1921م. - 1988م.

در رم به مدرسۀ ابتدایی رفت و متوسّطه را هم همان‌جا گذراند. از پانزده سالگی نزد معلّمان خصوصی و نیز مدرسۀ زبان‌های شرقی (École spéciale des Langues orientales) که وابسته به مؤسسۀ شرقی بود آموختن زبان‌های ایتالیایی، عربی، فارسی، ترکی و اردو را آغاز کرد. در دانشگاه رم (University of Rome) به دستور اتوره روسی (Ettore Rossi) رئیس همان مدرسه مأمور تدریس زبان عربی در مدرسۀ مذکور شد. در سال 1943م. با گذراندن رساله‌ای راجع به تحوّل تاریخی نحو فارسی به أخذ دکتری نائل شد. در سال 1954م. به موفّق به أخذ درجۀ فوق دکتری در دو رشتۀ مجزا شد: یکی در تاریخ ادیان و مذاهب و دیگر در زبان و ادبیّات فارسی. از سال 1955م. تا 1956م. یک دوره درس به‌عنوان ادیان در دانشگاه رم داشت و ضمناً استاد زبان و ادبیّات فارسی در همین دانشگاه و از سال 1944م. تا 1956م. بود. همین مقام را برای زبان و ادبیّات اردو و هندوستانی نیز در مدرسۀ عالی زبان‌های شرقی (Instituto Universitario Orientale) وابسته به دانشگاه ناپل (University of Naples) به‌دست آورد.پس از آن به‌عنوان استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه ناپل در بخش ('Istituto Universitario Orientale) مشغول به کار شد و در 1957م. کرسی استادی زبان و ادبیّات فارسی در مدرسه مزبور به او تفویض شد. از سال 1962م. نیز تدریس رشتۀ اسلامیّات به او محوّل شد (نیک‌بین، 1379، 153).همچنین وی مذاهب و فلسفۀ خاورمیانه و خاور دور را در انستیتیوی ('Istituto Universitario Orientale) دانشگاه ناپل تدریس نمود. زبان و ادبیّات عربی را نزد پروفسور فرانسیسکو گابریلی (Francisco Gabriel)، اردو را نزد دکتر ریاض‌الحسن از اهالی دهلی، زبان‌های ایران پیش از اسلام خاصّه زبان پهلوی را نزد پروفسور آنتونیو پالیارو (Antonino Pagliaro)، عبری و زبان‌شناسی تطبیقی سامی را نزد پروفسور گویدی (M. Guidi) و پروفسور فورلانی (Claire Antonia Forlani)، تاریخ مسیحیّت در شرق را نزد پروفسور ریچوتی (Rudy Ricciotti) فرا گرفت. به بیش از 25 زبان آشنا بود و به 13 زبان حرف می‌زد، تحقیق می‌کرد، می‌نوشت و ترجمه می‌کرد. گرامر زبان سانسکریت را موقعی که در خدمت نظام وظیفه بود و شب‌ها کشیک می‌داد، فرا گرفت. اطّلاعات او در زبان عربی به حدّی وسیع و سرشار بود که کتاب عظیم ابدی سراسر پر از اسرار قرآن را به ایتالیایی بلیغ و روان ترجمه کرد و برای آن شرح و توضیح نوشت. به زبان و ادبیّات فارسی دلبستگی خاصی داشت و در دانشگاه‌های رم و ناپل آن را تدریس ‌‌‎‌می‌کرد (نیک‌‎بین، 1379، 154).

بائوزانی به‌دلیل تبحّری که در زبان و تاریخ ادیان و فرهنگ خاور زمین داشت به‌عنوان ناظر بخش شرقی کتابخانۀ آکادمی لینچی (Accademia dei Lincci) انتخاب شد. در سال 1951م. برای انتخاب معاون کرسی زبان و ادبیّات فارسی در دانشگاه رم مسابقه‌ای به عمل آمد و بائوسانی برنده شد. در همین سال هم ریاست قسمت برنامه‌های رادیویی ایتالیا برای افغانستان و ایران به او محوّل شد (نیک‌بین، 1379، 154). در سال 1954م. با ارائۀ مقالات، آثار و ایراد سخنرانی‌های علمی در حضور استادان و هیئت امنای وزارت و فرهنگ ایتالیا، فوق دکترای خود را دریافت کرد. در سال 1955م. به پاکستان غربی و شرقی (بنگلادش) مسافرت کرد و در دانشگاه‌های کراچی، حیدرآباد، پیشاور، لاهور، داکا، راجشاهی سخنرانی‌هایی با عناوین هندوستان بیرونی و هندوستان بابرشاه، محمّد اقبال، تاریخ شرق‌شناسی در ایتالیا از سده‌های میانی تا عصر حاضر و غیره ایراد کرد. در سال 1957م. در دانشگاه تهران با دو عنوان ایران و اسلام ایتالیای سده‌های میانی سخنرانی کرد و همین سال بود که دولت پاکستان نشان فرهنگی ستارۀ امتیاز را به وی اعطا کرد. در سال 1960م. در دانشگاه‌های تهران، اصفهان، شیراز و تبریز به ایراد سخنرانی‌هایی پرداخت. در سال 1967م. به عضویت آکادمی لینچی درآمد یعنی در همان مرکزی که روزگاری ناظر بخش شرقی کتابخانۀ آن بود. در سال 1976م. نشان ملّی ایتالیا را از دست رئیس جمهور این کشور دریافت کرد (رستمی، 1390، 477) پروفسور بائوسانی عضو مجمع بین‌المللی علمای تاریخ ادیان بود و در کنگرۀ جهانی مربوط به این رشته شرکت کرد و هم‌چنین عضویت تعدادی از مجامع علمی و ادبی را در کشورهای مختلف دارا بود. نظریات او دربارۀ ایران قبل از اسلام و بعد از اسلام بسیار قابل توجه و با نظریات هانری کربن (Henry Corbin) مقایسه می‌شود. نظریات او تا حدودی مخالف با این اندیشمند است (ایرانیکا). یکی دیگر از فعالیت‌های قابل توجه او ترجمۀ آثار و اشعار نامدارانی چون اقبال لاهوری، نظامی و خیّام به زبان ایتالیایی بوده‌است.

بائوسانی کتاب‌ها و مقالات بسیاری نوشته‌است برخی از مهّم‌ترین آنها دربارۀ ایران عبارتند از:

1. ادیان ایران (Persia Relligiosa)
2. تاریخ ادبیّات ایران (Storia della Letteratura persiana)
3. ایرانیان
4. ترجمۀ گلچینی از اشعار محمّد اقبال (ترجمه از فارسی و اردو به ایتالیایی)
5. ترجمۀ رباعیّات خیّام
6. ترجمۀ اشعار ابن‌سینا
7. ترجمۀ متون دینی زرتشتی
8. مقالۀ افکار دینی مولانا جلال‌الدّین رومی در مجلّۀ شرق جدید
9. مقالۀ تعریف سبک هندی در ادبیّات فارسی در مجلّه آنالی
10. مقالۀ پایه‌های فرهنگی ایران جدید
11. یادداشت‌هایی دربارۀ میرزا بیدل در مجلّه آنالی

(نیک‌بین، 1379، 157- 158)

1. فردوسی در ایتالیا، سال‌نامۀ دانشگاه تبریز، 1338-1339، 77-64.
2. عمر خیّام در ایتالیا، سال‌نامۀ دانشگاه تبریز، 1338-1339، 90-77.
3. تأثیر فرهنگ و زبان فارسی در ادبیّات اندونزی، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات، ج. 14، ش. 1، مهر 1345، 2/15.
4. ایران و اسلام در ایتالیا، مجلّۀ دانشکدۀ ادبیّات، ج. 5، ش. 1 و 2، صص.111-124.
5. تأثیر اسلام و ایران در فرهنگ ایتالیایی، نشریۀ دانشکدۀ ادبیّات اصفهان ش. 2، صص.111-121.
6. دانته و اسلام بر طبق مطالعات اخیر، ادب، ج. 13، ش. 5/6، صص. 87-101.

 

این مقالات را می‌توانید در آدرس‌های زیر بخوانید:

1. file:///C:/Users/cat1/Downloads/Documents/20120614183250-7061-202.pdf
2. https://iranjournals.nlai.ir/1112/////article_293471.html

1- رستمی، محمّد (1390)، ایران‌شناسی و ادبیّات فارسی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 2- نیک‌بین، نصرالله (1379)، فرهنگ جامع خاورشناسان مشهور و مسافران به مشرق زمین، تهران: نشر آرون.

معصومه موسویان

بهمن 1398ش.