.، آبان). معرفی کلیساهای ایران به قلم آندرانیک هویان، باستانشناس. https://web.archive.org/web/20160305014402/http:/www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=79381&Serv=0&SGr=0
- نورمگز. (بیتا). ماتناداران کهنترین گنجینه نسخههای خطی (معرفی و نقد).
- هویان، آ. (1383ش.، اردیبهشت). تاریخچه مسیحیت در ایران. اخبار ادیان، 7، 58-63.
- هویان، ل. (1395ش.، فروردین و اردیبهشت). درگذشت آندرانیک هویان. بخارا، 111، 441-445.
- همشهری. (1385ش.، اردیبهشت). زیگوراتی برای اونتاشگال.
سایر منابع پیشنهادی
تا کنون هیچ اثر مستقلی با هدف معرفی آندرانیک هویان یا آثارش منتشر نشده است.
گردآورنده
سیده مینا گلستانی
فروردینماه 1401ش.
تاریخ آخرین ویرایش
<span>1402-02-30</span>